Historia

Umberto Eco. Człowiek, który wiedział wszystko

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2022 05:59
Tak pisał o nim włoski dziennik "La Repubblica", z którym współpracował pisarz i filozof. Umberto Eco zmarł sześć lat temu.
Umberto Eco
Umberto EcoFoto: Forum/Writer Pictures/Graham Jepson

Umberto Eco zmarł 19 lutego 2016 roku. Był poczytnym pisarzem, ale również – a może przede wszystkim – lingwistą, mediewistą, filozofem, bibliofilem i aktywnym uczestnikiem życia społecznego we Włoszech.

Posłuchaj
06:01 moja_książki_Jedynka_27.05.mp3 – Przyszłość jest tylko dla humanistów. Przecież przyszłość oznacza pisanie programów komputerowych, a wyobraźnię pobudzamy bardziej czytając Homera niż traktat o księgowości – mówił Umberto Eco w rozmowie z Krzysztofem Babijem w audycji z cyklu "Moje książki". (PR, 27.05.2015) 

Dla większości czytelników jest przede wszystkim autorem powieści, a zwłaszcza najbardziej znanego "Imienia róży". Eco umiał jednak pogodzić karierę uniwersytecką z sukcesem komercyjnym. – Jego fenomen polega na tym, że uczone rozprawy w niczym nie zaszkodziły popularności – mówiła tłumaczka Anna Wasilewska.

Posłuchaj
13:51 ekook.mp3 – Nie przypominam sobie pisarza, który byłby wydawany w Polsce w takich nakładach i taką liczbą tytułów reprezentowany – mówiła tłumaczka Anna Wasilewska o Umberto Eco w audycji Ewy Stockiej-Kalinowskiej z cyklu "Pożegnania". (PR, 31.10.2016) 

Uczony mistrz

Umberto Eco urodził się 5 stycznia 1932 roku w Alessandri w Piemoncie. Ukończył studia filozoficzne na uniwersytecie w Turynie. Tematem jego pracy magisterskiej była twórczość Tomasza z Akwinu. Do końca życia pozostał wierny mediewistycznym zainteresowaniom z młodości. W średniowieczu widział korzenie europejskiej cywilizacji, dostrzegalne jeszcze we współczesnych czasach.

Na przełomie lat 50. i 60. rozpoczął wykładać na włoskich uniwersytetach. Zajął się badaniami nad semiologią, czyli nauką o znakach i przekazywaniu treści, które kontynuował przez następne lata.

Połączenie kultury popularnej i wysokiej stało się znakiem rozpoznawczym Umberto Eco. W trakcie pracy na Uniwersytecie Bolońskim prowadził zajęcia z teorii mediów i komunikacji. Potrafił połączyć historię filozofii z komiksem, którego był znawcą.

– Uważam, że Eco przejdzie do historii przede wszystkim jako badacz kultury masowej. Jego krytyczny ogląd dawał świetne efekty – mówiła prof. Joanna Ugniewska w audycji Polskiego Radia z 2016 roku. – On dzieł kultury popularnej nie traktował jako śmieci – podkreślała.

Posłuchaj
30:15 ecco giza ok.mp3 O Umberto Eco w audycji Hanny Marii Gizy opowiadała prof. Joanna Ugniewska, prof. Przemysław Czapliński i prof. Piotr Salwa. (PR, 20.02.2016)

Ulubieniec czytelników

Flirt Umberto Eco z kulturą popularną doprowadził go do napisania swojej debiutanckiej powieści. To "Imię róży" z 1980 roku. Sukces komercyjny przerósł najśmielsze oczekiwania autora, który spodziewał się sprzedania najwyżej kilku tysięcy egzemplarzy.

Tymczasem książka stała się światowym bestsellerem i dzięki niej Eco zyskał status jednego z nielicznych literackich celebrytów. – Światowa i błyskotliwa kariera Umberto Eco zaczęła się od "Imienia róży" – stwierdził prof. Piotr Salwa.

Posłuchaj
20:07 eco 1 DWÓJKA 19 październik 2011 14_32_02.mp3 – Powieści Eco nie zawsze są łatwe w odbiorze – mówił prof. Piotr Salwa w audycji Ewy Stockiej-Kalinowskiej z cyklu "Zakładka literacka". (PR, 22.10.2011) 

Eco postanowił pójść za ciosem i napisał następną powieść "Wahadło Foucaulta", poświęconą teoriom spiskowym. W latach 90. wydał zbiór felietonów "Zapiski na pudełku od zapałek". Jego ostatnimi publikacjami był "Cmentarz w Pradze" i wydany na rok przed śmiercią "Temat na pierwszą stronę", w którym poruszał problem kryzysu prasy.

Umberto Eco przez wiele lat był jednym z głównych kandydatów do literackiej nagrody Nobla. Nie doczekał jej wręczenia, ale został doceniony w inny sposób. Każda jego książka była niezwykle przychylnie przyjmowana przez czytelników.

– Myślę, że dużą rolę odgrywała pewna potwierdzona sława i mechanizmy rynkowe – mówił prof. Piotr Salwa. – Książki Eco mogą nam powiedzieć o mechanizmach tworzenia znaczeń, a przecież ta znajomość pozwala łatwiej dostrzec manipulacje w różnych rodzajach dyskursu publicznego – mówił w audycji Polskiego Radia z 2011 roku.

sa

Czytaj także

Fiodor Dostojewski - pisarz, psycholog, myśliciel

Ostatnia aktualizacja: 09.02.2022 05:40
- Nie Freud odkrył podświadomość. Podświadomość odkrył Dostojewski. Nazwał ją podziemiem ludzkiej psychiki - mówił o Fiodorze Dostojewskim ks. prof. Henryk Paprocki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dante Alighieri – podróżnik po zaświatach

Ostatnia aktualizacja: 14.09.2020 05:40
- Chyba nie ma drugiego pisarza, który byłby tak komentowany. Dante mówi coś każdej epoce - mówił w Polskim Radiu Tomasz Łubieński.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wisława Szymborska. Szukanie słów w kamieniu

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2022 05:50
– Poeci nie robią nic innego, tylko szukają słów – mówiła Wisława Szymborska w Polskim Radiu w 1974 roku. Proces pisania wiersza porównywała zaś do wydobywania kształtu rzeźby z kamienia. – To jest robota kamieniarska – podkreślała. 99 lat temu urodziła się znakomita poetka i laureatka Literackiej Nagrody Nobla. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Thomas Bernhard. Pierwszy krytyk Austrii

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2022 05:41
33 lata temu, 12 lutego 1989 roku, zmarł Thomas Bernhard, austriacki pisarz, autor powieści, opowiadań i dramatów, a także poezji. Twórca równie wybitny co kontrowersyjny, swoimi obrazoburczymi sztukami i książkami wywołał w swojej ojczyźnie wiele skandali i ogólnonarodowych dyskusji.
rozwiń zwiń