Historia

"Kaplica Sykstyńska” prehistorii

Ostatnia aktualizacja: 12.09.2015 06:08
"Nigdy jeszcze nie utwierdziłem się mocniej w kojącej pewności: jestem obywatelem Ziemi, dziedzicem nie tylko Greków i Rzymian, ale prawie nieskończoności” – pisał Zbigniew Herbert po zwiedzeniu jaskini w Lascaux.
Audio
  • Arcydzieła z groty Lascaux. Komentuje geolog Zbigniew Różycki (02.02.1970)
Malowidła w Lascaux, fot. PAPPhotoshot
Malowidła w Lascaux, fot. PAP/Photoshot

12 września 1940 odkryto paleolityczne malowidła naskalne w Lascaux we Francji. Dzieła, które można tam zobaczyć zostały namalowane 17 tys. lat temu (15 000-13 000 p.n.e.).

Dziura w ziemi

Kiedy 8 września 1940 chłopiec Marcel Rovida wybrał się z psem na spacer po okolicy obfitującej w pagórki i wzgórza, przypadkowo odkrył dziurę w ziemi, którą uznał za sekretne wejście do lochów pobliskiego zamku. Już cztery dni później, 12 września, Marcel pokazał swoje znalezisko swojemu koledze Jacques’owi Marsalowi. Chłopcy przy pomocy specjalnych narzędzi pogłębili i poszerzyli odkryty otwór.

Zaopatrzeni w lampę, znaleźli się we wnętrzu ogromnej groty, której ściany były pokryte rysunkami zwierząt. Chłopcy postanowili zawiadomić o swoim odkryciu miejscowego nauczyciela Leona Lavala, który sprowadził wybitnego archeologa księdza Henri Breuila. Z ogłoszeniem całemu światu wiadomości o tym niesamowitym odkryciu wstrzymano się do czasu zakończenia II wojny światowej.

Dzieło genialnego malarza

Malowidła, które zdobią ściany jaskini przedstawiają przede wszystkim zwierzęta – bawoły, krowy, byki, jelenie i konie. Postać człowieka, która występuje tu rzadko ukazana jest w prymitywny sposób. Poszczególne rysunki powstawały prawdopodobnie w dużych odstępach czasu.

Do wykonania malowideł użyto farb wyprodukowanych z barwników pochodzenia naturalnego. Czerń uzyskano z węgla drzewnego, a czerwień, żółć i purpurę ze związków żelaza, głównie ochry. Farby nakładano poprzez wydmuchiwanie jej rurkami z cienkich kości.

- Ma się wrażenie, że to rysował genialny malarz, który rozumiał różnicę między realizmem i naturalizmem. Bardzo starannie zachowywał on naturalistyczne cechy. Nie obce mu było zjawisko perspektywy. Ściany jaskini nie są płaskie, mają one cały szereg wklęsłości oraz wypukłości i rysunek artysta robił w taki sposób, że wszystkie nierówności tej ściany wykorzystywał – opisuje geolog Zbigniew Różycki.

Niezwykła popularność jaskini

Grotę udostępniono publiczności w 1948 roku. W ciągu pierwszych 10 lat zwiedziło ją 3,5 mln osób.  Zainstalowana w niej klimatyzacja i bogate oświetlenie zakłóciły naturalną równowagę temperatury i wilgotności w wyniku czego na ścianach pojawiła się pleśń. W celu ochrony prehistorycznych malowideł, jaskinia w Lascaux została zamknięta w 1963 roku.

Dopiero 20 lat później, w 1983 roku w okolicy jaskini Lascaux otwarto jej dokładną kopię z odtworzonymi malowidłami. Na szczęście udało się uratować oryginalną grotę odkrytą w 1940 roku przez Marcela. Dla zwiedzających wprowadzono limity i liczne obostrzenia. Wejść może tylko 15 osób tygodniowo, nie więcej niż 5 dziennie i na około 40 minut przy minimalnym oświetleniu.

Pod koniec lat  pięćdziesiątych XX wieku Lascaux zwiedził Zbigniew Herbert. Swoje wrażenia po wizycie opisał w pierwszym rozdziale "Barbarzyńcy w ogrodzie”. Jaskinia w Lascaux znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Więcej o innych archeologicznych odkryciach znajdziesz TUTAJ >>>

mk

Czytaj także

Hiszpanie odkryli prehistoryczne malowidła jaskiniowe

Ostatnia aktualizacja: 10.05.2011 14:00
Sztuka franko-kantabryjska, znana z Lascaux i Altamiry, zadziwia świat nie od dzisiaj. Archeolodzy własnie odkryli kolejną grotę z rysunkami.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tworzą replikę prehistorycznej jaskini

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2011 13:40
Powstaje replika jednej z najsłynniejszych grot na świecie - jaskini Chauveta w dolinie Rodanu. Jej piękne malowidła są strasze o 20 000 lat od tych w Lascaux.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Odkryto ślady sztuki jaskiniowej sprzed 37 tys. lat

Ostatnia aktualizacja: 21.05.2012 09:21
Freski naskalne, dwukrotnie starsze niż słynne malowidła w jaskiniach Lascaux czy Altamira, odkryto w południowej Francji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Solny labirynt Wieliczki od 35 lat jest na liście UNESCO

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2013 07:00
- Największą chlubą Wieliczki są te machiny górnicze zwane kieratami. W całej Europie używano ich podczas wznoszenia największych budowli, ale ocalały w szczątkowych ilościach. A tu jest ich cała kolekcja. Zachowały się dzięki soli - mówił archeolog Antoni Jodłowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kair – stolica świata arabskiego

Ostatnia aktualizacja: 08.08.2017 06:00
"Najwspanialsza metropolia świata, ogród wszechświata, miejsce, w którym spotykają się narody, ludzkie mrowisko, stolica islamu, siedziba władzy” – pisał o Kairze Ibn Chaldun, jeden z najwybitniejszych średniowiecznych historyków świata arabskiego.
rozwiń zwiń