Historia

Mirosław Hermaszewski. Pierwszy Polak w kosmosie

Ostatnia aktualizacja: 05.07.2021 05:45
– Ja, obywatel Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej czuję się zaszczycony umożliwieniem mi wykonania lotu kosmicznego na radzieckim statku Sojuz 30 i orbitalnej stacji Salut 6. Okazanego mi zaufania nie zawiodę! – mówił kilka minut przed startem w kosmos, Mirosław Hermaszewski.
Dwie godziny przed startem statku kosmicznego Sojuz 30 (Kazachstan Bajkonur 27.06.1978 r.). Nz. dowódca statku Piotr Iljicz Klimuk (od lewej) oraz polski kosmonauta Mirosław Hermaszewski (od prawej) foto: PAPTadeusz Zagoździński
Dwie godziny przed startem statku kosmicznego Sojuz 30 (Kazachstan Bajkonur 27.06.1978 r.). Nz. dowódca statku Piotr Iljicz Klimuk (od lewej) oraz polski kosmonauta Mirosław Hermaszewski (od prawej) foto: PAP/Tadeusz Zagoździński

43 lata temu, 5 lipca 1978 zakończyła się misja statku kosmicznego Sojuz 30 z pierwszym polskim kosmonautą Mirosławem Hermaszewskim na pokładzie. Lot rozpoczął się 27 czerwca 1978 o godzinie 17:27 czasu warszawskiego. Na pokładzie z Polakiem był również radziecki kosmonauta – pułkownik Piotr Klimuk.

Posłuchaj
05:00 7 dni w kraju i na świecie___14079.mp3 Sztafeta Gagarina - zakończenie misji Sojuza 30. Relacja Sławomira Szofa z lądowania kosmonautów w stepach Kazachstanu, rozmowa z Mirosławem Hermaszewskim (9.07.1978 r.)

Syn ojczyzny Kopernika w kosmosie

Mirosław Hermaszewski urodził się 15 września 1941 na Wołyniu. Jego ojca zamordowała UPA. W 1961 roku wstąpił do Szkoły Orląt w Dęblinie.

Jako najlepszy w swojej grupie, w wieku zaledwie 20 lat, uzyskał uprawnienia pilota MiG-15, później także MiG-21. Gdy w 1976 roku został wyłoniony, obok pułkownika Zenona Jankowskiego, jako kandydat na polskiego astronautę w sowieckim programie Interkosmos, był już majorem. Ostatecznie to on poleciał w 1978 roku w kosmos, a Jankowski został jego zmiennikiem.

Wspominając niezapomniane chwile swojego lotu płk Hermaszewski powiedział: – Oprócz radości czuliśmy wielką i ogromną odpowiedzialność tego zadania, które na nas spoczywa. Zdawaliśmy sobie sprawę, że spełniamy nadzieję naszego narodu, nadzieję polskiej nauki.

Posłuchaj
02:36 7 dni w kraju i na świecie___14079_tr.mp3 Polak w kosmosie - oświadczenie Mirosława Hermaszewskiego przed wylotem, relacja Sławomira Szofa ze startu statku kosmicznego. Fragment audycji z cyklu "7 dni w kraju i na świecie (2.07.1978 r.)

Już 28 czerwca, dzień po starcie, załoga połączyła się z naukową stacją orbitalną Salut 6 – Sojuz 29, gdzie wykonano program badawczy. Lot trwał 8 dni, w czasie których dokonano 126 okrążeń Ziemi oraz ustanowiono kilka rekordów Polski, zatwierdzonych przez Międzynarodową Federację Lotniczą.

Misja zakończona

Radziecko-polska załoga Sojuz 30 powróciła na ziemię po ośmiu dniach wyprawy. Lądowanie nastąpiło 5 lipca 1978 na stepach Kazachstanu.

Świadkiem lądowania był specjalny wysłannik Polskiego Radia. – Oto jest godzina 19.30 czasu miejscowego, 16.30 czasu moskiewskiego, pojawia się lądownik i maleńki punkcik wyłania się zza chmur. Nagle rozpryskuje się za nim czasza spadochronu. Wolniutko, wolniutko, coraz bliżej ziemi kazachstańskiej, kosmonauci wracają szczęśliwie z międzygwiezdnych przestrzeni – relacjonował dziennikarz Sławomir Szof.

– Zdrowy jestem, dobrze się czuję, tylko nogi mam troszeczkę miękkie i nieco kręci mi się w głowie – mówił Polak zaraz po wylądowaniu.

Honory i odznaczenia

6 lipca po przybyciu do Moskwy, i przywitaniu się w gwiezdnym miasteczku z rodzinami i kolegami, Piotr Klimuk i Mirosław Hermaszewski udali się na Kreml, gdzie odbyła się uroczystość wręczenia im wysokich odznaczeń radzieckich.

Posłuchaj
08:34 7 dni w kraju i na świecie___14489.mp3 Bohaterowie są wśród nas - przyjazd do Polski członków polsko-radzieckiego lotu kosmicznego Piotra Klimuka i Mirosława Hermaszewskiego (23.07.1978 r.)

Polak otrzymał tytuł Bohatera Związku Radzieckiego, Order Lenina oraz medal Złotej Gwiazdy. Wręczając te odznaczenia, sekretarz generalny komunistycznej partii Związku Radzieckiego Leonid Breżniew powiedział:

– Drodzy towarzysze, wszyscy doświadczamy radosnych uczuć, witając dopiero co przybyłych z kosmosu Piotra Klimuka i Mirosława Hermaszewskiego. Prowadzili oni niezwykle interesujące eksperymenty i badania. Lot wyróżniał się tym, że sztafetę rozpoczętą przez Jurija Gagarina przejęły już międzynarodowe załogi socjalistyczne. Syn ojczyzny Kopernika przebywał w kosmosie, to jest wspaniałe, tym można się szczycić – dodał.

Posłuchaj
02:57 7 dni w kraju i na świecie___p 63169.mp3 Kosmiczni bohaterowie - podróż po Polsce kosmonautów: Mirosława Hermaszewskiego, Piotra Klimuka, Zenona Jankowskiego i Władimira Szatałowa (30.07.1978 r.)

Na wniosek Biura politycznego KC PZPR Rada Państwa Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej w uznaniu wybitnych zasług za odwagę i męstwo oraz wzorowe wykonanie zadania w pierwszym polsko-radzieckim locie kosmicznym na naukowo badawczym zespole orbitalnym Salut 6 nadała Mirorsławowi Hermaszewskiemu Order Krzyża Grunwaldu I klasy.

mk

Czytaj także

Łajka - pies, który poleciał w kosmos

Ostatnia aktualizacja: 03.11.2020 05:35
Miała 2 lata, ważyła około 6 kilogramów i w kosmosie wytrzymała zaledwie 7 godzin – Łajka. 3 listopada 1957 roku pierwsza istota została wystrzelona na orbitę okołoziemską. Radzieccy naukowcy nie przewidywali jej powrotu.
rozwiń zwiń

Czytaj także

52 lata temu po raz pierwszy człowiek stanął na Księżycu [POSŁUCHAJ]

Ostatnia aktualizacja: 20.07.2021 06:00
20 lipca 1969 roku z Pałacu Kultury i Nauki w Warszawie, jako jedyne w bloku komunistycznym, nadawało Polskie Radio: "Tu serwis księżycowy Polskiego Radia. Rozpoczynamy transmisję z lądowania na Księżycu księżycowej motorówki". Posłuchaj archiwalnych nagrań. 
rozwiń zwiń

Czytaj także

Apollo 13 – przeżycie na przekór pechowi

Ostatnia aktualizacja: 11.04.2020 05:50
50 lat temu wystartowała jedna z najsłynniejszych misji księżycowych programu Apollo. Tego dnia, 11 kwietnia 1970 roku, nic nie zapowiadało problemów, które później miały nastąpić... choć zabobonni komentatorzy określali zdarzenia tej misji jednym zwrotem zaczerpniętym z Plauta - "nomen omen".
rozwiń zwiń

Czytaj także

Człowiek w kosmosie - niemal 60 lat wypraw w nieznane

Ostatnia aktualizacja: 27.05.2020 06:00
27 maja 2020 roku NASA po raz pierwszy od dziewięciu lat wyśle astronautów w przestrzeń kosmiczną bez pomocy rosyjskich rakiet. Jest to możliwe dzięki współpracy z prywatną firmą SpaceX, założoną przez ekscentrycznego Elona Muska. To kolejny historyczny moment niemal 60-letniej obecności człowieka w kosmosie.
rozwiń zwiń