Historia

Wikingowie pojawili się w Ameryce Północnej dokładnie tysiąc lat temu!

Ostatnia aktualizacja: 22.10.2021 05:45
Dzięki analizie słojów drzew oraz wykorzystaniu szczypty astrofizyki naukowcom udało się ustalić, że skandynawscy wojownicy przybyli na tereny dzisiejszej Kanady w 1021 roku. 
LAnse aux Meadows w Nowej Fundlandii w Kanadzie
L'Anse aux Meadows w Nowej Fundlandii w Kanadzie Foto: Rolf Hicker/Forum

Kanadyjscy Wikingowie

Sześćdziesiąt lat temu małżeństwo archeologów odkryło na północnym cyplu Nowej Fundlandii pozostałości osady, którą miejscowi uważali za opuszczoną wioskę indiańską. Badania przeprowadzone wkrótce potem wykazały jednak, że te tereny - znane jako L'Anse aux Meadows - były tak naprawdę zamieszkiwane przez przybyłych z Grenlandii Wikingów.

Badaczom przez wiele lat nie udawało się znaleźć odpowiedzi na pytania, kiedy i dlaczego przybysze ze Skandynawii zdecydowali się osiedlić w Nowej Fundlandii. Nie pomogła nawet analiza odnalezionych na terenie wioski przedmiotów, w tym wykonanej z brązu szpilki do płaszcza. Datowanie radiowęglowe nie dało bowiem dokładnych wyników, a jedynie wykazało, że artefakty powstały pomiędzy końcem VIII a XI wieku. 

Sytuacja uległa zmianie dopiero 20 października 2021 roku, gdy opublikowane zostały nowe badania wskazujące na to, że osada została wzniesiona w 1021 roku.  

Grupa archeologów - kierowana przez geologa dr Michaela Dee - przeanalizowała trzy kawałki drewna, zabrane z L'Anse aux Meadows w latach 70. Każdy z nich pochodził z innego drzewa, miał zachowaną korę i został precyzyjnie ucięty za pomocą metalowego narzędzia, prawdopodobnie siekiery. Jak stwierdziła członkini zespołu badaczy dr Margot Kuitems z Uniwersytetu w Groningen w rozmowie z Katherine Kornei z "The New York Timesa", wykorzystanie tego typu sprzętu wskazuje na Wikingów, ponieważ miejscowa ludność nie znała metalowych narzędzi. 

Węgiel-14

W laboratorium badaczka wycięła fragmenty z każdego pierścienia ze wszystkich kawałków drewna. Jak sama przyznała, to była niezwykle żmudna i trudna praca, którą można porównać do dzielenia włosa. 

- Używałam skalpela, ale czasami nawet on był zbyt gruby - dodała. 

Każda próbka reprezentowała jeden rok wzrostu drzewa. Z nich zespół wyizolował węgiel, pierwotnie pochodzący z atmosfery ziemskiej, a który roślina pobrała w wyniku fotosyntezy.

Większość węgla występującego w atmosferze to izotop 12, stabilny atom z sześcioma protonami i neutronami. Zdecydowanie rzadszy jest natomiast izotop 14, zwany też radiowęglem, który powstaje w wyniku oddziaływania promieniowania kosmicznego. 

Do niedawna naukowcy sądzili, że jedynie mała ilość tego węgla do nas dociera. Zdanie zmienili w 2012 roku, gdy w Japonii odnaleziono dwa cedry, których słoje zdradzały zadziwiająco wysoki poziom węgla-14, pochodzącego z lat 774-775 naszej ery. Odkrycie to jest nazywane "zdarzeniem Miyake" ("Miyake event") i jest niezwykle rzadkie - w ciągu ostatnich niespełna dziesięciu lat natrafiono na zaledwie trzy bądź cztery takie przypadki. 

Nagły wzrost radiowęgla w atmosferze wystąpił również w latach 992-993, czyli w epoce Wikingów, co udowadnia analiza drewna z całego świata. Dr Michael Dee i jego zespół postanowili więc zbadać swoje próbki również pod tym kątem, licząc na to, że w ten sposób uda im się poznać dokładną datę powstania osady. 

Na rezultaty nie trzeba było długo czekać. Naukowcy szybko odkryli, że nagłe podwyższenie ilości węgla-14 w drewnie nastąpiło w okolicach jego dwudziestego ósmego pierścienia (licząc od kory), który według ich oceny odpowiada rokowi 993 naszej ery. Idąc tym tropem, następnie obliczyli, że w takim razie drzewa musiały zostać ścięte w 1021 roku. 

Jak przyznał historyk prof. Sturt Manning w rozmowie z Katherine Kornei z "The New York Times", jest to bardzo cenne odkrycie, ponieważ do tej pory nasza wiedza o L'Anse aux Meadows opierała się w dużej mierze na domysłach. 

- A tutaj mamy twarde, konkretne dowody, które wiążą nas z jednym rokiem - dodał. 

Źródło: "The New York Times"/Katherine Kornei

jb

Czytaj także

Leif Eriksson. Wiking, który wyprzedził Kolumba

Ostatnia aktualizacja: 09.10.2021 05:30
Przez wieki uznawano, że to Krzysztof Kolumb i jego ludzie byli pierwszymi Europejczykami w Ameryce. Ale włoski podróżnik spóźnił się - o 492 lata i trzy dni.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kujawsko-pomorskie: odnaleziono nóż bojowy sprzed 1200 lat

Ostatnia aktualizacja: 23.08.2021 05:50
Niezwykle rzadki nóż bojowy, pochodzący najprawdopodobniej ze Skandynawii, odkryli archeolodzy we Wdeckim Parku Krajobrazowym. Znaleziono go przypadkowo, bo w czasie poszukiwań pola bitwy późniejszego o kilka stuleci.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ostatni neandertalczycy mogli ukryć się na Gibraltarze

Ostatnia aktualizacja: 05.10.2021 05:30
W jaskini Vanguard Cave na Gibraltarze archeolodzy odkryli grotę, która była zasypana piaskiem przez około 40 tysięcy lat, zaś odnalezione tam obiekty mogą ujawnić nowe fakty o neandertalczykach żyjących na tych terenach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Skąd się wzięli rdzenni Amerykanie? Badania obalają popularną hipotezę

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2021 05:50
Najnowsze badania genetyczne i analiza uzębienia podważają szeroko akceptowaną teorię na temat tego, że pierwsi mieszkańcy Ameryki byli potomkami prehistorycznego ludu zamieszkującego Japonię. 
rozwiń zwiń