Historia

Václav Havel. Jedyny prezydent-poeta

Ostatnia aktualizacja: 18.12.2019 06:00
- Czasami czuję się jak bohater bajki, który tak długo walił głową w mur, że ten mur w końcu się rozwalił, a on został królem i rządził długo i szczęśliwie. To prowokuje mnie do ironicznego spojrzenia na samego siebie - mówił Vaclav Havel. Dziś ósma rocznica śmierci pierwszego prezydenta Czech.
Audio
  • Vaclav Havel - audycja z cyklu "Biografie niezwykłe"
Vaclav Havel, foto: PAPEPA
Vaclav Havel, foto: PAP/EPA

26 stycznia 1993 roku Havel został pierwszym prezydentem Republiki Czeskiej. Wcześniej, od 29 grudnia 1989 roku, sprawował urząd prezydenta Czechosłowacji. Wybitny pisarz i dramaturg, po wybuchu aksamitnej rewolucji w listopadzie 1989, stał się jednym z założycieli antykomunistycznego Forum Obywatelskiego i właśnie z ramienia tego ruchu kandydował na najwyższy urząd w państwie.

Najlepszy ambasador Czech za granicą

Przez cały okres urzędowania wspierał procesy demokratyzacji życia w kraju i jego dążenia w kierunku politycznych struktur cywilizacji zachodniej. Nie udało mu się zapobiec rozpadowi Czechosłowacji. Za jego kadencji Republika Czeska wstąpiła do NATO, miał też duże zasługi w przygotowaniu kraju do wejścia do Unii Europejskiej.
Gdy sprawował najwyższy urząd w państwie, za granicą nazywano go "prezydentem filozofem" i "poetą prezydentem".

Uważał, że politykę można uprawiać w sposób przyzwoity

Podczas wizyty w Krakowie w 2007 roku, zapytany o stosowanie zasad moralnych w polityce, wyraził przekonanie, że nie tylko można, ale trzeba się nimi kierować: "Jeśli polityka zaczyna się oddalać od zasad, to w sposób niezauważalny i powolny, ale zmienia się w rodzaj cyrku".

W latach 60. i 70. Vaclav Havel był czołowym czeskim dysydentem. Konsekwentnie walczył z systemem komunistycznym, dając temu wyraz w licznych pismach i poprzez organizację kampanii na rzecz obrony praw człowieka. Był sygnatariuszem Karty 77. Za zasługi w przebudowie systemu politycznego we wschodniej Europie otrzymał w 2003 roku tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Warszawskiego.

Poeta prezydent
Havel był wybitnym dramatopisarzem. W sztukach zajmował się między innymi tematyką władzy, biurokracji i języka. W esejach i listach z więzienia, oprócz analizy polityki, podejmował zagadnienia filozoficzne: wolności, władzy, moralności i transcendencji. Jego utwory literackie, zakazane w dawnym bloku wschodnim, zyskały światowy rozgłos, a ich autor otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, za twórczość artystyczną oraz postawę obywatelską.

Na stanowisku prezydenta Republiki Czeskiej Havel pozostał przez dwie pięcioletnie kadencje. Urząd złożył 2 stycznia 2003 roku. Nadal jednak angażował się w politykę. Po długiej przerwie, w 2008 roku, napisał dramat: "Odejścia", inspirowany własnymi doświadczeniami z zakresu polityki. Sztukę tę w 2011 roku przeniósł na ekran, debiutując w roli reżysera.

Wzorem prezydentów amerykańskich założył Bibliotekę Havla, która, z myślą o opinii publicznej i badaczach, gromadzi materiały związane z jego twórczością i działalnością polityczną. Vaclav Havel został też uhonorowany najwyższymi odznaczeniami wielu krajów, między innymi polskim Orderem Orła Białego, francuską Legią Honorową, amerykańskim Medalem Wolności, Orderem Kanady I Klasy.

Były prezydent zmarł 18 grudnia 2011 roku w swym wiejskim domu w Hradeczku, na Pogórzu Karkonoskim.

Był najlepszym ambasadorem Czech za granicą

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wspominają Havla. Chodzą z podwiniętymi nogawkami

Ostatnia aktualizacja: 18.12.2012 07:29
Mija rok od śmierci Vaclava Havla. Czesi cały przez najbliższy tydzień będą wspominali swojego pierwszego prezydenta, a także znanego dramaturga i pisarza - podczas spektakli teatralnych i seansów filmowych oraz wystaw.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Czechosłowacka "Solidarność”

Ostatnia aktualizacja: 01.01.2013 06:00
Członkowie Karty 77 koncentrowali się na występowaniu w obronie pokrzywdzonych i zwracaniu uwagi opinii publicznej na sferę wolności obywatelskich.
rozwiń zwiń