X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Przymusowe sowieckie obywatelstwo dla 13 milionów Polaków

Ostatnia aktualizacja: 29.11.2019 05:55
80 lat temu Polacy na terenach zajętych przez Armię Czerwoną zostali zmuszeni do przyjęcia obywatelstwa i paszportów Związku Radzieckiego. Był to jeden z elementów sowietyzacji wschodnich ziem II Rzeczpospolitej.
Audio
  • Rozmowa Olgi Branieckiej z prof. Rafałem Wnukiem o okupacji sowieckiej w 1939 roku w audycji z cyklu "Tajna historia Polski". (PR, 22.06.2008)
  • Rozmowa Olgi Branieckiej z prof. Rafałem Wnukiem polskiej konspiracji na terenach zajętych przez ZSRR w 1939 roku. Audycja z cyklu "Tajna historia Polski". (PR, 29.06.2008)
Armia Czerwona wkracza do Wilna we wrześniu 1939 roku
Armia Czerwona wkracza do Wilna we wrześniu 1939 rokuFoto: Wikimedia Commons/domena publiczna

29 listopada 1939 roku dekret Prezydium Rady Najwyższej Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich przyznał sowieckie obywatelstwo wszystkim obywatelom II Rzeczpospolitej, którzy byli zameldowani na terenach zajętych przez Armię Czerwoną po 17 września 1939 roku. Obejmowały 51 proc. powierzchni II Rzeczpospolitej, zamieszkane przez około 13 mln osób.

Kłopotliwe dokumenty

Nadanie sowieckiego obywatelstwa było przymusowe. W ślad za nim Sowieci przyznali swoje paszporty.

– Była jednak duża grupa uchodźców z Polski centralnej, w przeważającej mierze Żydów, którzy dostali wybór. Większość z nich nie przyjęła sowieckiego obywatelstwa i w następstwie zostali wysłani do Kazachstanu lub Syberii oraz poddani niezwykle dotkliwym represjom. Oficjalnie nazywano to "karą administracyjną" – opowiadał prof. Rafał Wnuk w audycji Olgi Branieckiej z cyklu "Tajna historia Polski".

Posłuchaj audycji Polskiego Radia z 2008 roku.

– Paradoksem było to, że część polskich Żydów, wywiezionych w głąb ZSRR, przeżyła dzięki temu wojnę. Ci, których zostali, znaleźli się później pod okupacją niemiecką i zginęli podczas Holokaustu. Historia uśmiechnęła się wyjątkowo krzywo – powiedział prof. Rafał Wnuk.

Okupacja sowiecka

Ziemie polskie zajęte przez Związek Sowiecki we wrześniu 1939 roku formalnie nie były okupowane – ponieważ wojna nie została wypowiedziana – lecz anektowane.

– Zgodnie z prawem międzynarodowym okupant musi przestrzegać podstawowych praw ludności i zostawić podstawową strukturę organizacyjną – wyjaśniał prof. Rafał Wnuk w audycji Olgi Barańskiej.

Stan taki ułatwiło też przeprowadzenie represji przez sowiecki aparat terroru, bowiem Polacy znaleźli się bezpośrednio pod jurysdykcją Związku Sowieckiego. Historycy szacują, że w latach 1940-1941 aż milion Polaków mogło zostać deportowanych wgłąb ZSRR, przede wszystkim do Kazachstanu.

Zobacz serwis specjalny Polskiego Radia o wrześniu 1939 roku na stronie Wrzesień1939.polskieradio.pl.

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Pakt Ribbentrop-Mołotow jak czwarty rozbiór Polski

Ostatnia aktualizacja: 23.08.2019 07:00
"Gdy Polska przestanie istnieć, zachód nie będzie miał o co walczyć" – tak w 1939 roku rozumowano w Moskwie i w Berlinie. III Rzesza i Związek Sowiecki podpisały Pakt o Nieagresji, na mocy którego Hitler i Stalin podzielili między siebie terytorium Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zesłani na wieczne osiedlenie

Ostatnia aktualizacja: 10.02.2020 05:55
- Sowieci dążyli do biologicznego wyniszczenia narodu polskiego na zajętych obszarach, zniszczenia śladów polskości poprzez deportacje ludności. To była ogromna akcja, która w czterech etapach objęła kilkaset tysięcy ludzi – powiedział prof. Paweł Wieczorkiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Deportacja polskich obywateli do Kazachstanu

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2019 06:01
W dniach 12-13 kwietnia 1940 miała miejsce druga deportacja Polaków z terenów zajętych przez ZSRR. W ramach polityki represji i zasadzie zbiorowej odpowiedzialności w głąb ZSRR trafiły wielotysięczne rzesze obywateli polskich. Prawda o ich losie, skrywana przez dziesięciolecia, jest dziś odkrywana.
rozwiń zwiń

Czytaj także

17 września 1939 - zdradziecki atak Stalina na Polskę

Ostatnia aktualizacja: 17.09.2019 07:00
Tego dnia, 80 lat temu, na rozkaz Stalina na pozbawione obrony tereny wschodniej Rzeczpospolitej ruszyło 700 tys. żołnierzy Armii Czerwonej. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

17 września 1939 r. w Polskim Radiu. Posłuchaj unikatowego nagrania

Ostatnia aktualizacja: 17.09.2019 06:30
Polskie Radio informowało słuchaczy o wkroczeniu Sowietów, a szef propagandy Dowództwa Obrony Warszawy Wacław Lipiński wypowiedział się na antenie o sytuacji politycznej. – Rosja po prostu uwierzyła, że my jesteśmy już wykończeni przez Niemców.
rozwiń zwiń