X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

35 lat temu ujęto morderców ks. Jerzego Popiełuszki

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2019 06:00
Kuriozalny charakter pierwszych dni śledztwa nad sprawą uprowadzenia ks. Popiełuszki unaocznia fakt, że członkiem specjalnej grupy operacyjnej, którą powołano w celu ujęcia sprawców był płk. Adam Pietruszka, który później zasiadł na ławie oskarżonych.
Jerzy Popiełuszko, zdjęcie archiwalne
Jerzy Popiełuszko, zdjęcie archiwalneFoto: Domena publiczna/Wikimedia Commons

Grzegorz Piotrowski został zatrzymany 23 października 1984. Tego samego dnia tymczasowo aresztowany został Leszek Pękala. Dzień później zatrzymano Waldemara Chmielewskiego. Przez cztery dni od popełnienia zbrodni mordercy księdza chodzili na wolności i spotykali się z przełożonymi, którzy… prowadzili śledztwo w ich sprawie.

Popiełuszko 1200.jpg
Popiełuszko - serwis specjalny

Wiedzę o tych czterech dniach czerpiemy głównie z nielicznych dokumentów bezpieki oraz z zeznań samych oskarżonych, które wygłosili podczas dochodzenia i przed ławą sędziowską podczas procesu toruńskiego. Należy podejść jednak do nich z odpowiednią dozą ostrożności. "Osoby oskarżone o tę zbrodnię, oraz te, których formalnie nie oskarżono, a których odpowiedzialność rozważano, należą do specyficznego, hermetycznego świata komunistycznych służb specjalnych. Służby te zajmują się (…) manipulowaniem, także przy pomocy informacji (prawdziwych i fałszywych), opinią publiczną, władzami i służbami innych państw. Kłamstwo jest jednym z zasadniczych narzędzi ich działania. To wszystko można podnieść do którejś potęgi, gdy mówimy o służbach komunistycznych" podkreślają w książce "Ksiądz Jerzy Popiełuszko" Ewa Czaczkowska i Tomasz Wiścicki.

Właściwe działania milicji w sprawie uprowadzenia ks. Popiełuszki rozpoczęły się 19 października o 23.40, kiedy na miejsce porwania przybyli funkcjonariusze z psami tropiącymi. Od zgłoszenia wydarzenia przez Waldemara Chrostowskiego, kierowcy Popiełuszki, któremu udało się uciec porywaczom, minęły dwie godziny. Chrostowski podał już wówczas szczegóły dotyczące marki i koloru auta a także rysopisy porywaczy.

Dwa dni po uprowadzeniu księdza do pracy z toruńskimi milicjantami i prokuraturą skierowano zespół operacyjno-śledczy, złożony z funkcjonariuszy Biura Śledczego MSW. Grupę sformowano oficjalnie z inicjatywy szefa toruńskiej Służby Bezpieczeństwa.

21 października Czesław Kiszczak, minister spraw wewnętrznych, powołał drugą grupę dochodzeniową ds. porwania Popiełuszki. W jej skład weszli… funkcjonariusze Departamentu IV MSW. Departamentu, który zajmował się inwigilowaniem Kościoła i którego pracownikami byli mordercy księdza!  "Bezpieka szuka siebie" – taki tytuł nadał artykułowi poświęconemu śledztwu w sprawie Popiełuszki Jakub Gołębiewski, historyk IPN. Trudno o lepszy, zważywszy na fakt, że w komisji znaleźli się m.in. szef Departamentu IV gen. Zenon Płatek i jego zastępca płk. Adam Pietruszka. Według zeznań Leszka Pękali, Piotrowski miał 21 października stwierdzić, że "osobiście go cieszy" skład grupy.

Jednocześnie dopiero tego dnia sprawcy zbrodni postanowili podjąć prawdziwe działania dezinformujące. Podczas spotkania w jednej z warszawskich kawiarni ustalili, że wyślą do kurii list z żądaniem okupu za księdza. Tego dnia Pękala i sekretarka Piotrowskiego, Barbara Story, telefonowali do Torunia z fałszywymi informacjami o tym, jakoby widzieli podejrzane auta w Toruniu. Chodziło o rozmywanie śladów zbrodni.

21 lub 22 października gen. Płatek zauważył na parkingu budynku MSW auto, którego użyli mordercy Popiełuszki. Nakazał Pietruszce, żeby coś z nim zrobić. "Niech nie stoi i nie rzuca się w oczy do czasu wyjaśnienia sprawy" – miał wg. zeznań Pietruszki powiedzieć mu Płatek. Operacyjne numery rejestracyjne tego auta odnotowali bydgoscy esbecy jeszcze 19 października, gdy samochód stał pod kościołem, w którym Popiełuszko celebrował mszę.

Sprawa samochodu służbowego była już jednak nie do zatarcia. "Poszło naszym kanałem oficjalnym" miał powiedzieć Pietruszka do Piotrowskiego 22 października. Wiceszef Departamentu IV miał dodać, że rysopisy wskazują na Piotrowskiego, Pękalę i Chmielewskiego. "Adam Pietruszka powiedział mi, że jest niedobrze. Byliśmy tam widziani. Są świadkowie". Tego dnia Piotrowski, w którego dyspozycji było służbowe auto, napisał raport o tym, co robił 19 października w okolicach Bydgoszczy. Wyjazd tłumaczył… wybraniem się na grzyby.

O tym, że sprawcy zbrodni aż do zatrzymania nie spodziewali się, że dosięgnie ich sprawiedliwość świadczy fakt, że gdy 23 października wszystkim pracownikom ich wydziału rozkazano napisać oświadczenie o tym, co robili 19 października, Pękalę i Chmielewskiego ogarnął strach, bo nie mieli ustalonej wersji wydarzeń.

Tego samego dnia Piotrowski został wezwany w sprawie Popiełuszki do gabinetu samego gen. Kiszczaka. Zapytany przez ministra spraw wewnętrznych o to, co stało się z Popiełuszką, miał nie odpowiedzieć. Tego samego dnia został zatrzymany.

Zdaniem Jakuba Gołębiewskiego kluczowa dla ujęcia sprawców morderstwa były zeznania Waldemara Chrostowskiego. "W sposób decydujący przyczynił się do ujęcia morderców", przede wszystkim ze względu na to, że to on zidentyfikował samochód, którego użyli mordercy i rozpoznał dwóch z nich – Piotrowskiego i Pękalę.

Informację o ujęciu porywaczy, a jak się później okazało - morderców, ks. Jerzego Popiełuszki gen. Czesław Kiszczak podał do publicznej wiadomości 27 października.

bm

Korzystałem z publikacji:

"Uprowadzenie i morderstwo ks. Jerzego Popiełuszki" Krystyny Daszkiewicz, Poznań 1990,

"Ksiądz Jerzy Popiełuszko" Ewy K. Czaczkowskiej i Tomasza Wiścickiego, Warszawa 2004,

"Bezpieka szuka siebie – kulisy śledztwa w sprawie śmierci ks. Popiełuszki", Jakub Gołębiewski, Biuletyn IPN, 10/2017

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Skazanie morderców ks. Popiełuszki - sprawiedliwość czy pokaz?

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2020 05:59
Czterech oprawców księdza Jerzego Popiełuszki wyroki usłyszało 7 lutego 1985. Do dzisiaj nie ukarano nikogo z ich przełożonych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czego nie wiemy o zabójstwie księdza Jerzego Popiełuszki

Ostatnia aktualizacja: 19.10.2016 08:58
Mijają 32 lata od zabójstwa kapelana warszawskiej „Solidarności”. Zleceniodawcy tej zbrodni nie zostali do dzisiaj wskazani.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Śledztwo ws. morderstwa ks. Jerzego Popiełuszki. "Jesteśmy skazani na zeznania świadków"

Ostatnia aktualizacja: 21.10.2019 18:52
19 października minęła 35. rocznica męczeńskiej śmierci bł. ks. Jerzego Popiełuszki. Dokładnie tego dnia w 1984 r. kapelan "Solidarności" został porwany i zamordowany przez oficerów Służby Bezpieczeństwa. Do ustaleń śledczych i trwających w tej sprawie dochodzeń w radiowej Trójce odnieśli się publicyści badający bestialską zbrodnię: Piotr Litka i Tomasz Wiścicki
rozwiń zwiń