Historia

Stanisław Vincenz - Homer huculski

Ostatnia aktualizacja: 30.11.2020 05:40
Był obywatelem Huculszczyzny i obywatelem Europy. W swojej twórczości Vincenz udowadniał, że mądrość karpackich górali nie odbiega od mądrości greckich klasyków.
Stanisław Vincenz na tle chaty huculskiej.
Stanisław Vincenz na tle chaty huculskiej.Foto: Wikimedia Commons/dp

30 listopada 1888 urodził się Stanisław Vincenz, pisarz i tłumacz, znawca Huculszczyzny, Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata.

Obco brzmiące nazwisko odziedziczył po przodkach, którzy przybyli do Polski z Francji. On sam przyszedł na świat w Słobodzie Rungurskiej niedaleko Kołomyi. Jego rodzina należała do pionierów polskiego przemysłu naftowego. Vincenz dorastał wśród hal i połonin Huculszczyzny - poznawał język i kulturę ukraińsko-wołoskich górali.

Pisarza-filozofa nie ominął udział w Wielkiej Wojnie i wojnie polsko-bolszewickiej. W dwudziestoleciu związał się z PSL "Wyzwolenie" i publikował w czasopiśmie "Droga".

Dziełem życia Vincenza stał się rozpoczęty wówczas cykl książek "Na wysokiej połoninie". 

- Pisał tę książkę całe życie. Ona jest właściwie nie widomo czym: powieścią, esejem, traktem o świecie? Powstał z tego wielotomowy cykl, w którym zawarł największą część swojego życiowego doświadczenia - mówił prof. Zbigniew Jarosiński w audycji Elżbiety Hartwig z cyklu "Portret pisarza".

Posłuchaj
25:14 portret pisarza - stanisław vincenz___pr ii 12615_tr_0-0_11521804375c053b[00].mp3 Audycja Elżbiety Hartwig z cyklu "Portret pisarza" poświęcona Stanisławowi Vincenzowi (PR, 24.11.1991)

Po klęsce wrześniowej został aresztowany przez NKWD. Z więzienia wyszedł w 1940 roku i przedostał się nielegalnie na Węgry. Tam pomagał Żydom, za co uhonorowano go tytułem Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.

W 1946 roku nielegalnie opuścił Węgry i przedostał do Francji. Tam osiadł w Grenoble. W 1951 roku po raz pierwszy spotkał Czesława Miłosza, co dało początek długoletniej przyjaźni. Był także stałym współpracownikiem "Kultury". Niemal do samej śmierci wygłaszał odczyty w całej Europie Zachodniej. 


Posłuchaj
47:02 po stronie dialogu - opowieść o stanisławie vincenzie___f 29283_tr_0-0_116231483752555f[00].mp3 "Po stronie dialogu - opowieść o Stanisławie Vincenzie" audycja z cyklu "Wieczór muzyki i myśli". (PR, 21.04.1984)

 

bm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Jaques Derrida – gwiazda współczesnej filozofii

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2015 06:00
- Wierzę w przeżycie filozofii, uważam, że powinna żyć i przeżyć wszystkie podejrzenia na temat śmierci. Ona już przeżyła swoją śmierć – mówił Jacques Derrida na antenie PR.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ondraszek – legendarny książę zbójników

Ostatnia aktualizacja: 13.11.2020 05:50
Jako harnaś działał mniej więcej w tym samym czasie co Janosik. Obie postacie obrosły legendą, obie spotkał tragiczny los.
rozwiń zwiń