Historia

Kolegium jezuickie w Poznaniu. Tu studiowali jedni z najlepszych

Ostatnia aktualizacja: 25.06.2020 05:00
447 lata temu W Poznaniu otwarto szkołę jezuicką, jedną z największych i najbardziej prestiżowych uczelni Rzeczypospolitej. Jej rektorem został ks. Jakub Wujek, jezuita, teolog, autor jednego z najbardziej znanych przekładów Pisma Świętego na język polski.
Audio
  • Historia Polski. O Jakubie Wujku mówi dr Jolanta Choińska-Mika, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego.
Kolegium jezuickie i kościół farny przy Placu Kolegiackim w Poznaniu
Kolegium jezuickie i kościół farny przy Placu Kolegiackim w PoznaniuFoto: Marek Bazak/East News

Urodził się w 1541 roku w Wągrowcu. Studiował w Krakowie i w Wiedniu. W 1564 roku wstąpił do zakonu jezuitów, po czym rozpoczął studia w Rzymie. W 1573  roku objął stanowisko rektora poznańskiego kolegium.

W 1584 roku władze zakonne zleciły Jakubowi Wujkowi przetłumaczenie Biblii na język polski. Podstawą przekładu była Wulgata. Miała to być odpowiedź na działania polskich protestantów. W XVI wieku na ziemiach Rzeczpospolitej ukazały się dwie protestanckie edycje Biblii: Biblia Brzeska (1563) i Biblia Nieświeska (1572).

W 1593 roku ukazał się Nowy Testament w przekładzie Jakuba Wujka. Rok później ukazał się Psałterz Dawidowy. Całość ukazała się drukiem już po śmierci tłumacza w 1599 roku i nosiła pełny tytuł "Biblia, to jest Księgi Starego i Nowego Testamentu".

Wydanie to było nieco zmienione na polecenie władz zakonnych, które nie były w pełni usatysfakcjonowane przekładem Wujka. Poprawki miała nanieść specjalna komisja. Historycy literatury uznają, że tylko "Psałterz Dawidowy" i "Nowy Testament" są całkowicie autorstwa Jakuba Wujka.

- Porównują język jakim posługiwał się w swoim tłumaczeniu Jakub Wujek z językiem tych części, które były rewidowane przez  władze zakonne  – mówi dr Jolanta Choińska-Mika, historyk z Uniwersytetu Warszawskiego. - I to porównanie  wypada zdecydowanie na korzyść sztuki translatorskiej Jakuba Wujka. Jego literacki kunszt był daleko wyższy, aniżeli korektorów.

Różnica polega na tym, że jezuita szukał terminów zgodnych z duchem języka polskiego a komisja, która pracowała nad jego tekstem dążyła do jak największej dosłowności.

Przetłumaczona księga jest dziełem literackim, na którym przez wieki wychowywały się pokolenia Polaków. Przekład wpłynął na rozwój języka polskiego i literatury. Był natchnieniem dla wielu pisarzy i poetów polskich, m.in Adama Mickiewicza, Juliusza Słowackiego, Henryka Sienkiewicza i Stanisława Wyspiańskiego.

Nie każdy zdaje sobie sprawę, że Wujkowi zawdzięczamy wiele powszechnie używanych zwrotów np.: "nie samym chlebem człowiek żyje”, "lekarzu, ulecz samego siebie", "a Słowo Ciałem się stało".

Duchowny zmarł 27 lipca 1597 roku.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak