Historia

Kara śmierci za mięso. Gomułka grozi społeczeństwu

Ostatnia aktualizacja: 19.03.2020 05:48
19 marca 1965 roku w zakładzie karnym przy ulicy Rakowieckiej w Warszawie wykonany został wyrok śmierci na Stanisławie Wawrzeckim, głównym oskarżonym w tzw. aferze mięsnej. Był to jedyny wykonany w PRL po 1956 roku wyrok śmierci za przestępstwo gospodarcze.
Audio
  • Afera mięsna - audycja Agnieszki Steckiej z cyklu "Przed sądem". (PR, 14.12.2001)
Proces Stanisława Wawrzeckiego w tzw. aferze mięsnej. Skazany został na karę śmierci - wyrok wykonano wiosną 1956 r. PAPCAF
Proces Stanisława Wawrzeckiego w tzw. aferze mięsnej. Skazany został na karę śmierci - wyrok wykonano wiosną 1956 r. PAP/CAFFoto: Bolesław Miedza

2 lutego 1965 roku zapadły wyroki tzw. aferze mięsnej.Sprawa dotyczyła nieprawidłowości w handlu mięsem. Aresztowano ok. 400 osób. Zostały oskarżone o kradzież mięsa, fałszowanie faktur, podmienianie towaru. Okoliczności tej spektakularnej sprawy przedstawiła Agnieszka Stecka w audycji z cyklu "Przed sądem" z 14 grudnia 2001.

- Masowe obławy na spekulantów, jakie miały miejsce w różnych miastach są pierwszym poważniejszym krokiem w walce ze spekulacją - mówił Władysław Gomułka, I sekretarz PZPR. Afera mięsna miała być ostrzeżeniem. Nikt nie przypuszczał, że główny oskarżony zostanie skazany na śmierć.

- Był to proces polityczny o podłożu gospodarczym – mówił gość programu dr Piotr Girdwoyń, prawnik. - Ta afera nie była jedynym, pojedynczym wydarzeniem. Takich procesów było wówczas więcej.

W żadnej jednak innej sprawie nie zapadły tak drastyczne wyroki. Głównym oskarżonym był Stanisław Wawrzecki. Oprócz niego zarzuty usłyszało czterech dyrektorów uspołecznionego handlu mięsem, czterech kierowników sklepów oraz właściciel prywatnej masarni. Prokurator wniósł o trzy kary śmierci. Najwyższy wyrok otrzymał tylko Wawrzecki. Czterech innych dyrektorów skazano na karę dożywotniego pozbawienia wolności; pozostali podsądni dostali od 9 do 12 lat więzienia; orzeczono też przepadek mienia i wysokie grzywny.

Do sądzenie w tej aferze wyznaczono specjalny skład. - Bardzo się trudno dziś mówi o tym procesie ze względu na to, że niemożliwe jest dotarcie do pełnych akt tego postępowania - komentował Girdwoyń. - Część dokumentów spłonęła w trakcie pożaru. To z czym dzisiaj możemy się zetknąć, to jest akt oskarżenia i wyrok, niewiele więcej.

Ta sprawa wstrząsnęła opinią publiczną. Na jej polityczny charakter wskazywał również drugi gość audycji dr Rafał Habielski. - Mamy do czynienia z wyraźnym zaostrzeniem kursu w Polsce komentował historyk. - Gomułka chce być postrzegany jako człowiek, któremu Polska zawdzięcza nie tylko nową jakość polityczną po październiku 1956 roku, ale stabilność ekonomiczną. To, jak sądzę, były czynniki, które miały wpływ na ten proces.

W tamtych czasach coraz częściej dochodziło do sytuacji braków w zaopatrzeniu sklepów. Chciano pokazać winnych sytuacji braku mięsa w sklepach. - Ale bez względu na to, jak ten proces był prowadzony, nie ulega wątpliwości, że o wyrokach, które wtedy zapadły było poinformowane najwyższe kierownictwo partii - stwierdził historyk.

- Proces przebiegał bardzo szybko, od samego początku można było spodziewać się wysokich kar, ale wyrok śmierci dla głównego oskarżonego był bardzo dużym szokiem dla całego społeczeństwa - powiedział Girdwoyń.

27 lipca 2004 roku Sąd Najwyższy uchylił wyroki w aferze mięsnej, uzasadniając, że zapadły one z rażącym naruszeniem prawa. W ustnym uzasadnieniu wyroku pięcioosobowego składu sędzia Stanisław Zabłocki podkreślił, że wyrok nie może służyć pełnej rehabilitacji skazanych. To bardziej rehabilitacja wymiaru sprawiedliwości, który przed 40 laty nie zapewnił im rzetelnego i sprawiedliwego procesu - powiedział sędzia.

Posłuchaj, jakie były okoliczności tego spektakularnego procesu i co o walce ze spekulantami mówił ówczesny I sekretarz KC PZPR Władysław Gomułka.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Dziady" - pretekst do antysemickiego Marca 1968

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2020 06:08
- Przedstawienia "Dziadów" Dejmka stały się polityczną odskocznią o wymowie antyradzieckiej - mówił I sekretarz PZPR Władysław Gomułka do warszawskiego aktywu partyjnego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Jaros - zabić Gomułkę

Ostatnia aktualizacja: 15.07.2019 06:12
To jeden z najmniej znanych faktów z historii PRL. Do dzisiaj zarówno okoliczności zdarzenia, jak i szczegóły procesu przeciwko sprawcy, nie są do końca jasne.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Marzec '68 – wielka manifestacja mieszkańców Gdańska

Ostatnia aktualizacja: 15.03.2018 07:00
- Posługując się metodą prowokacji, siły wrogie socjalizmowi wzburzyły umysły młodzieży, parły do przelewu krwi. Nielegalne zgromadzenia i demonstracje uliczne studentów wywołały powszechne pytanie: O co chodzi? – mówił Władysław Gomułka podczas spotkania z aktywem PZPR w marcu 1968 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Janusz Szpotański - siła ironii i drwiny

Ostatnia aktualizacja: 13.10.2019 07:00
Człowiek niezwykłego intelektu i odwagi. "Komunistycznej władzy, odpowiedzialnej za degenerację polskiej rzeczywistości, rzucił w twarz to, co się jej należało – wyzwisko" – pisał o Szpocie Antoni Libera.
rozwiń zwiń