Historia

Zjazd w Kwedlinburgu – Mieszko, Otton i wiele znaczący wielbłąd

Ostatnia aktualizacja: 04.04.2021 05:54
1035 lat temu, 4 kwietnia 986, miał miejsce zjazd w Kwedlinburgu, podczas którego piastowski książę złożył przysięgę na wierność małoletniemu królowi Niemiec. O czym świadczył jego egzotyczny podarek dla sąsiedniego władcy?
Jeśli wielbłąd, którego Ottonowi podarował Mieszko pochodził z terenów dzisiejszego Afganistanu, to prawdopodobnie był to baktrian - wielbłąd dwugarbny
Jeśli wielbłąd, którego Ottonowi podarował Mieszko pochodził z terenów dzisiejszego Afganistanu, to prawdopodobnie był to baktrian - wielbłąd dwugarbnyFoto: Grafika na podstawie: Polona.pl/dp

Mieszko uznawał zwierzchnictwo Cesarstwa przynajmniej od roku 963, choć państwo Polan nie było niemieckim lennem. Domenę Piasta i państwo Ottona I połączył wspólny wróg – słowiańskie plemiona Wolinian i Wieletów.


Wichman Mieszko 663.jpg
Bitwa Mieszka z Wichmanem - walka ze Słowianami i saskim hrabią

- Mieszko był określany jako "amicus" – "przyjaciel", co jednak w ówczesnej terminologii nie oznaczało kogoś równego władcom Niemiec, ale kogoś podległego, tyle że na bardziej "honorowych" warunkach. Miał pozycję porównywalną z głównymi książętami Rzeszy, chociaż nie zaliczał się w ich poczet. Stosunki te nie układały się mimo to w sposób bezkonfliktowy – mówił prof. Grzegorz Myśliwski w audycji Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika polska".


Posłuchaj
05:51 dawid i goliat, czyli mieszko i niemcy___1_01_iv_tr_4-4_10476746de983bde[00].mp3 "Dawid i Goliat, czyli Mieszko i Niemcy" - audycja Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Kronika polska". (PR, 4.01.2001)

 

Piastowski książę z jednej strony ścierał się z dysponującymi dużą niezależnością margrabiami niemieckimi (czego dobitnym przykładem była bitwa pod Cedynią), z drugiej – był istotnym stronnikiem w walce o władzę w samej Rzeszy. Podczas wojny domowej, która rozgorzała w Cesarstwie po śmierci Ottona I, Mieszko wsparł głównego konkurenta i stryjecznego brata następcy tronu. Książę Polan i jego szwagier, czeski książę Bolesław Pobożny, stanęli po stronie Henryka Kłótnika. To miało sprowadzić na państwo Mieszka ekspedycję karną cesarza i doprowadzić do tego, że syn polskiego księcia, Bolesław, trafił na niemiecki dwór jako gwarant pokoju.


Cedynia_663.jpg
Bitwa pod Cedynią - upokorzona duma teutońska

Okoliczności zjazdu w Kwedlinburgu były jednak zdecydowanie odmienne. Po wspólnej polsko-niemieckiej wyprawie przeciwko Połabianom Mieszko mógł się uważać za jednego z ważniejszych sojuszników nowego niemieckiego króla Ottona III.

Wielbłąd, a sprawa polska

Z kroniki Thietmara dowiadujemy się, że podczas zjazdu Mieszko sprezentował Ottonowi egzotyczny podarunek – wielbłąda. Nie wiemy, jak słowiański książę wszedł w posiadanie okazu, jednak poza oczywistą ekscytacją, jaką tak nietypowe w tej części Europy zwierzę musiało wywołać u dworzan i samego sześcioletniego wówczas niemieckiego monarchy, podarek niósł ze sobą prawdopodobnie o wiele ważniejszy przekaz.

Podarowanie egzotycznego zwierzęcia było czytelnym komunikatem - książę dawał w ten sposób jasny sygnał na temat szerokich horyzontów handlowych swojego państwa. Mógł nabyć zwierzę od sefardyjskich kupców, takich jak Ibrahim ibn Jakub, który pozostawił jeden z najstarszych opisów państwa Piastów. Mógł też kupić je za pośrednictwem Rusinów – wówczas wielbłąd do Europy trafiłby  najpewniej przywieziony przez Chazarów lub muzułmańskich kupców, którzy od Słowian pozyskiwali niewolników. W końcu – niewykluczone, że okaz przybył na ziemie polskie aż z terenów Azji Centralnej. Świadczy o tym odkrycie śladów lazurytu w pozostałościach kaplicy na Ostrowie Tumskim. Ten niezwykle cenny barwnik w czasach Mieszka pozyskiwano tylko na obszarze dzisiejszego Afganistanu.


otton III wiki 1200.jpg
Otton III i marzenia o zjednoczonej Europie

Na europejskiej szachownicy

Z punktu widzenia dworu niemieckiego króla i przyszłego cesarza pozyskanie takiego sojusznika nie było bez znaczenia. Nowy władca miał bowiem konkurentów. Co prawda zagrożenie ze strony Henryka Kłótnika zostało zneutralizowane, ale sytuacja była daleka od stabilnej. Przeciwników małoletniego Ottona III nie brakowało, wśród nich był m.in. książę czeski Bolesław Pobożny.

Sprzymierzając się z Ottonem, Mieszko otworzył sobie możliwość dalszej ekspansji właśnie w kierunku włości swojego szwagra. W walce z Bolesławem Mieszko zdobył Śląsk, a być może także Małopolskę.

- Mieszko był dobrym taktykiem i strategiem. Za cenę zależności zapewnił sobie sprzyjające warunki do ekspansji – wyjaśniał prof. Grzegorz Myśliwski na antenie Polskiego Radia. – Zależność od Cesarstwa w pełni zrzucił dopiero jego syn Bolesław Chrobry.  

bm/jp

Czytaj także

Chrzest Polski - początek naszych dziejów

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2021 06:00
- Bez tego aktu na pewno Polski by nie było, absolutnie nie dałoby się jej utrzymać. Sądzę, że nie przyjąć chrztu, to zostawić lukę polityczną, w którą wszystko może wejść - mówił historyk prof. Jacek Banaszkiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Otton I - świecka głowa europejskiego chrześcijaństwa

Ostatnia aktualizacja: 07.08.2017 06:07
- Nigdy imię niemieckie w Europie nie znaczyło w Europie więcej niż w X i XI wieku za saskich i pierwszych salickich cesarzy – pisał niemiecki historyk Leopold von Ranke. Posłuchaj dyskusji polskich znawców epoki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Teofano - cesarzowa, która rządziła żelazną ręką

Ostatnia aktualizacja: 15.06.2017 06:00
"Była wątła, a jednak odważna, męską opieką otaczała państwo swego syna, łamiąc tych, co głowę podnosili" pisał o Teofano kronikarz Thietmar. Bizantyjska księżniczka świetnie poradziła sobie w brutalnym, germańskim świecie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Dynastia. Najdziwniejsze opowieści o Piastach

Ostatnia aktualizacja: 20.11.2017 13:00
W audycji "Kryzys wieku średniego" o zagadkowych narracjach związanych z Piastami rozmawialiśmy z drem Pawłem Żmudzkim z Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zjazd gnieźnieński. Jak Chrobry zrobił z Polski państwo europejskie

Ostatnia aktualizacja: 07.03.2021 05:55
Mieszko I wprowadził nas do Europy, ale to Bolesław Chrobry pokazał, że możemy w niej funkcjonować na zasadach równych zachodnim państwom kontynentu. Punktem kulminacyjnym aspiracji piastowskiego księcia była wizyta cesarza Ottona w jego państwie. Sam cesarz również miał swoje powody, by przyjechać do Gniezna.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pokój w Budziszynie. Mistrzostwo dyplomacji Chrobrego

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2021 05:50
1003 lata temu, 30 stycznia 1018 roku, Bolesław Chrobry zawarł pokój z Henrykiem II w Budziszynie kończący wieloletnie wojny polsko-niemieckie. Piastowskiemu władcy nie tylko udało się utrzymać zdobyte na Cesarstwie tereny, ale też uczynić z dotychczasowego wroga sojusznika w nowej wyprawie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolebka państwa Piastów. Naukowcy ustalili datę budowy palatium na Ostrowie Lednickim

Ostatnia aktualizacja: 05.02.2021 05:40
Budowlę pałacowo-sakralną na Ostrowie Lednickim (woj. wielkopolskie) zaczęto wznosić w latach 936-985. Datę dotyczącą jednej z prawdopodobnych siedzib Mieszka I uzyskano w trakcie nowych analiz fizykochemicznych.
rozwiń zwiń