X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Władysław Sikorski - patriota i mąż stanu

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2016 06:04
- Jestem człowiekiem, który jeśli mówi "tak", to jest tak, jeśli mówi "nie", to jest nie, a jeśli nie mówię nic, to albo nie mogę albo nie chcę powiedzieć prawdy - tak mówił o sobie gen. Władysław Sikorski.
Audio
  • Fragm. uroczystości pogrzebowych gen. Władysława Sikorskiego. Przyznanie pośmiertne odznaczenia Kawalera Orderu Orła Białego dla gen. W. Sikorskiego przez Władysława Raczkiewicza. (RWE, 14.07.1943)
  • Relacja z uroczystości pogrzebowych ku czci gen. Sikorskiego. Pożegnalne słowa Władysława Raczkiewicza w imieniu narodu polskiego (dokończenie). (RWE, 17.07.1943)
  • Przemówienie gen. Władysława Sikorskiego w dniu Święta Ludowego w 1943 roku. Generał krytykuje antypolską politykę Stalina.
Gen. Sikorski wśród żołnierzy we Francji w 1940 roku, wikipediadomena publiczna
Gen. Sikorski wśród żołnierzy we Francji w 1940 roku, wikipedia/domena publiczna

135 lat temu, 20 maja 1881 urodził się Władysław Sikorski, premier Rządu na Uchodźstwie i Naczelny Wódz w czasie II wojny światowej.

- Należał do ludzi cenionych poniżej swej rzeczywistej wartości. Jego decyzje chętnie przypisywano ambicji lub taktyce, a nie rozumnemu patriotyzmowi. Wyróżniał go i wynosił ponad innych przymiot, który zapewniał mu wysoką klasę, a który jest nieodzowny u męża stanu. - poczucie rzeczywistości. Rzecz na pozór zwykła, a jakże w istocie rzadka, zwłaszcza w naszym społeczeństwie - tak przedstawiał generała Władysława Sikorskiego jego bliski współpracownik Edward Raczyński, ambasador RP w Londynie.

Więcej archiwalnych nagrań o Władysławie Sikorskim w serwisie - Radia Wolności >>>

Władysław Sikorski urodził się 20 maja 1881 w Tuszowie Narodowym koło Mielca, w zaborze austriackim. Był uczniem Gimnazjum Klasycznego we Lwowie, w którym w 1902 roku uzyskał maturę. W latach 1902-1908 studiował na Wydziale Inżynierii Politechniki Lwowskiej, otrzymując dyplom inżyniera.

Początki konspiracji

W 1902 roku wstąpił do, powiązanego z Ligą Narodową, Związku Młodzieży Polskiej ("Zet"). Podczas studiów odbył jednoroczną służbę w armii austriackiej, uzyskując w 1905 roku stopień podporucznika.

W 1907 roku prowadził wykłady z taktyki na kursach bojowo-wojskowych kół milicyjnych PPS. Słuchaczami tych kursów byli m.in. Józef Piłsudski, Walery Sławek i Kazimierz Sosnkowski. Sikorski należał do współzałożycieli Związku Walki Czynnej, wchodząc w skład jego Rady Głównej. Był również jednym z głównych organizatorów Związku Strzeleckiego na terenie Galicji Wschodniej.

Wielka wojna

9 sierpnia 1914 po wybuchu I wojny światowej, mianowany został przez Józefa Piłsudskiego komisarzem wojskowym na Galicję, reprezentującym nieistniejący w rzeczywistości Rząd Narodowy. Po powstaniu Naczelnego Komitetu Narodowego 17 sierpnia 1914 Sikorski objął w nim funkcję szefa Departamentu Wojskowego Sekcji Zachodniej. 30 września 1914 mianowany został podpułkownikiem i dowódcą 4. pułku piechoty Legionów Polskich. Decyzją austro-węgierskiej Naczelnej Komendy Armii i Komendy Legionów pozostał jednak na stanowisku szefa Departamentu Wojskowego.

W październiku 1914 roku przystąpił do organizacji szkoły podchorążych Legionów Polskich w Krakowie, zostając jej pierwszym komendantem. Po zajęciu Królestwa Polskiego przez wojska państw centralnych Sikorski zdecydowanie opowiedział sie za dalszą rozbudową Legionów Polskich. Ta kwestia poróżniła go z Józefem Piłsudskim, który uważał, że powiększanie Legionów powinno być uzależnione od jasnego stanowiska Niemiec i Austrii w sprawie polskiej.

Ku niepodległej

Po ogłoszeniu Aktu 5 listopada 1916 Sikorski uczestniczył w pertraktacjach austriacko-niemieckich w sprawie utworzenia Polskiej Siły Zbrojnej. W 1917 roku mianowany został przez generała-gubernatora Hansa von Beselera szefem Krajowego Inspektoratu Zaciągu. Po tzw. kryzysie przysięgowym kierował Ośrodkiem Uzupełnień Polskiego Korpusu Posiłkowego w Bolechowie.

W lutym 1918 został internowany przez władze austriackie w obozie jenieckim w Dulfalvie na Węgrzech. Powodem było wydanie przez Sikorskiego rozkazu aprobującego bunt II Brygady, która - wobec niekorzystnych dla Polski postanowień traktatu brzeskiego, podpisanego przez państwa centralne z Ukraińską Republiką Ludową - przeszła na stronę rosyjską. W kwietniu  Sikorski został zwolniony z internowania i wyjechał do Lwowa, gdzie od października, z upoważnienia Rady Regencyjnej, organizował w Małopolsce jednostki Wojska Polskiego.

30 października 1918 Rada Regencyjna mianowała go szefem sztabu WP Galicji i Śląska. Po dotarciu do Przemyśla Sikorski zaskoczony został wybuchem zbrojnego konfliktu polsko-ukraińskiego. Unikając niewoli, objął dowództwo nad obroną zachodniej części miasta, a następnie udał się do Krakowa w celu zorganizowania pomocy dla Lwowa i Przemyśla.

Walki z bolszewikami

Od stycznia 1919 roku dowodził samodzielną grupą operacyjną w walkach z Ukraińcami na terenie Małopolski Wschodniej. 26 lutego 1920 objął dowództwo operacji pomocniczej wobec przygotowywanej przez Piłsudskiego ofensywy na Ukrainie i doprowadził do zajęcia 5 marca Mozyrza i Kalenkowicz, ważnych węzłów komunikacyjnych. W maju 1920 roku otrzymał stopień generała brygady.

11 sierpnia 1920 został dowódcą 5. Armii. Stojąc na jej czele przeprowadził kontruderzenie w kierunku Nasielska i Ciechanowa, wiążąc skutecznie od 15 sierpnia siły 15. i 3. Armii Czerwonej. Jego działania w istotny sposób przyczyniły się do zwycięstwa, które przyniosło polskie uderzenie znad Wieprza.

27 sierpnia 1920 objął dowództwo nad 3. Armią, z którą z powodzeniem walczył na Wołyniu i Polesiu, zajmując m.in. Pińsk. Brał udział również w ostatnim etapie walk na froncie białorusko-litewskim.

Pan minister

Od kwietnia 1921 do grudnia 1922 stał na czele Sztabu Generalnego. Po zabójstwie prezydenta Gabriela Narutowicza objął funkcje premiera i ministra spraw wewnętrznych, które pełnił do 26 maja 1923.

Marszałek o Sikorskim

Piłsudski, w opinii wystawionej na temat generała Sikorskiego w grudniu 1922 roku, charakteryzował go następująco: "Inteligentny, żywy umysł, lekki charakter obok wielkiej ambicji. Nadzwyczajnie łatwy w obcowaniu z ludźmi, których umiejętnie i celowo zużytkowuje. Bardzo dobry organizator, umiejący szybko podzielić pracę, łatwo oceniając zdolności ludzi, o ile nie przysłoni mu wzroku taka czy inna prywata, do czego jest bardzo i bardzo skłonny. Umie i lubi rozkazywać i przy swojej obrotności daje sobie łatwo radę prawie w każdej sytuacji. […] Brak mu większego wykształcenia wojskowego, gdyż pod tym względem zadowala się małymi, powierzchownymi ujęciami sprawy. Ma jednak dobre oko operacyjne i przy zdolności do ryzyka jest zdatny do wyższego dowodzenia. […] Dowodzić armią będzie łatwo. Jako człowiek znający dobrze stosunki i siły państwowe nadaje się także jako szef sztabu przy Naczelnym Wodzu, biorącym na siebie całkowite operacje, a także na ministra spraw wojskowych w czasie wojny".

Od listopada 1923 do lutego1924 Sikorski był Generalnym Inspektorem Piechoty, a następnie, do listopada 1924, ministrem spraw wojskowych w rządzie Władysława Grabskiego. 26 listopada 1925  wszedł w skład Rady Wojennej, a 21 grudnia objął dowództwo Okręgu Korpusu VI we Lwowie.

Boczny tor

Wobec zamachu majowego w 1926 roku Sikorski zachował neutralność.

Zwolniony ze stanowiska 19 marca 1928, przeniesiony został do dyspozycji ministra spraw wojskowych. Do września 1939 pozostawał bez przydziału służbowego. W 1931 roku opublikował książkę "Polska i Francja w przeszłości i dobie współczesnej". Trzy lata później ukazała się jego najbardziej znana praca "Przyszła wojna. Jej możliwości i charakter oraz związane z nim zagadnienia obrony kraju".

W okresie 1928-1932 przebywał za granicą, głównie we Francji i Szwajcarii. Angażując się w działalność opozycyjną wobec rządów piłsudczyków, był w 1936 jednym z inicjatorów utworzenia "Frontu Morges".

Na emigracji

W kampanii polskiej 1939 roku, pomimo starań, nie uzyskał przydziału bojowego.18 września przekroczył granicę polsko-rumuńską, a 24 września przybył do Paryża. 28 września został wyznaczony dowódcą polskich sił zbrojnych mających powstać we Francji. Dwa dni później prezydent Władysław Raczkiewicz mianował go prezesem Rady Ministrów i ministrem spraw wojskowych.

Premier i wódz naczelny

7 listopada 1939 dekretem prezydenckim generał Władysław Sikorski ,powołany został na stanowisko Naczelnego Wodza Polskich Sił Zbrojnych. Po klęsce Francji w czerwcu 1940 ewakuował się, wraz z prezydentem i rządem, do Wielkiej Brytanii, gdzie ponownie przystąpił do organizacji Wojska Polskiego. 24 grudnia uzyskał stopień generała broni. W lipcu 1941 roku, po wybuchu wojny niemiecko-sowieckiej, podpisał układ o współpracy wojskowej ze Związkiem Sowieckim, umożliwiający na jego obszarze organizację polskiej armii. Układ ten wywołał poważny kryzys wewnątrz rządu polskiego, którego główną przyczyną było niesprecyzowanie w nim kształtu polskiej granicy wschodniej. 26 września 1942 Sikorski zrezygnował z funkcji ministra spraw wojskowych.

Tragiczna podróż

Generał Sikorski zginął 4 lipca 1943 w katastrofie lotniczej koło Gibraltaru, której okoliczności do dziś nie zostały w pełni wyjaśnione. Po uroczystym pogrzebie w Londynie, pochowany został na cmentarzu polskich lotników w Newark koło Nottingham.

17 września 1993 jego prochy spoczęły w krypcie św. Leonarda w podziemiach katedry na Wawelu.

pd/mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wygrana wojna i przegrany pokój

Ostatnia aktualizacja: 18.03.2011 06:00
Dla jednych był porażką polskich elit politycznych, dla drugich zwycięstwem ich realizmu. Traktat Ryski kończył wojnę z bolszewikami, ale nie likwidował zagrożenia ze Wschodu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ekshumacja oficerów Sikorskiego

Ostatnia aktualizacja: 02.12.2010 08:00
Zakończyła się ekshumacja ciał trzech oficerów, którzy zginęli razem z generałem Władysławem Sikorskim w katastrofie gibraltarskiej w 1943 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tajemnice Gibraltaru

Ostatnia aktualizacja: 09.12.2010 08:15
Wciąż nie wiadomo czy katastrofa w Gibraltarze, do której doszło 4 lipca 1943 roku była efektem wypadku czy zamachu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Generał Kopański - obrońca Tobruku

Ostatnia aktualizacja: 23.03.2016 06:00
- Kampanii nie mogliśmy wygrać bez silnej ofensywy sprzymierzonych sił zachodnich w przewidzianym umową terminie - pisał o wrześniu 1939 roku gen. Stanisław Kopański.
rozwiń zwiń