X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Kard. József Mindszenty - wygnany prymas Węgier

Ostatnia aktualizacja: 28.09.2018 05:00
Prymas Węgier kard. József Mindszenty schronił się w ambasadzie Stanów Zjednoczonych w Budapeszcie po stłumieniu powstania na Węgrzech w październiku 1956. Opuścił ją dopiero po 15 latach.
Audio
  • Węgierski Październik - fragm cyklu nadawanego na antenie Rozgłośni Polskiej RWE pt. "Kawalkada czasu".
Prymas Węgier, kard. József Mindszenty
Prymas Węgier, kard. József MindszentyFoto: kadr z amerykańskiej kroniki filmowej Universal International News z 1956

Pozwolenie na wyjazd duchowny uzyskał 28 września 1971, a do Wiednia udał się prawie miesiąc później - 23 października 1971. Stamtąd było najbliżej do rodzinnego kraju, do którego nigdy potem nie dane mu było powrócić.

Naprawdę nazywał się József Pehm. Sakrę biskupią otrzymał 4 marca 1944 z rąk papieża Piusa XII. Wtedy przyjął nazwisko Mindszenty od nazwy miejscowości, z której pochodził.

Aresztowanie

Prymasem został w październiku 1945 roku. W tym czasie na Węgrzech komuniści pod wodzą Rákosiego rozpoczęli walkę z Kościołem. Jednym z jej kulminacyjnych momentów było aresztowanie kardynała Mindszenty’ego 26 grudnia 1948. W pokazowym procesie, jaki mu wytoczyły władze węgierskie, został oskarżony o zdradę stanu i skazany na dożywotnie więzienie. Główne zarzuty: sprzeciw wobec wprowadzenia na Węgrzech republiki i polityki prowadzonej przez komunistów, w tym nacjonalizacja szkół katolickich.

Październik 1956

Wyszedł z więzienia dopiero podczas rewolucji na Węgrzech w październiku 1956 roku. Powstanie zostało krwawo stłumione a przywódca buntu – premier Imre Nagy schronił się w ambasadzie jugosłowiańskiej. Imre Nagy, podstępnie aresztowany, został skazany w tajnym procesie na karę śmierci. Wyrok wykonano w nocy z 15 na 16 czerwca 1958.

Więcej na temat tragicznych wydarzeń rewolucyjnego zrywu na Węgrzech znajdziesz w serwisie Węgry 1956

Schronienie

Prymas József Mindszenty, w obawie przed represjami ze strony komunistów, schronił się w ambasadzie amerykańskiej w Budapeszcie. Pobyt kardynała w roli rezydenta placówki dyplomatycznej USA był niezwykle trudny, ale duchowny nie godził się na żadne ustępstwa wobec komunistów. Stosunki między Wschodem a Zachodem były w latach 50. i 60. napięte, co również nie ułatwiało znalezienia wyjścia z sytuacji.

Interencja papieża Pawła VI

Dopiero interwencja papieża Pawła VI u Janosa Kadara – sekretarza gen. KC Węgierskiej Socjalistycznej Partii Robotniczej spowodowała, że 28 września 1971 komuniści zgodzili się na wyjazd z kraju kardynała Mindszenty’ego. Po 15 latach opuścił mury ambasady amerykańskiej w Budapeszcie. Wyjechał do Wiednia 23 października, chcąc być bliżej ojczyzny – co niejednokrotnie podkreślał.

Kardynał József Mindszenty zmarł 6 maja 1975 w stolicy Austrii. Zrehabilitowano go dopiero w 1989 roku, a w dwa lata później, w maju 1991 rokiu uroczyście sprowadzono jego szczątki na Węgry. Spoczywa w Krypcie Prymasowskiej archikatedry w Ostrzyhomiu.

Posłuchaj relacji Rozgłośni Polskiej RWE na temat tragicznych wydarzeń na Węgrzech w październiku 1956 roku.

Obejrzyj archiwalne kroniki z 1956 roku

bs

Czytaj także

Zmarł Laszlo Kovacs

Ostatnia aktualizacja: 24.07.2007 13:42
Laszlo Kovacs, wybitny operator węgierskiego pochodzenia, nie żyje – zmarł po długiej chorobie o świcie w niedzielę w wieku 74 lat w swoim domu w Beverly Hills w Stanach Zjednoczonych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stalin, Truman i Churchill dzielą Europę

Ostatnia aktualizacja: 17.07.2019 06:30
- Poczdam to było przypieczętowanie zwycięstwa Stalina w wojnie, moment największego triumfu Związku Sowieckiego w jego całej historii - stwierdził profesor Paweł Wieczorkiewicz, komentując obrady Wielkiej Trójki w Poczdamie.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Węgrzy chodźcie z nami, pójdziemy za Polakami”

Ostatnia aktualizacja: 26.10.2012 11:00
Węgrzy przystąpili do krwawego powstania, pod hasłem walki o wolność za przykładem Polaków. A Polacy w 1956 roku pomogli im tak, jak nikt inny na świecie.
rozwiń zwiń