Historia

Aleksander Kamiński: moją bronią jest pióro

Ostatnia aktualizacja: 28.01.2020 06:05
- Wszyscy ci, którzy skłonni są we mnie widzieć takiego faceta jak w westernach, albo jak to pokazują znakomite filmy polskie z okresu okupacji, mogą przeżyć zawód. Moje wyczyny nie były wyczynami, w których pistolet, granat działały. To był inny rodzaj walki - mówił na antenie RWE Aleksander Kamiński.
Audio
  • "Wspomnienie o Kamyku" - Aleksandra Kamińskiego wspomina redaktor Tadeusz Chciuk-Celt (archiwum Rozgłośni Polskiej RWE, 2.04.1978 r.)
  • Rozmowa z Aleksandrem Kamińskim pedagogiem, działaczem harcerskim, współorganizatorem Szarych Szeregów m.in. o działalności harcerskiej (archiwalna audycja Rozgłośni Polskiej RWE)
Aleksander Kamiński (Warszawa, 1957 r.). foto: PAPCAFAdam Mottl
Aleksander Kamiński (Warszawa, 1957 r.). foto: PAP/CAF/Adam Mottl

117 lat temu, 28 stycznia 1903 roku urodził się Aleksander Kamiński ps. "Juliusz Górecki", "Hubert", "Kamyk", pisarz, pedagog i działacz harcerski, w czasie okupacji współorganizator Szarych Szeregów. Pokoleniom rodaków prof. Kamiński jest znany jako autor "Kamieni na szaniec", książki opisującej walkę młodych Polaków przeciwko niemieckiemu okupantowi.

Więcej archiwalnych dźwięków o Aleksandrze Kamińskim w serwisie - Radia Wolności >>>

Aleksander Kamiński był redaktorem najważniejszego i najdłużej ukazującego się pisma ZWZ, a potem Armii Krajowej - podziemnego Biuletynu Informacyjnego. Jak opowiada historyk dr Janusz Osica, dbał on o to, aby utrzymać w ryzach, naturalną w takich przypadkach, tendencję krzepienia serc wiadomościami zbyt optymistycznymi.

- Wśród nas Polaków jest wielki odsetek uczuciowców, dlatego też doniosłym obowiązkiem prasy podziemnej było miarkowanie uczuciowych ocen sytuacji. Biuletyn Informacyjny w ciągu swej służby, trwającej od listopada 1939 roku, starał się uporczywie patrzeć na świat bez różowych szkiełek - wspominał Aleksander Kamiński.

Ta zasada czyniła biuletyn rzetelnym i wiarygodnym źródłem informacji, dziś materiałem bezcennym dla badacza okupacyjnych dziejów Polski.

Wychowawca kilku pokoleń

Zafascynowany ruchem harcerskim stał się jednym z twórców ruchu zuchowego, który stworzył podwaliny słynnych konspiracyjnych Szarych Szeregów.

- Był komendantem grupy "Wawer" w Szarych Szeregach, której działalność z jego inspiracji i pod jego kierownictwem polegała na słynnym małym sabotażu, skrzyżowanym z kształceniem charakterów. W niej to "Kamyk" osiągał, to co zawsze chciał osiągnąć w pracy z zuchami i harcerzami. Przez dzielną akcję, w tym wypadku przez akcję zawsze niebezpieczną, bo przeciw okupantowi, uczył, hartował, wychowywał chłopców - mówił na antenie Rozgłośni Polskiej RWE Tadeusz Chciuk-Celt.

Jeszcze przed II wojną światową wydał kilka książek m.in.: zbiór opowiadań "Antek cwaniak", "Książkę wodza zuchów" czy biografię Andrzeja Małkowskiego.

Aleksander Kamiński po wojnie wrócił do swego świata harcerzy i przez kilka lat był wiceprzewodniczącym odrodzonego Związku Harcerstwa Polskiego (1945–1948). Od pracy z młodzieżą został odsunięty w okresie narastania fali stalinizmu, podjął wtedy pracę na Uniwersytecie Łódzkim, gdzie przez pewien czas kierował Katedrą Pedagogiki Społecznej.

Świat harcerstwa upomniał się o niego po październikowej odwilży w 1956 roku i przez kilka lat był przewodniczącym Naczelnej Rady Harcerskiej (1956–1958). Wtedy też wrócił do swej dawnej tematyki w książce o harcerskich batalionach "Zośka i Parasol" wydanej w 1957 roku.

Opublikował też wiele wartościowych prac będących plonem jego naukowych pasji, dotyczących związków młodzieży polskiej oraz pedagogiki społecznej. Zmarł 15 marca 1978 w Warszawie. Za działalność na rzecz ojczyzny został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Polonia Restituta oraz Krzyżem Walecznych.

mk

Czytaj także

Alek Dawidowski i riposta Małego Sabotażu

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2020 06:00
13 marca 1943 roku Alek Dawidowski z Organizacji Małego Sabotażu "Wawer" wypisał na murach Muzeum Narodowego w Warszawie wielkimi literami: "Jam tu ludu W-wy – Kiliński Jan". Pomnik Jana Kilińskiego został przez władze niemieckie zdemontowany i ukryty w muzeum w odwecie za usunięcie niemieckiej tablicy z pomnika Mikołaja Kopernika. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szare Szeregi: wychowanie przez walkę

Ostatnia aktualizacja: 27.09.2020 05:50
Ich program zawierał się w haśle "Dziś - jutro - pojutrze", oznaczał: "Dziś" - to okres okupacji i przygotowanie do powstania. "Jutro" - otwarta walka zbrojna z okupantem. "Pojutrze" - praca w wolnej Polsce. 27 września 1939 roku powstały Szare Szeregi. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Powstanie Warszawskie. 6 sierpnia 1944. Harcerska Poczta Polowa – zwiastun radości

Ostatnia aktualizacja: 06.08.2020 06:00
- Chłopcy szli w teren, niosąc wiadomości. Rzadko były to wiadomości złe, bo jeżeli ktoś pisał, był to sygnał, że żyje, poszukuje i jest. Dlatego byli przyjmowani wszędzie z niesłychanym entuzjazmem i podnosili nastrój walczącego miasta – wspominał naczelnik Szarych Szeregów Stanisław Broniewski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Biuletyn Informacyjny" – pismo Polskiego Państwa Podziemnego

Ostatnia aktualizacja: 05.11.2020 05:40
81 lat temu został wydany pierwszy numer konspiracyjnego czasopisma, dzięki któremu Polacy pozbawieni informacji przez niemieckiego okupanta mogli poznać rzetelne wiadomości z kraju i świata.
rozwiń zwiń