Historia

Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" - piękno i bogactwo folkloru

Ostatnia aktualizacja: 01.07.2020 05:40
1 lipca 1953 roku – 67 lat temu – Stanisław Hadyna wraz z Elwirą Kamińską założyli słynny Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk".
Występ Zespołu Pieśni i Tańca Śląsk
Występ Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk"Foto: PAP/Andrzej Grygiel

Powojenna Polska na szczęście nie była jedynie przepełniona sowiecką propagandą – istnieli ludzie i ruchy społeczne, dla których tożsamość narodowa, choćby także ta folklorystyczna, była istotnym elementem odbudowy kraju – Polski i narodowej tożsamości Polaków. Do grona wybitnych ludzi kultury polskiej należeli także założyciele folklorystycznych zespołów pieśni i tańca. 

"Śląsk" i "Mazowsze" witani z entuzjazmem

W kraju istniał już taki zespół, a było to równie sławne Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca  "Mazowsze", założone w listopadzie 1948 roku. Wspaniały pomysł na zachowanie i krzewienie pereł polskiego folkloru właśnie przy pomocy dużych zespołów artystycznych, gdzie pieśni, taniec i ubiory dość rygorystycznie osadzone były w polskiej kulturze, sprawdzał się w całym kraju. Widownie, nie tylko te w Polsce, uwielbiały te występy... a im większy zespół, im większy rozmach przedstawienia, im większy zakres folklorystycznych korzeni, tym większa była radość, tym wspanialsze przeżycie.

Do "Mazowsza" dołączył niebawem "Śląsk" i były to dwa największe tego typu zespoły w Polsce. Co ciekawe, w trakcie swojej bogatej kariery, każdy z nich odwiedził po kilkadziesiąt krajów świata i wszędzie witani byli niesamowicie entuzjastycznie. Jeden i drugi zespół uczestniczył w wielu filmach, programach telewizyjnych, nagrywali wiele płyt, występowali w licznych audycjach radiowych. Tak właśnie polski folklor odnosił ogromny sukces w Polsce i na świecie... i odnosi do teraz.

Zespół ludowy i artystyczny

Oto jak "Śląsk" opisuje na swojej stronie internetowej historyczne decyzje o powstaniu zespołu: "Droga do dzisiejszej wielkości Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk" rozpoczęła się 1 lipca 1953 roku. Stanisław Hadyna wraz z Elwirą Kamińską stworzyli solidne podstawy współczesnego kunsztu artystycznego "Śląska". Biorąc pod uwagę dzisiejsze bogactwo repertuaru, niezliczone nagrody i około 200 koncertów wykonywanych corocznie – widać wyraźnie jak bardzo Zespół pracował nad kontynuacją wieloletniego dążenia do perfekcji i najwyższej maestrii. Te dwa pojęcia były zawsze hasłem przewodnim kilku pokoleń wspaniałych pedagogów i tysięcy młodych ludzi, dla których "Śląsk" był pasją i sposobem na życie. Dzięki nim miano ambasadora polskiej kultury oraz propagatora jej ludowego wymiaru jest w pełni zasłużone. Zespół Pieśni i Tańca "Śląsk" jest zespołem artystycznym o ogromnych możliwościach wykonawczych, występującym nie tylko na wielkich światowych scenach, lecz także w miejscowościach na co dzień pozbawionych dostępu do wartościowych propozycji kulturalnych. Nadrzędną ideą działania Zespołu jest ukazywanie bogactwa źródeł kultury śląskiej na tle spuścizny innych regionów kraju".


Posłuchaj
13:00 Zespół Śląsk 30-06-2017.mp3 64 lat zespołu Śląsk (Lato z Radiem/Jedynka)

 

A kim był główny założyciel Zespołu – Stanisław Hadyna – pięknie pisze gliwicki "Gość Niedzielny": "Stanisław Hadyna urodził się 25 września 1919 r. w Karpętnej na Zaolziu. W 1953 roku wraz z choreografką Elwirą Kamińską zorganizował Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca "Śląsk", wówczas drugi po "Mazowszu" państwowy zespół folklorystyczny. Po 15 latach prof. Hadyna został przez komunistyczne władze odsunięty od kierowania zespołem i przeniósł się do Krakowa, gdzie w 1977 r. został kierownikiem muzycznym Teatru im. Juliusza Słowackiego. Na stanowisko dyrektora "Śląska" został przywrócony w 1990 roku i kierował nim aż do śmierci. Zmarł 1 stycznia 1999 r. w Krakowie, spoczywa na cmentarzu ewangelickim "Na Groniczku" w Wiśle. W trakcie swojej kariery skomponował setki pieśni i innych utworów. Wielokrotnie był nagradzany również za działalność literacką".

Należy dodać, że Zespół teraz nosi imię swojego założyciela – Stanisława Hadyny – a od 1 lipca 2006 roku przed siedzibą Zespołu w Pałacu w Koszęcinie stoi pomnik założyciela i kompozytora. "Gość" opisuje ciekawą ekspozycję w siedzibie Zespołu: "W siedzibie zespołu w Koszęcinie zaaranżowano gabinet przypominający postać twórcy i patrona zespołu, prof. Stanisława Hadyny. Oficjalnie otwarto go w ubiegły piątek w obecności marszałka woj. śląskiego Jakuba Chełstowskiego i dyrektora "Śląska" Zbigniewa Cierniaka. Sala ta, która na co dzień wykorzystywana do nauki śpiewu solowego, od dziś została udostępniona do zwiedzania. W gabinecie upamiętniającym postać profesora przygotowano ekspozycję oryginalnych mebli, fotografii i pamiątek. Wśród nich są tak osobiste przedmioty jak słynna furażerka, okulary i fajka, a nawet opakowanie jego ulubionego tytoniu. Najważniejszym elementem gabinetu są natomiast meble przekazane przez Szkołę Podstawową nr 25 w Chorzowie-Maciejkowicach ze zlikwidowanej Sali Pamięci patrona szkoły - Stanisława Hadyny".

Mowa jest też o przepięknym elemencie upamiętniającym historię Zespołu: "Na ścianach gabinetu umieszczono wielkie, oryginalne zdjęcie profesora z zespołem z pierwszego wyjazdu za "żelazną kurtynę" - do Belgii w 1956 r. Jest też wykonany w 1979 r. przez Zofię Pruchnicką gobelin - podarunek dla zespołu, który przez wiele lat witał gości w hallu głównym jego siedziby. Stylizowany gabinet profesora Hadyny nadal będzie służył artystom zespołu "Śląsk" jako sala dydaktyczna. Można go już zwiedzać podczas wycieczek do siedziby zespołu".

Ponad 8 tysięcy koncertów

Na stronach Zespołu czytamy: "Ponad stuosobowy skład artystyczny obejmuje chór, balet i orkiestrę. Współpraca z autorytetami w dziedzinie kulturoznawstwa – to potencjał gwarantujący realizację widowisk na najwyższym poziomie artystycznym. Poziom artystyczny Zespołu przyniósł mu uznanie na całym świecie, liczne nagrody i dyplomy honorowe. "Śląsk" odwiedził 44 kraje na pięciu kontynentach. Zespół dał ponad 8 tysięcy koncertów dla ponad 26 milionów widzów. Obecnie w repertuarze Zespołu znajduje się kilkanaście różnorodnych form artystycznych – od wielkich widowisk przynoszących barwną i dynamiczną panoramę folkloru wszystkich regionów kraju, poprzez wielce efektowne koncerty edukacyjne, aż po prezentacje muzyki klasycznej i sakralnej. W swoim dorobku Zespół ma także kilkanaście płyt, w tym 11wydanych w Złotej Kolekcji "Śląska" – wydawnictwa będącego doskonałą kolekcją narodowej muzyki i pieśni. Pięć z nich posiadają status Złotej, jedna Platynowej Płyty".

A tak obecny dyrektor Zespołu – Zbigniew Cierniak – przywołuje pamięć wspaniałego założyciela: "Wiele lat temu w bożonarodzeniowych życzeniach prof. Stanisław Hadyna mówił: "Dziś tak mało ciepła i spokoju na świecie. Człowiek, mijając człowieka, ziębnie z chłodu i kołnierz podnosi do góry. Patrzy z niepokojem w przyszłość, tęskni do innego, lepszego świata niż ten wokoło, pełen niepewności, biedy i smutku. Szukamy miejsc bezpiecznych i spokojnych, zagubionej drogi do krainy dziecinnej szczęśliwości. I raz do roku odkrywamy wciąż na nowo, może wbrew rozumowi, że może to być droga do Betlejem".

PP

Czytaj także

Adam Strug o kondycji polskiej kultury ludowej

Ostatnia aktualizacja: 28.07.2017 14:23
– Pogarda do kultury tradycyjnej bierze się z kompleksów – przekonuje muzyk Adam Strug. Artysta jest popularyzatorem pieśni polskich, przekazywanych od pokoleń wyłącznie w tradycji ustnej. W Polskim Radiu 24 mówił o kondycji polskiej kultury ludowej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ludzi z pasją czas się nie ima

Ostatnia aktualizacja: 14.09.2018 15:47
Tak jest w przypadku Zbigniewa Rymarza – kompozytora, pedagoga, aranżera i pianisty, który w ubiegłym roku obchodził 90-te urodziny i 70-lecie pracy twórczej i stale współpracuje jako kierownik muzyczny i pianista z Mazowieckim Teatrem Muzycznym.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Śląska tradycja - furora w świecie alternatywy

Ostatnia aktualizacja: 08.08.2019 09:43
Prawdopodobnie nikt nie spodziewał się, jaką furorę na OFF Festivalu zrobi Zespół Pieśni i Tańca Śląsk. Publiczność odruchowo wpadała w taneczny rytm, próbując wirować i wycinać hołubce, licznie zgromadzone dzieci tańczyły radośnie.
rozwiń zwiń