X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Rewolucja październikowa - bolszewicy opanowali Rosję

Ostatnia aktualizacja: 07.11.2018 06:00
W nocy z 6 na 7 listopada 1917 roku krążownik "Aurora" oddał strzał, który był sygnałem do rozpoczęcia rewolucji październikowej. Według obowiązującego wtedy w Rosji kalendarza juliańskiego, był to 24 i 25 października - stąd nazwa wydarzenia.
Audio
  • Zwycięstwo bolszewików - audycja z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po historii najnowszej ZSRR". (PR, 1.09.1997)
Lenin przemawia na placu Czerwonym w Moskwie
Lenin przemawia na placu Czerwonym w MoskwieFoto: Wikimedia Commons/dp

Najcięższe walki toczono do połowy listopada 1917 roku w Piotrogrodzie i w Moskwie. W komunistycznej propagandzie wydarzenia te zyskały miano "wielkiej socjalistycznej rewolucji".


Koniec caratu

Do upadku caratu i zwycięstwa rewolucji październikowej przyczyniły się klęski armii rosyjskiej na frontach pierwszej wojny światowej i postępujące zubożenie ludności. Rewolucja lutowa 1917 roku, wywołana przez zbuntowanych robotników oraz żołnierzy garnizonu piotrogrodzkiego, doprowadziła do zrzeczenia się tronu przez cara Mikołaja II i przejęcia władzy przez Rząd Tymczasowy. Jednocześnie w kraju powstawały rady delegatów robotniczych, żołnierskich i chłopskich, z których największe znaczenie odgrywała Rada Piotrogrodzka i to ona miała faktyczny wpływ na rządzenie Rosją. Wydarzenia listopadowe zakończyły okres dwuwładzy, będącej kompromisem pomiędzy siłami rewolucji a rządem.

Powrót Lenina

Sytuację panująca wówczas w Rosji analizował prof. Paweł Wieczorkiewicz w audycji z cyklu "Dźwiękowy przewodnik po najnowszej historii ZSRR", nadanej we wrześniu 1997 roku - Należałoby zacząć od pytania, dlaczego w Rosji 1917 roku w ogóle wybuchła rewolucja - mówił historyk. - Bolszewicy byli najbardziej skrajną siłą wśród partii lewicowych, partia słabą i mało liczną. W lutym 1917 liczyli zaledwie 70 tysięcy członków. Jej przywódcy znajdowali się na emigracji. Lenina praktycznie nie było w Rosji od 1900 roku.

Atak na Pałac Zimowy

7 listopada 1917 roku II Zjazd Rad Delegatów Robotniczych w Piotrogrodzie proklamował Rosję Republiką Radziecką. Dzień wcześniej, 6 listopada, czerwonogwardziści, marynarze i żołnierze zbuntowani przeciwko Rządowi Tymczasowemu, zajęli główne punkty Piotrogrodu - centralę telefoniczną, pocztę, dworce i mosty. Późnym wieczorem zdobyli Pałac Zimowy, dawną siedzibę cara, w której obradował Rząd Tymczasowy. W tym samym czasie komitet centralny partii bolszewickiej obradujący w Smolnym pod dowództwem Włodzimierza Lenina przejął władzę.

- Rewolucja zbliża się, narasta wszędzie! Dojdą do tego niezawodnie wszystkie narody! - słyszymy w przemówieniu Lenina, które zachowało się w Archiwum Polskiego Radia. - Stójcie mocno, wytrwale, zgodnie! Śmiało naprzód na wroga! Zwycięstwo będzie nasze! Władza kapitalistów i obszarników, zdruzgotana w Rosji, zostanie obalona na całym świecie!

Więcej faktów z najnowszej historii ZSRR znajdziesz na platformie internetowej ”moje.polskieradio.pl” >>>

Między prawdą a fikcją

O godzinie 21.40 po sygnale z Twierdzy Pietropawłowskiej, krążownik "Aurora" zakotwiczony na Newie, rozpoczął ostrzał Pałacu Zimowego. W sumie wystrzelono w jego kierunku 35 pocisków, z których tylko dwa trafiły w górne piętra pałacu - taka jest wersja oficjalna. Niektórzy historycy twierdzą, że z "Aurory" oddano jeden wystrzał i to ślepym pociskiem. Po sforsowaniu barykad, o godzinie 2.10 w nocy z 7 na 8 listopada bolszewicy zdobyli Pałac Zimowy. Wśród ofiar było 6 zabitych i 50 rannych. Aresztowani ministrowie Rządu Tymczasowego zostali osadzeni w Twierdzy Pietropawłowskiej. "Krwawe walki" zostały praktycznie niezauważone w mieście, a słynny film pokazujący szturm na Pałac Zimowy jest późniejszą inscenizacją.

- Rzecz charakterystyczna, w wypadkach w Piotrogrodzie po obu stronach zginęło 6 osób – komentował prof. Wieczorkiewicz. - Innymi słowy nie było żadnej rewolucji. Było zbrojne przejęcie władzy, był zbrojny przewrót. Warto jednak zwrócić uwagę na znamiennie słowa, wypowiedziane wówczas przez wodza rewolucji: "Zdobytej władzy nigdy nie oddamy!". I to było credo partii bolszewickiej i to było credo Lenina – dodał historyk.

Wersja Lenina

Komuniści pod wodzą Lenina, a potem Stalina, w celach propagandowych łączyli obie rewolucje, tę lutową, która odsunęła cara od władzy i październikową, która obaliła Rząd Tymczasowy. Dzięki temu, w świadomości społecznej, to rewolucja październikowa obaliła rządy caratu w Rosji.

- Co to jest władza radziecka? Na czym polega istota tej nowej władzy, której nie chcą, czy nie mogą zrozumieć jeszcze w większości kraju. Istota jej, coraz to bardziej przyciągająca do siebie robotników każdego kraju polega na tym, że dawniej państwem rządzili, w ten czy inny sposób bogacze, czyli kapitaliści. Teraz zaś po raz pierwszy rządzą państwem, i to masowo, te właśnie klasy, które kapitalizm uciskał - słyszymy w przemówieniu Lenina.

Początek terroru

II Zjazd Rad Delegatów Robotniczych i Żołnierskich zakończył się powołaniem nowego rządu - Rady Komisarzy Ludowych z Leninem na czele. Do Rady weszli sami działacze bolszewiccy, między innymi: Trocki, Rykow, Łunaczarski i Stalin. Jednym z pierwszych postanowień Rady był "Dekret o prasie" z 10 listopada, zabraniający wydań "kontrrewolucyjnych", czyli przywracający cenzurę zniesioną przez rewolucję lutową. Utworzono też CzK - Wszechrosyjską Komisję Nadzwyczajną do Walki z Kontrrewolucją i Sabotażem, nieograniczony prawem organ policyjnych represji wobec przeciwników politycznych, oficjalnie określanych od lipca do września 1918 roku jako "czerwony terror". Kierownictwo CzK objął Feliks Dzierżyński.

- Lenina interesowała tylko władza – stwierdził prof. Paweł Wieczorkiewicz, bo mając ją w pełni, mógł realizować swój utopijny program społeczny, a o to mu zawsze chodziło.

Posłuchaj, jak przebiegały wydarzenia w Rosji roku 1917.

źr.: IAR/PR

bs

Komentarze1
aby dodać komentarz
amar612016-11-30 13:12 Zgłoś
kłamstwem jest nazywanie Bolszewików jako partii do 1918 roku albowiem byli oni tak jak Mniejszewicy odłamem Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji

Czytaj także

Nikita Chruszczow - mierny, ale wierny

Ostatnia aktualizacja: 11.09.2014 07:00
- Jego droga do tronu kremlowskiego wiodła różnymi meandrami – mówił historyk prof. Paweł Wieczorkiewicz, opisując karierę polityczną Nikity Chruszczowa. Zmarł 11 września 1971, przez jedenaście lat stał na czele ZSRR.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Leonid Breżniew - władca imperium zła

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2018 07:00
10 listopada 1982 roku roku zmarł przywódca ZSRR Leonid Breżniew.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Krwawa rozprawa z rodziną Romanowów

Ostatnia aktualizacja: 17.07.2018 06:07
- Miało to charakter samosądu. Rzeczą okrutną, straszną było to, w jaki sposób potraktowano nie tylko cara Mikołaja II, ale całą rodzinę Romanowów. Każdy, kto wpadł w ręce bolszewików był mordowany w sposób bestialski - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz.
rozwiń zwiń