Historia

Barbara Radziwiłłówna – od romansu do koronacji

Ostatnia aktualizacja: 07.12.2021 05:40
Barbara stała się znana za sprawą swego romansu z królem Zygmuntem Augustem, który skończył się małżeństwem, a później koronacją.
Portret Barbary Radziwiłłówny, w zbiorach Muzeum Czartoryskich w Krakowie.
Portret Barbary Radziwiłłówny, w zbiorach Muzeum Czartoryskich w Krakowie. Foto: PAP/Wojciech Kryński

7 grudnia 1550 roku w katedrze wawelskiej odbyła się koronacja Barbary Radziwiłłówny, drugiej żony króla Zygmunta II Augusta. 

Pochodziła z potężnego rodu Radziwiłłów. Była córką kasztelana wileńskiego, hetmana wielkiego litewskiego Jerzego Radziwiłła i Barbary z Kolów. Od dziecka wzrastała w atmosferze wielkiego dworu.

Legendarna uroda

Była bardzo piękna kobietą, miała blond włosy i jasną karnację, którą jeszcze rozjaśniała specjalnymi specyfikami. O jej urodzie krążyły legendy, ogólny zachwyt wzbudzało jej piękne oblicze: "twarz miała owalną, ciemne, wielkie oczy". Niezwykle dbała o swoje stroje, jej ulubionym kolorem był czerwony, w każdej sytuacji potrafiła zwrócić na siebie uwagę. Uwielbiała drogie suknie, kosztowności oraz ozdoby. Zawsze nosiła kilka pierścieni i sznury pereł, których miała ogromna kolekcję.

W 1537 roku, w wieku 17 lat wyszła za mąż za starszego od niej o 12 lat Stanisława Gasztołda, wojewodę nowogródzkiego. W tym związku żyła tylko 4 lata, do śmierci męża.  

- Sława Barbary Radziwiłłówny na Litwie była bardzo duża i to dwojakiego rodzaju. Z jednej strony przepiękna kobieta, z drugiej złośliwi wypominali jej różnego rodzaju romanse. Niektórzy nawet doliczyli się 38 kochanków, jakich miała posiadać – mówi historyk Piotr Dmitrowicz.


Posłuchaj
11:46 barbara radziwiłłówna_zbigniew kuchowicz.mp3 Wielka miłość Barbary Radziwiłłówny i Zygmunta Augusta. (PR, brak daty)

 

Miłość do króla

Barbara po raz pierwszy zobaczyła króla Zygmunta Augusta, kiedy miała 19 lat. Oboje byli rówieśnikami. Król zakochał się w niej od pierwszego wejrzenia.

Kilka miesięcy po śmierci Stanisława Gasztołda, August potajemnie poślubił Barbarę. Było to naruszeniem praw krajowych, dlatego że król był zobowiązany konsultować swoje małżeństwo z Senatem.

Królowa Polski

Zygmunt August postawił związek z Barbarą Radziwiłłówną ponad interesy kraju i korony. Doszło nawet do tego, że w pewnym momencie gotów był abdykować, zrzec się tronu polskiego, mając Litwę dziedziczną,  byle tylko zatrzymać przy sobie żonę.

Małżeństwo było szczęśliwe, niestety w wieku 31 lat Barbara zachorowała, prawdopodobnie na nowotwór. Zmarła 8 maja 1551 roku w Krakowie, pochowano ją 24 czerwca 1551 w katedrze wileńskiej. Król bardzo przeżył śmierć żony i odtąd już zawsze ubierał się na czarno.

Barbara Radziwiłłówna stanowi fenomen polskiej kultury. Mimo że żyła krótko, należy do grona najsławniejszych, najbardziej znanych postaci historycznych. Jej dzieje badały pokolenia uczonych, losy opiewały pierwsze pióra naszej poezji, a na swych płótnach uwieczniali ją wybitni artyści.

Posłuchaj audycji o Barbarze Radziwiłłównie w serwisie - Radia Wolności >>>

Czytaj także

Bona jako cudzoziemka i kobieta była bez szans

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2021 05:45
- To historia kobiety, która próbowała przeprowadzić wielką reformę i przegrała. Poniosła porażkę osobistą. Ale znacznie ważniejsze jest, że straty poniosła Polska - stwierdziła prof. Maria Bogucka, autorka biografii królowej Bony.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Katedra na Wawelu – historia Polski zapisana w kamieniu

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2021 05:50
- Mam zawsze świadomość, że wchodzę do sanktuarium narodu, że wchodzę do pierwszego kościoła Rzeczypospolitej, że to jest świętość najwyższej rangi – mówił wieloletni kustosz i proboszcz wawelskiej katedry, ks. prałat Janusz Bielański.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maria Józefa. Ostatnia królowa Polski

Ostatnia aktualizacja: 08.12.2021 05:40
8 grudnia 1699 roku urodziła się Maria Józefa Habsburg, żona Augusta III Sasa, ostatnia królowa Polski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jagiełło i Jadwiga – ślub, który łączył dwa kraje

Ostatnia aktualizacja: 18.02.2021 05:50
635 lat temu odbył się jeden z najważniejszych ślubów w historii Polski. Królowa Polski Jadwiga Andegaweńska i wielki książę litewski Władysław Jagiełło pobrali się w katedrze na Wawelu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rycheza - pierwsza królowa Polski nie była heterą

Ostatnia aktualizacja: 21.03.2021 05:55
Przekupna, okrutna zdrajczyni interesu Polski - taki obraz Rychezy utrwalił się w zbiorowej świadomości. Wszystko przez wywiezienie z kraju na cesarski dwór insygniów władzy królewskiej. Co kierowało monarchinią?
rozwiń zwiń