X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

"Księży patriotów" wymyśliła bezpieka

Ostatnia aktualizacja: 12.12.2018 06:23
- Autorem reżimowego planu walki z kościołem katolickim w Polsce jest gen. NKWD Iwan Sierow. To on ustalił zasadnicze wytyczne i metody działania - mówił w 1955 roku na antenie Radia Wolna Europa były funkcjonariusz bezpieki, ppłk Józef Światło.
Audio
  • Konflikt komunistów z Kościołem w I poł. lat 50.- aud. Grzegorza Sołtysiaka z cyklu "Archiwum PRL-u" nadana na antenie Rozgłośni Polskiej RWE (23.04.1994)
  • Działalność "księży patriotów" i tzw. postępowych katolików - rewelacje ppłk. Józefa Światły z cyklu "Za kulisami bezpieki i partii", Rozgł. Polska RWE (1955)
Obrady I Krajowego Zjazdu Delegatów Komisji Księży przy ZBoWiD (luty 1952 r., Warszawa) z udziałem 350 duchownych. Tzw. księża - patrioci, fot. PAPCAFWdowiński
Obrady I Krajowego Zjazdu Delegatów Komisji Księży przy ZBoWiD (luty 1952 r., Warszawa) z udziałem 350 duchownych. Tzw. księża - patrioci, fot. PAP/CAF/Wdowiński

Doradca Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego, gen. Iwan Sierow zdawał sobie sprawę, że NKWD działa w kraju, który jest w ogromnej swej większości katolicki. - W związku z tym uważał on, że metody stosowane w Polsce powinny być powolniejsze i bardziej delikatne - mówił ppłk Józef Światło w audycji z cyklu "Za kulisami bezpieki i partii".

Zdaniem Światły, Sierow i podlegli mu polscy funkcjonariusze bezpieki postanowili stworzyć grupę księży, poprzez którą mogliby wpływać na to, co dzieje się w polskim Kościele. 12 grudnia 1952 Ministerstwo Bezpieczeństwa Publicznego zorganizowało zjazd 1500 "księży patriotów". Obiektem ataku, zebranych w sali MBP duchownych, stał się przede wszystkim prymas Polski kard. Stefan Wyszyński.

Gen. Sierow wiedział, że stworzenie nawet bardzo licznej grupy "księży-patriotów" nie jest gwarancją powodzenia akcji rozłamowej w Kościele. Rozpoczął więc organizowanie grupy świeckich katolików zwanych postępowymi, którzy zostali skupieni w Stowarzyszeniu PAX.

Kim byli "księża patrioci"

Określenie to wywodzi się od oficjalnej dewizy ruchu, która brzmiała: "niezłomna wierność Polsce Ludowej". Ich głównym zadaniem było uniezależnienie polskiego Kościoła katolickiego od Watykanu i wywarcie takiego wpływu na wiernych, by w pełni zaakceptowali oni politykę prowadzoną przez władze komunistyczne.

Pomysł utworzenia ruchu zrodził się na zjeździe organizacji kombatanckich. 12 stycznia 1950 Urząd Bezpieczeństwa powołał Komisję Księży przy Związku Bojowników o Wolność i Demokrację. Początkowo do ruchu mogli wstępować duchowni, którzy mieli za sobą przeszłość kombatancką i obozową. Bardzo szybko te reguły zostały zmienione i "każdy ksiądz chcący dać wyraz pozytywnego stosunku do Polski Ludowej" mógł zostać członkiem komisji. - Ten werbunek prowadzony był utartymi drogami NKWD - relacjonował Józef Światło w Radiu Wolna Europa. - Wybitniejszych działaczy katolickich osadzono od razu w więzieniu i tam w drodze długiego śledztwa, drogą zastraszenia i szantażu, zmuszano do  wspierania ustroju komunistycznego w Polsce.

Posłuchaj audycji o walce z Kościołem w Polsce na początku lat 50.

Odpowiedź Kościoła

W 1950 roku Episkopat wystosował list do prezydenta Bolesława Bieruta, w którym m.in. podjął kwestię "księży patriotów":

"Nie ma żadnego uzasadnienia tworzenie specjalnej grupy księży, współpracujących z rządem - napisali hierarchowie polskiego Kościoła. - Problem natomiast leży w rozmyślnym wyszukiwaniu osób, którym później nadaje się nazwę "księży patriotów", i którzy przeznaczeni są do odegrania specjalnej roli w Polsce. W rzeczywistości wszyscy przywódcy sekcji księży w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację byli, w tym czy innym czasie, w konflikcie ze swymi moralnymi i kanonicznymi obowiązkami, a wielu z nich obłożonych jest karami kościelnymi. Wyznaczenie tego rodzaju osób do odgrywania roli reformatorów życia Kościoła w Polsce zagraża poważnie ich własnemu stanowisku w społeczeństwie katolickim, które zna swoich duchownych i wie, do których ma mieć zaufanie" - pisali w liście do Bolesława Bieruta prymas Polski kard. Stefan Wyszyński i kardynał Adam Sapieha.

Treść listu przytoczył w swej audycji "Archiwum PRL" Grzegorz Sołtysiak na antenie Rozgłośni Polskiej RWE. Cykl był nadawany w 1994 roku. Posłuchaj.

Hierarchowie zwracali w liście uwagę na powojenną sytuację Kościoła w Polsce, uznając ją za bezprecedensową. Pisali o jednostronnym wypowiedzeniu konkordatu przez państwo polskie, nieuznaniu przez rząd polski organizacji Kościoła na odzyskanych ziemiach zachodnich. Wspominali też o zakazie wznowienia działalności organizacji katolickich, stopniowym zamykaniu szkół katolickich, ograniczaniu dostępu do prasy i wydawnictw, przejmowaniu szpitali oraz likwidacji dobroczynnej organizacji kościoła "Caritas".

Wierni Polsce Ludowej

Jedynym efektem tego listu była wzmożona kampania antykościelna. I właśnie w nią wpisywał się, zwołany 12 grudnia 1952 przez MBP, zjazd "księży patriotów". W odpowiedzi kardynał Stefan Wyszyński na początku 1953 roku zagroził członkom Komisji ekskomuniką. Napięcie w stosunkach państwo - Kościół rosło z każdym dniem. Jego eskalacją było aresztowanie prymasa Polski we wrześniu 1953 roku. Kardynał Stefan Wyszyński przebywał w odosobnieniu trzy lata. Opuścił klasztor Sióstr Nazaretanek w Komańczy 26 października 1956.

Ruch "księży patriotów" przestał istnieć 12 lipca 1955. Władze komunistyczne wznowiły jego działalność cztery lata później przy Zrzeszeniu Katolików Caritas. W 1961 roku Episkopat w specjalnym liście zabronił duchownym katolickim uczestnictwa w strukturach Zrzeszenia Katolików Caritas. W latach 70. ruch "księży patriotów" uległ likwidacji.

Wszystkie audycje z cyklu "Za kulisami bezpieki i partii" znajdziesz na "moje.polskieradio.pl">>>

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Prymas Stefan Wyszyński uwięziony

Ostatnia aktualizacja: 25.09.2018 07:00
Łazienka była niewielka, ale schludna. Łączyła się bezpośrednio z sypialnią, w której stało tylko łóżko, stolik nocny i krzesło - taką celę przygotowali ubecy dla aresztowanego kardynała Stefana Wyszyńskiego.
rozwiń zwiń