Historia

"Opowieść wigilijna" - magia świąt, która kruszy najtwardsze serca

Ostatnia aktualizacja: 19.12.2019 05:50
Opowiadanie Charlesa Dickensa należy do klasyki literatury. Historia skąpego Ebenezera Scrooge'a rozgrywa się w połowie XIX wieku, ale dzięki swojemu ponadczasowemu przesłaniu, że dobro zwycięża, wciąż nie traci na aktualności.
Audio
  • W audycji Michała Piwowarka z cyklu "Stacja Kultura" o "Opowieści wigilijnej" oraz innych świątecznych opowiadaniach Charlesa Dickensa mówi Kinga Michalska, literaturoznawczyni. (PR, 26.12.2017)
  • "Oblicza wiktoriańskiej Anglii - Karol Dickens" - audycja Jana Owsińskiego z cyklu "Kulisy historii". (PR, 7.02.1977)
Ebenezer Scrooge i duch teraźniejszych świąt Bożego Narodzenia - ilustracja Johna Leecha z pierwszego wydania Opowieści wigilijnej z 1843 roku.
Ebenezer Scrooge i duch teraźniejszych świąt Bożego Narodzenia - ilustracja Johna Leecha z pierwszego wydania "Opowieści wigilijnej" z 1843 roku.Foto: Wikimedia Commons/domena publiczna

Dziś mija 176 lat od publikacji "Opowieści wigilijnej" Charlesa Dickensa. Po raz pierwszy świąteczną powieść czytelnicy dostali do rąk 19 grudnia 1843 roku.

Magia świąt

Głównym jej bohaterem jest Ebenezer Scrooge, podeszły już wiekiem właścicielem kantoru. Jako przedsiębiorca odnosi sukcesy, ale jest nieszczęśliwym człowiekiem, który dostrzega jedynie zysk i zapomniał o uczuciach. Na jego nieszczęście właśnie zbliżają się święta Bożego Narodzenia, których wprost nie cierpi. Tym razem mają się okazać inne niż poprzednie za sprawą wizyty zjawy jego zmarłego wspólnika i bożonarodzeniowych duchów.

"Opowieść wigilijna" jest opowiadaniem moralizatorskim, które łączy ze sobą realistyczną narrację z elementami nadprzyrodzonymi. Wizyta duchów świąt Bożego Narodzenia zmusza Ebenezera Scrooge’a do refleksji nad dotychczasowym życiem. Wydarzenia z przeszłości, ciężkie los rodziny jego bratanka oraz wizja śmierci w samotności skłaniają go do zmiany nastawienia wobec ludzi i przewartościowania swego życia. Ebenezer Scrooge staje się serdecznym człowiekiem i postanawia zaopiekować się rodziną bratanka i odwiedza ją na świątecznej kolacji.


"Ignorancja i niedosyt" i ilustracja Johna Leecha z pierwszego wydania "Opowieści wigilijnej" z 1843 roku, źr. Wikimedia Commons/domena publiczna. "Ignorancja i niedosyt" i ilustracja Johna Leecha z pierwszego wydania "Opowieści wigilijnej" z 1843 roku, źr. Wikimedia Commons/domena publiczna.

Opowieści wigilijne

–  Charles Dickens napisał "Opowieść wigilijną", aby spłacić długi i nie przypuszczał, że okaże się komercyjnym sukcesem – opowiadała Kinga Michalska, literaturoznawczyni, w audycji Michała Piwowarka z cyklu "Stacja Kultura".

Wysoka sprzedaż powieści osadzonej w świątecznych realiach skłoniła Dickensa do stworzenia cyklu bożonarodzeniowego. Do 1848 roku napisał jeszcze cztery opowiadania nawiązujące do świątecznej tematyki.

– Te opowiadania są wciąż typowe dla Dickensa. Przedstawiają panoramę ówczesnego życia w Wielkiej Brytanii i nędzę wielkomiejskiej biedoty – mówiła Kinga Michalska w audycji z 2017 roku. – Mają jednocześnie bardzo ciekawy charakter i strukturę formalną. Są wśród nich baśnie, opowieści grozy, satyry i nawet przypowieści.

Społeczeństwo brytyjskie w prozie Dickensa

Charles Dickens, zanim zajął się zawodowo literaturą, był dziennikarzem. Dzięki pracy w londyńskich gazetach poznał bieżące problemy społeczne, takie jak duże rozwarstwienie i bieda robotniczych rodzin. 

Od początku rewolucji przemysłowej na przełomie XVIII i XIX wieku do miast napływała ludność wiejska, która szukała pracy w prężnie rozwijającym się przemyśle. Miasta brytyjskie nie były przygotowane na przyjęcie tak dużej liczby nowych mieszkańców. Przeludnienie i niski poziom warunków sanitarnych doprowadził do znacznego obniżenia poziomu życia. Do pogorszenia warunków życia w mieście dodatkowo przyczyniały się dość niskie zarobki robotników oraz długi czas pracy.

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Charles Dickens - najpoczytniejszy pisarz angielski

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2020 05:45
- Jestem człowiekiem, który utrzymuje się z literatury i któremu odpowiada służba narodowi poprzez literaturę – mówił o sobie Charles Dickens, jeden z największych pisarzy w historii literatury.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jane Austen - rozwaga nad romantycznością

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2019 06:00
- Ona opisywała świat, który dobrze znała. Ona go wykadrowała z ogromnej rzeczywistości. To wystarczyło, żeby stworzyć mikrokosmos - mówiła Anna Trzeciakowska, tłumaczka powieści Jane Austen w audycji Bogumiły Prządki z cyklu "Biografie niezwykłe".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ian Fleming - ojciec Jamesa Bonda

Ostatnia aktualizacja: 28.05.2016 06:00
Najsłynniejszy szpieg w historii literatury i filmu został wymyślony przez byłego agenta wywiadu brytyjskiego. Bond narodził się prawdopodobnie jako zlepek cech kilku rzeczywistych postaci i... niespełnionych marzeń samego Fleminga.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Mary Shelley – ostrzegała przed zabawą w Boga

Ostatnia aktualizacja: 30.08.2020 05:40
- Powieść o Frankensteinie jest swego rodzaju skumulowaniem tradycji gotyckich. To co było dotąd rozrywką u Shelley urosło do faustowskiego motywu zagarniania kompetencji stwórcy - mówił na antenie Polskiego Radia krytyk literacki Marek Wydmuch.
rozwiń zwiń