Historia

Surveyor 1 – mały krok ku lotowi ludzi na Księżyc

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2020 06:00
Zanim ludzie dotarli na Księżyc, zrobiły to bezzałogowe sondy kosmiczne. Bezpieczne przeprowadzenie miękkiego lądowania sondy Surveyor 1 udowodniło, że lądowanie załogowej misji na Księżycu jest możliwe do wykonania.
Audio
  • – Powierzchnia Księżyca jest w miarę dobrze przebadana – mówił dr Tomasz Rożek w audycji z cyklu "Pytania z kosmosu". (PR, 16.01.2020)
Fotografia sondy Surveyor 3, wykonana w trakcie misji Apollo 12, 19 listopada 1969
Fotografia sondy Surveyor 3, wykonana w trakcie misji Apollo 12, 19 listopada 1969Foto: Wikimedia Commons/domena publiczna

2 czerwca 1966 roku sonda kosmiczna Surveyor 1 wylądowała na Księżycu. Była pierwszą amerykańską sondą, która wylądowała na innym ciele niebieskim. Powtórzyła sukces radzieckiej sondy Łuna 9, która 3 lutego 1966 roku jako pierwsza stanęła na powierzchni Księżyca.

Miękkie lądowanie

Surveyor 1 została wyniesiona w przestrzeń rakietą Atlas Centaur LV-3C, która wystartowała 30 maja 1966 roku z kosmodromu na przylądku Canaveral.

Łazik księżycowy odłączył się od ostatniego członu rakiety na wysokości 3500 kilometrów i został skierowany w stronę Księżyca. Pojazd miał przed sobą długi lot, bowiem naturalny satelita Ziemi jest oddalony od naszej planety aż o 384 399 kilometrów.

Sonda po kilku dniach lotu dotarła na powierzchnię Księżyca. Na wysokości czterech metrów przed powierzchnią Księżyca zostały wyłączone jej silniki hamujące i sonda opadła swobodnie na grunt.

Surveyor 1 wylądował w płytkim kraterze na powierzchni tzw. Oceanu Burz. Jest to jedna z ogromnych równin pokrytych bazaltem, nazwanych oceanami przez pierwszych astronomów, którzy porównywali do mórz ciemne równiny widoczne z powierzchni Ziemi.

Sonda wylądowała 15 kilometrów od planowanego miejsca, nie przeszkodziło to jednak w uznaniu samego faktu uniknięcia kolizji za duży sukces. Surveyor 1 udowodnił, że miękkie lądowanie na Księżycu jest możliwe i od razu przystąpił do dalszych badań.

Badania na Księżycu

Program kosmiczny Surveyor był przygotowany z myślą o planach wysłania człowieka na Księżyc w ramach misji Apollo. Zanim na powierzchnię ziemskiego satelity dotarli amerykańscy astronauci, najpierw należało zbadać jego powierzchnię i upewnić się, że lądowanie będzie bezpieczne.

Surveyor 1 był wyposażony w kamerę, którą miał wykonać fotografie powierzchni Księżyca. Lądownik wykonał ponad 11 tysięcy zdjęć oraz zebrał dane o wytrzymałości gruntu, pyle księżycowym i temperaturze powierzchni, które mogły zostać następnie przeanalizowane przez naukowców z NASA.

– Powierzchnia Księżyca jest w miarę dobrze przebadana. Składa się, podobnie jak Ziemia, z krzemu, piasku, kamieni, żelaza, magnezu, trochę tlenu. Księżyc kiedyś był kawałkiem Ziemi, który oderwał się w wyniku kolizji kosmicznej, kiedy Ziemia była jeszcze nie do końca zastygłą planetą – mówił dr Tomasz Rożek w audycji z cyklu "Pytania z kosmosu" z 2020 roku. – Całkiem poważni ludzie myślą nad tym jak wykorzystać piasek księżycowy jako budulec i przywieźć jak najmniej materiałów z Ziemi.

Do 1968 roku NASA przeprowadziła jeszcze 7 bezzałogowych misji programu Surveyor. Ich sukces pozwolił na wybranie optymalnego miejsca i bezpiecznego sposobu lądowania załogowych misji programu Apollo.

sa

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Łajka - pies, który poleciał w kosmos

Ostatnia aktualizacja: 03.11.2018 06:00
Miała 2 lata, ważyła około 6 kilogramów i w kosmosie wytrzymała zaledwie 7 godzin – Łajka. 3 listopada 1957 pierwsza istota została wystrzelona na orbitę okołoziemską. Radzieccy naukowcy nie przewidywali jej powrotu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

51 lat temu po raz pierwszy człowiek stanął na Księżycu

Ostatnia aktualizacja: 20.07.2020 06:00
20 lipca 1969 roku z Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, jako jedyne w bloku komunistycznym, nadawało Polskie Radio: "Tu serwis księżycowy Polskiego Radia. Rozpoczynamy transmisję z lądowania na Księżycu księżycowej motorówki". Posłuchaj archiwalnych nagrań.
rozwiń zwiń

Czytaj także

51. rocznica lądowania na Księżycu. Karol Wójcicki: słuchanie relacji radiowej z tego wydarzenia było niesamowitym przeżyciem

Ostatnia aktualizacja: 20.07.2020 05:55
- Lądowanie człowieka na Księżycu było jednym z największych, o ile nie największym osiągnięciem technologicznym człowieka w historii - uważa Karol Wójcicki, popularyzator astronomii, autor bloga "Z głową w gwiazdach". 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Apollo 13 – przeżycie na przekór pechowi

Ostatnia aktualizacja: 11.04.2020 05:50
50 lat temu wystartowała jedna z najsłynniejszych misji księżycowych programu Apollo. Tego dnia, 11 kwietnia 1970 roku, nic nie zapowiadało problemów, które później miały nastąpić... choć zabobonni komentatorzy określali zdarzenia tej misji jednym zwrotem zaczerpniętym z Plauta - "nomen omen".
rozwiń zwiń