X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Pierwsza Wigilia w Niepodległej. Posłuchaj niezwykłego wspomnienia

Ostatnia aktualizacja: 23.12.2019 06:00
Jak obchodzono Wigilię sto lat temu w Warszawie? W archiwum Rozgłośni Polskiej Radia Wolna zachowało się nagranie wspomnień żołnierza 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej, który w grudniu 1918 roku pełnił służbę na Zamku Królewskim w Warszawie. Niestety, nie zachowało się nazwisko świadka historii. 
Audio
  • Wspomnienia żołnierza 36. Pułku Piechoty Legii Akademickiej na temat pierwszej Wigilii w niepodległej Polsce. (RWE, brak daty)
Zamek Królewski przed wojną. Podobnie musiał wyglądać w dniu pierwszej Wigilii w niepodległej Polsce.
Zamek Królewski przed wojną. Podobnie musiał wyglądać w dniu pierwszej Wigilii w niepodległej Polsce.Foto: NAC

Poniżej przedstawiamy transkrypcję fragmentu nagrania:

"Każdy z nas marzył skrycie, by Wigilię Bożego Narodzenia spędzić w gronie rodzinnym. Porucznik Czajkowski udzielił przepustek części obrońców Zamku Królewskiego, ale mnie ominął. A bardzo mi zależało, żeby wigilię spędzić w domu z dwóch powodów. Miała tam być gromadka kuzynów, których ewakuowano przymusowo do Rosji. Co najważniejsze, mój ojciec chorował, obawiałem się, czy to nie będzie jego ostania Wilia.

Łamałem sobie głowę, jak choćby na godzinę wyrwać się do domu. Zwierzyłem się z moich trosk Rysiowi Wankemu, studentowi medycyny, gdy dowiedziałem się, że Czajkowski został zaproszony na wieczór wigilijny i przez kilka godzin nie będzie do na Zamku. Ryś, młodzian krzepki, był wzorem służbisty. Jemu to Trzask przekazał komendę nad nami. Wanke miał złote serce, toteż gdy wysztafirowany Czajkowski już się wyniósł na miasto, szepnął mi: »Tadeusz zmykaj, tylko pamiętaj: na godzinę«. Skoczyłem do pierwszej dryndy (dorożki), która się napatoczyła na Placu Zamkowym i pomknąłem na Mokotowską.  

Nikt się mnie nie spodziewał, wiec radość w domu była tym większa. Ojciec się rozpłakał. Dowiedziawszy się, że wpadam na krótko, karmiono mnie w pośpiechu wigilijnymi smakołykami matczynej produkcji.

Wiedząc, że urwałem się ze służby, nikt mnie nie zatrzymywał. Z kieszeniami szynela (płaszcza) wypchanymi butelkami nalewek wymknąłem się z domu. Opuszczałem Mokotowską szczęśliwy, by w Alejach Ujazdowskich jak najszybciej złapać dryndę, ale duszę miałem na ramieniu. Gdy zbliżaliśmy się do Placu Zamkowego, niepokój rósł. Wysiadłem na placu i pobiegłem do bramy zamkowej, przed którą spostrzegłem Wankego. Uśmiechnięta gęba mojego wigilijnego dowódcy świadczyła o tym, że Czajkowskiego jeszcze nie ma i że wszystko się udało. Pierwszy i ostatni akt niesubordynacji wojskowej udał się nam obu szczęśliwie. 

Aby zatrzeć wszystkie ślady tego, co się stało Ryś wysłał mnie zaraz z patrolem abym spenetrował Bugaj i Rycerską, niecieszącą się wówczas dobrą sławą. Wszystkie knajpy były już pozamykane, lecz za okiennicami słychać było gwar głośnych rozmów, nieustanne śmiechy i wygrywane na harmonii popularne melodie. Gdy patrol wchodził do wnętrza, witały nas głosy rozradowanych biesiadników. Musieliśmy się dzielnie bronić przed poczęstunkiem, lecz gdy jakiś biesiadnik ochrypłym głosem wznosił toast »Niech żyje nasze wojsko!« trzeba było kieliszek wódki wypić.

Po dwóch godzinach patrolowania wróciliśmy do Zamku. O epizodzie niesubordynacyjnym zapomniałem, zwłaszcza że czekał mnie dalszy ciąg wieczoru i zakończenie uroczystości wigilijnych. Należało przecież opróżnić przywiezione przeze mnie butelki. Wartownik, także kolega uniwersytecki, czuwał, by nas uprzedzić gdy dojrzy Czajkowskiego.

Humory dopisywały, bo już mieliśmy bez mała pewność, że postój 36. Pułku w Warszawie dobiega końca. Każdy z nas, ile razy wychodził na przepustkę na miasto, przynosił tę samą wiadomość, że Lwów jest znowu zagrożony i że bolszewicy szykują od wschodu najazd na nasze ziemie. Było nam wszystko jedno dokąd nas losy skierują".

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Znaczenie ozdób (nie tylko) choinkowych

Ostatnia aktualizacja: 23.12.2019 07:20
Choinka jest najbardziej charakterystycznym elementem wystroju wnętrz w okresie świąt Bożego Narodzenia. Obwieszona jest wieloma ozdobami, o których symbolice obecnie pamięta już niewiele osób.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolędy gen. Józefa Hallera. Niezwykłe i wzruszające nagranie

Ostatnia aktualizacja: 23.12.2019 06:00
Radosne, refleksyjne, czasami rubaszne, czasem smutne - takie są święta Bożego Narodzenia i kolędy we wspomnieniach dowódcy Błękitnej Armii. Legendarny oficer przenosi nas w unikatowym nagraniu z archiwum Rozgłośni Polskiej Radia Wolna Europa do nieistniejącego już świata swojej młodości.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dania wigilijne. Karp, barszcz i... ślimaki

Ostatnia aktualizacja: 21.12.2019 06:00
Dawniej o wigilijnej wieczerzy myślano już jesienią, na wsiach przygotowywano przetwory, a na potrzeby królewskiego dworu odbywały się prawdziwe rybne żniwa. Choć zatraciliśmy wiele z różnorodności potraw dawnej Wigilii, to nadal pozostaje ona żywym świadectwem polskiej historii kulinarnej. Przekonuje o tym badacz i popularyzator dziejów kuchni polskiej, prof. Jarosław Dumanowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rozejm bożonarodzeniowy. Święta silniejsze od wojny

Ostatnia aktualizacja: 23.12.2019 06:00
W Boże Narodzenie roku 1914, w samym środku piekła, zdarzył się cud. - W przeciwniku dostrzeżono raz w ciągu całej wojny drugiego człowieka, bliźniego, dostrzegło się kogoś, kto jest w takiej samej sytuacji, jak ja – mówił historyk prof. Tomasz Szram. Niestety, takie pojednanie zdarzyło się tylko raz. 
rozwiń zwiń