Historia

Wanda Wasilewska – "gwiazda" Związku Patriotów Polskich

Ostatnia aktualizacja: 29.07.2021 05:30
- Nie uważałam się za emigranta, nie uważałam się za uciekiniera, ale za człowieka, który przybył do ojczyzny proletariatu - mówiła przewodnicząca Związku Patriotów Polskich, który powstał z namaszczenia samego Stalina.
Audio
  • Sylwetka Wandy Wasilewskiej - komentarz prof. Pawła Wieczorkiewicza w aud. z cyklu "Historia Polski" (12.10.2004)
  • Początki 1 Armii WP - wspomnienia Ireny Born, nadane na antenie Rozgł. Polskiej RWE w cyklu "Za kulisami bezpieki i partii" (1953)
Główni działacze Związku Patriotów Polskich: Wanda Wasilewska, Alfred Lampe i gen. Zygmunt Berling. PAPCAF. Źr.: Archiwum KC PZPR
Główni działacze Związku Patriotów Polskich: Wanda Wasilewska, Alfred Lampe i gen. Zygmunt Berling. PAP/CAF. Źr.: Archiwum KC PZPR

57 lat temu, 29 lipca 1964, zmarła Wanda Wasilewska. Sylwetkę przewodniczącej Związku Patriotów Polskich przedstawił w cyklu "Historia Polski" nadanym w październiku 2004 r. prof. Paweł Wieczorkiewicz.

"Prawdziwi patrioci"

- Na zajętych przez Sowietów obszarach skupiła się śmietanka niedobitych polskich komunistów, w tym postacie tej miary, co Jakub Berman, Jan Turlejski, Wanda Wasilewska, Bolesław Bierut, Jerzy Borejsza, Paweł Finder, Jan Krasicki, Alfred Lampe, Hilary Minc, Marceli Nowotko, Włodzimierz Sokorski, Aleksander Zawadzki i mniej wówczas znani: Gomułka, Kliszko, Moczar – mówił historyk. – Wymieniam te nazwiska, bo one ”zajaśniały” potem w historii Polski niekoniecznie chlubnym blaskiem.

Rosjanie początkowo podchodzili z rezerwą do członków Komunistycznej Partii Polski. - Ciążył na nich zarzut agenturalności – słyszymy w komentarzu. - W związku z tym w pierwszej chwili nie dopuszczano ich do wysokich stanowisk.

Pisał o tym we wspomnieniach Władysław Gomułka: ”Komuniści czuli się wtedy na ziemiach Ukrainy i Białorusi Zachodniej jako ludzie zagubieni, pozbawieni własnego kompasu politycznego, który pasowałby do wyznawanych przez nich idei socjalizmu”.

Wanda Wasilewska – Polka, która wybrała ZSRR

Największą rolę w tym środowisku odegrała Wanda Wasilewska. - Osoba wyzbyta wszelkich kompleksów i zahamowań, wynikających nie tylko z przynależności do kultury polskiej, ale nawet z osobistej przyzwoitości – mówił prof. Wieczorkiewicz.

Córka Leona Wasilewskiego, wybitnego działacza socjalistycznego, pierwszego ministra spraw zagranicznych RP i bliskiego przyjaciela marszałka Józefa Piłsudskiego. Dla Zygmunta Berlinga, który stykał się z nią wielokrotnie – przystojna, choć raczej zaniedbana niż schludna, dla innych; ”pozbawiona powabów, twarda, sucha, grubo kostna kobieta o szerokiej, płaskiej twarzy, wybitnie łasa na mężczyzn”.

Wasilewska była autorką książek, pełnych propagandowych frazesów, w których opisywała Polskę, rysując w nich obraz kraju całkowicie nieprzystający do rzeczywistości.

- Wpadła w oko Stalinowi i to spowodowało, że zyskała od razu wyjątkową pozycję – mówił prof. Wieczorkiewicz.

ZPP – narzędzie Stalina

ZPP pełną działalność rozwinął po zerwaniu przez władze ZSRR w kwietniu 1943 r.  stosunków dyplomatycznych z Rządem RP na uchodźstwie. We władzach związku dominowali komuniści. W maju 1943 r. uzgodnili ze Stalinem skład dowództwa polskiej dywizji w ZSRR, na której czele miał stanąć gen. Zygmunt Berling.

O początkach 1 Armii Wojska Polskiego utworzonej w Sielcach nad Oką pod wodzą gen. Zygmunta Berlinga opowiadała w 1953 r. na antenie Rozgłośni Polskiej RWE Irena Born. - Pamiętam, że kiedy przyjechałam do obozu w Sielcach Hilary Minc paradował już w oficerskim mundurze z odznakami majora, Modzelewski był kapitanem, Sokorski podpułkownikiem. Szarż tych dorobili się w ciągu niespełna miesiąca - mówiła długoletnia aktywistka KPP w audycji z cyklu ”Za kulisami bezpieki i partii”.   

Komunistyczna wizja Polski

Powstanie ZPP oficjalnie ogłoszono na zjeździe organizacji w czerwcu 1943 r. Na czele stanęła Wanda Wasilewska. W Zarządzie Głównym znaleźli się m.in. : Włodzimierz Sokorski, późniejszy minister kultury i sztuki i wieloletni przewodniczący Komitetu ds. Radia i Telewizji (1956–1972) oraz Zygmunt Berling. W deklaracji założycielskiej ”polscy patrioci” jednoznacznie potępili Rząd RP na uchodźstwie, na czele którego stał gen. Władysław Sikorski, jako działający na szkodę "bloku anglo-radziecko-amerykańskiego".

W lipcu 1944 r. Zarząd Główny ZPP formalnie podporządkował się Krajowej Radzie Narodowej i uczestniczył w powołaniu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego.

Posłuchaj, kim byli ludzie, którzy tworzyli ZPP oraz 1 Armię WP pod dowództwem gen. Zygmunta Berlinga.
Więcej informacji na temat najnowszych dziejów Polski znajdziesz na platformie internetowej ”moje.polskieradio.pl”

Czytaj także

"Wielka czystka" – sposób Stalina na pozbycie się wrogów

Ostatnia aktualizacja: 27.02.2013 07:00
- Około miliona straconych w ciągu dwóch lat, parę milionów aresztowanych i zesłanych do łagrów, tyle było ofiar wielkiej czystki w Związku Sowieckim - mówił prof. Paweł Wieczorkiewicz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

1 Dywizja Piechoty im. T. Kościuszki powstała pod bacznym okiem Stalina

Ostatnia aktualizacja: 14.05.2013 07:00
- Stalin zgodził się na moją propozycję, by na brakujące stanowiska dowódcze w nowo tworzonej armii wziąć oficerów z Armii Czerwonej - mówił gen. Zygmunt Berling, dowódca 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stalin był przekonany, że Hitler nie powtórzy błędu Napoleona

Ostatnia aktualizacja: 22.06.2014 07:00
- I nie uderzy na ZSRR. Za wszelką cenę chciał uniknąć przypadkowej wojny - stwierdził historyk, prof. Paweł Wieczorkiewicz, komentując atak Niemiec na Związek Radziecki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kolektywizacja rolnictwa w ZSRR

Ostatnia aktualizacja: 05.01.2021 05:45
- Tym eufemistycznym terminem określa się w istocie rzeczy wymordowanie całej grupy społecznej tzw. kułaków, czyli zamożniejszych chłopów, jak cała Rosja Sowiecka długa i szeroka – mówił historyk prof. Paweł Wieczorkiewicz.
rozwiń zwiń