X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Pierwsze wolne wybory w III RP

Ostatnia aktualizacja: 27.10.2012 07:00
27 października 1991 roku Polacy poszli do urn wyborczych, by zagłosować na kandydatów do obu izb parlamentów. Po raz pierwszy w powojennej historii naszego kraju dokonali w pełni wolnego wyboru.
Audio
  • Polska scena polityczna po 1989 - komentarz prof. Wojciecha Roszkowskiego, aud. z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej" (25.06.1997)
  • Wybory w październiku 1991 roku poprzedziła ostra walka o kształt nowej ordynacji wyborczej - aud. z cyklu "Tym żył świat"
  • Wybory 1991 - ogłoszenie wyników przez prof. Andrzeja Zolla, komentarz Lecha Wałęsy, wypowiedź Jacka Kuronia - fragm. aud. "7 dni w kraju i na świecie" (02.11.1991)
Izba plenarna
Izba plenarnaFoto: sejm.gov.pl

Wybory w październiku 1991 roku poprzedziła ostra walka o kształt nowej ordynacji wyborczej. Projekt przygotowywała specjalna sejmowa komisja konstytucyjna, której przewodniczył Bronisław Geremek. - Jest to ordynacja zgodna z instrukcjami i zaleceniami Sejmu. Jest to ordynacja proporcjonalna. Poza głosowaniem na listę, wyborca ma możliwość skreślenia jednego kandydata - mówił.

Projekt ordynacji wyborczej do obu izb parlamentu Sejm przyjął, po bardzo burzliwej debacie tuż przed północą 10 maja 1991 r. Propozycja jednak nie spodobała się ówczesnemu prezydentowi Lechowi Wałęsie. Dwukrotnie zwracał się z prośbą do marszałka Sejmu o ponowne rozpatrzenie projektu. Ostatecznie ustawę zawetował. 28 czerwca 1991 r. w Sejmie odbyło się głosowanie w sprawie prezydenckiego weta. Zostało ono odrzucone i ordynacja weszła w życie. Wybory odbyły się 27 października tego samego roku. Zwyciężyła Unia Demokratyczna, która wprowadziła do parlamentu 62 posłów. Drugie miejsce zajął Sojusz Lewicy Demokratycznej, zdobywając 60 mandatów, na trzecim miejscu uplasował się Polskie Stronnictwo Ludowe z 50 miejscami w parlamencie.

Wybory 27 października 1991 r. odbyły się według ordynacji proporcjonalnej. Czynnikiem wzmacniającym, choć w bardzo niewielkim stopniu, silniejsze ugrupowania było rozdzielenie 15% mandatów między te partie, które otrzymały 5% głosów lub zdobyły mandaty w 5 okręgach. Takie prawo wyborcze, w połączeniu z dopiero wyłaniającym się systemem partyjnym, doprowadziło do rozdrobnienia sił w Sejmie. Zasiedli w nim reprezentanci aż 24 ugrupowań, z czego 10 wprowadziło do izby powyżej 10 posłów.  

Jak kształtowała się Polska scena polityczna po 1989 r. analizował prof. Wojciech Roszkowski w audycji "Dźwiękowy przewodnik po najnowszej historii Polski", nadanej w 1997 r. – Upadła dawna partia komunistyczna – PZPR. Podczas ostatniego zjazdu tego ugrupowania, w styczniu 1990 r. działacze założyli Socjaldemokrację Rzeczypospolitej Polskiej. Przekształcenia dotknęły też Zjednoczone Stronnictwo Ludowe, w miejsce którego powstał PSL. Natomiast postsolidarnościowa część sceny politycznej zaczęła się dzielić. Pierwszym pęknięciem w tym obozie były wybory prezydenckie w 1990 r. Wtedy to doszło do ”wojny na górze” – konfliktu między zwolennikami Lecha Wałęsy i Tadeusza Mazowieckiego, który w tak obrazowy sposób opisał przyszły prezydent Polski.

Podczas pierwszych po II wojnie światowej całkowicie wolnych wyborów parlamentarnych w Polsce rozkład głosów był następujący: Unia Demokratyczna uzyskała 12,3% głosów (62 posłów), SLD – 12% (60), PSL – 9,2% (50), Wyborcza Akcja Katolicka (koalicja wokół ZChN) – 9% (50), Konfederacja Polski Niepodległej – także 9% (51), Porozumienie Obywatelskie Centrum (wokół PC) – 8,7% (44), KLD – 7,5% (37), Porozumienie Ludowe (solidarnościowi ludowcy) – 5,5% (28), "Solidarność" – 5% (27), Polska Partia Przyjaciół Piwa (efemeryczny związek artystów kabaretowych i przedsiębiorców) – 3% (16).

Posłuchaj archiwalnych audycji obrazujących sytuację na scenie politycznej w Polsce na początku lat 90.

Więcej dźwięków dotyczących najnowszej historii Polski znajdziesz na platformie internetowej "moje.polskieradio.pl">>>

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Sondaż: PiS w górę, PO traci, a PSL poza Sejmem

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2012 06:33
Gdyby wybory parlamentarne odbyły się na początku sierpnia, wygrałaby je PO uzyskując 29 proc. głosów - wynika z sondażu zrealizowanego przez Zespół Badań Społecznych OBOP w TNS Polska.
rozwiń zwiń