Historia

Złoto, szmaragdy i rubiny przyciągnęły do Środy Śląskiej setki poszukiwaczy skarbów

Ostatnia aktualizacja: 24.05.2020 05:40
- Prośbą i groźbą prokuratorzy i milicja odbierali ludziom najcenniejszy polski skarb, który przypadkiem odnaleziono w Środzie Śląskiej - mówił dziennikarz Paweł Lekki, z zamiłowania poszukiwacz skarbów.
Audio
  • Skarby, które czekają na odkrycie - fragm. aud. "Lato z radiem", prowadzonej przez Magdalenę Szturemską i Martę Kielczyk. (PR, 28.07.2001)
Najcenniejszy skarb odnaleziony w Środzie Śląskiej - złota korona wysadzana drogocennymi kamieniami. Wikimedia Commonscc
Najcenniejszy skarb odnaleziony w Środzie Śląskiej - złota korona wysadzana drogocennymi kamieniami. Wikimedia Commons/ccFoto: Tlumaczek

24 maja 1988 roku podczas rozbiórki kamienicy przy ul. Daszyńskiego w Środzie Śląskiej natrafiono na znalezisko, które, jak się dziś szacuje, warte jest ok. 250 mln złotych.

Sensacyjne odkrycie

Nie była to pierwszy skarb odkryty przypadkiem w Środzie Ślaskiej. Trzy lata wcześniej, 8 czerwca 1985 roku podczas kopania fundamentów pod budynek centrali telefonicznej przy tej samej ulicy robotnicy znaleźli gliniany dzban wypełniony srebrnymi monetami: groszami praskimi i groszami miśnieńskimi. Znalezisko to szybko zabezpieczyli funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej i trafiło ono po dokładnych badaniach i inwentaryzacji do Muzeum Archeologicznego we Wrocławiu. Nikomu jednak nie przyszło do głowy, by rozpocząć dokładne przeszukanie terenu wokół tego miejsca.

Gorączka złota

Skarb, który odkryto w Środzie Ślaskiej trzy lata później okazał się znacznie cenniejszy. Zanim teren znaleziska zabezpieczyła milicja, większość monet i biżuterii trafiła w ręce przypadkowych osób, poszukiwaczy amatorów, którzy natychmiast po ogłoszeniu sensacyjnej informacji zjawili się w mieście. W świat poszła też wiadomość, że cenne precjoza mogą znajdować się też na wysypisku gruzu. Setki ludzi przeszukiwało hałdy śmieci i kamieni z nadzieją, że trafią na coś cennego i staną się bogaczami.

Wydarzenia z 1988 roku przywołały Magdalena Szturemska i Marta Kielczyk w audycji "Lato z radiem" w lipcu 2001 roku Jednym z gości programu był dziennikarz Paweł Lekki, z zamiłowania poszukiwacz skarbów.

Jak szukać skarbów?

- Skarby, te których można szukać są tak ukryte, żeby nikt ich nie znalazł – mówił Paweł Lekki. – Ktoś je ukrywał i taił te informacje, bo chciał po taki skarb wrócić i go wydobyć.

A jak było ze skarbem średzkim? Został ukryty najprawdopodobniej przez bogatego żydowskiego bankiera Mojżesza. W 1348 r. dokonał on korzystnej transakcji z królem czeskim Karolem IV Luksemburskim. Władca pozostawił u niego znaczną część swych kosztowności. W tym okresie na Śląsku panowała epidemia dżumy. Z obawy przed nią Mojżesz opuścił miasto, ukrywając skarb. Nigdy jednak po niego nie powrócił. Natrafiono na niego po kilkuset latach.

Rozgrabione znalezisko 

- Można być poszukiwaczem skarbów przez całe życie i nic nie znaleźć, można też wyjść do przydomowego ogródka z łopatą w ręku i natrafić na cenne znalezisko - garnuszek złotych czy srebrnych monet - powiedział Paweł Lekki. - To się opiera na przypadku. Można mieć mapy, wykrywacz metali, saperkę, lata spędzić w terenie i nic z tego może nie wyjść.

W Środzie Śląskiej zdecydował właśnie przypadek. Cenne rzeczy znalazły się też w rękach przypadkowych osób. Nie pomogły apele władz lokalnych, by zwrócić skarby. W akcję włączyła się milicja i prokuratura, ówczesny minister kultury – Aleksander Krawczuk wyznaczył nagrody za zwrot. Część osób skorzystała z tej propozycji, ale nie wszyscy.

- Nie wszystko odebrano, część ozdób została bezpowrotnie zniszczona – stwierdził Paweł Lekki.

Gdzie można kopać?

Gość programu mówił również o skarbach, jakie mogą być ukryte na terenie Dolnego Śląska. - To jest fascynująca historia i na ziemiach odzyskanych skarbów możemy tropić do woli – powiedział dziennikarz. - Niezwykła jest historia skrytek prof. Günthera Grundmanna, malarza, historyka sztuki, konserwatora zabytków.

Tuż przed zbliżającym się frontem sowieckim otrzymał on rozkaz zabezpieczenia najcenniejszych dóbr kultury i przygotował blisko 80 specjalnych skrytek, w których schował dzieła sztuki, kolekcje monet, porcelany, słowem prawdziwe skarby.

Czy udało się je odzyskać? Jak zostać poszukiwaczem skarbów? Od czego zacząć? Posłuchaj audycji.

bs

Czytaj także

Howard Carter - odkrywca grobowca Tutanchamona

Ostatnia aktualizacja: 04.11.2020 05:40
"W świetle silnej lampy lśniły złote łoża, złote krzesło tronowe, połyskiwały matowo dwa czarne posągi. Stały naprzeciwko siebie jak żołnierze na warcie, ze złotymi fartuchami, w złotych sandałach ze świętym wężem połyskującym na czole" - pisał odkrywca grobu Tutanchamona.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Wenus z Milo - wybrakowana Afrodyta

Ostatnia aktualizacja: 07.04.2021 05:20
- Przyjmowany jest pogląd, że miała ręce odrzucone w bok; może w jednej z dłoni trzymała jabłko Parysa... albo lustro, w którym się przeglądała - mówił o posągu Wenus z Milo dr Jerzy Żelazowski z Instytutu Archeologii UW.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Warmia: odkryto ozdoby sprzed 3,5 tys. lat. Mogą pochodzić z Egiptu

Ostatnia aktualizacja: 25.12.2019 08:34
Paciorki wykonane przypuszczalnie ponad 3,5 tys. lat temu w Egipcie odkryto na cmentarzysku z początków epoki brązu w Kosyniu na Warmii. Według archeologów ozdoby trafiły na te tereny za sprawą wymiany handlowej na tzw. bursztynowym szlaku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Józef Kostrzewski – profesor od Biskupina

Ostatnia aktualizacja: 25.02.2021 05:40
Zasłynął szczególnie badaniami terenowi, które przeprowadził na stanowisku archeologicznym w Biskupinie. To nie było jedyne osiągnięcie, bowiem profesor był jednym z założycieli uniwersytetu w Poznaniu oraz prekursorem nowoczesnych trendów badawczych w polskiej archeologii.
rozwiń zwiń