Historia

Krystyna Krahelska - twarz warszawskiej Syrenki

Ostatnia aktualizacja: 24.03.2020 05:57
106 lat temu, 24 marca 1914 roku urodziła się Krystyna Krahelska, harcerka, poetka, żołnierz Armii Krajowej, autorka jednej z najpopularniejszych piosenek Polski Walczącej "Hej, chłopcy, bagnet na broń!". 
Audio
  • Krystyna Krahelska - poetka, artystka, dziewczyna, która użyczyła twarzy warszawskiej Syrence i która została śmiertelnie ranna w 1. dniu powstania warszawskiego. Opowieść siostry Haliny Krahelskiej. Aud. Rocha Styczyńskiego. (PR, 1.08.1971)
Pomnik warszawskiej Syrenki, wykonany ze spiżu przez Ludwikę Nitsch, której pozowała w latach 1936-1937 Krystyna Krahelska. Wikimedia Commonscc
Pomnik warszawskiej Syrenki, wykonany ze spiżu przez Ludwikę Nitsch, której pozowała w latach 1936-1937 Krystyna Krahelska. Wikimedia Commons/ccFoto: Henryk Kotowski

Moja siostra

Halina Krahelska w rozmowie, nagranej w sierpniu 1971 r. przez  Rocha Styczyńskiego wspominała swą stryjeczną siostrę. - Krystynę mogłabym nazwać dzieckiem wsi – mówiła Halina Krahelska. – Chowała się do czasu pójścia do szkoły stale na wsi.

Ukochane Polesie

Krystyna Krahelska urodziła się niedługo przed wybuchem I wojny światowej, 24 marca 1914 w majątku w Mazurkach nad rzeką Szczarą. Ukończyła gimnazjum w Brześciu nad Bugiem. W 1935 r. przeniosła się do Warszawy, gdzie zaczęła studia na Wydziale Etnografii. Zaraz po przyjeździe do stolicy otrzymała propozycję od prof. Ludwiki Nitschowej pozowania do pomnika warszawskiej Syrenki.

Warszawa

- Ona nigdy nie lubiła miasta, miasto ją męczyło - opowiadała Halina Krahelska. - I jej ciągle było brak zieleni, w wielu jej wierszach z tego okresu ciągle przewijała się ta nuta, by uciec gdzieś, gdzie jest choć trochę drzew.

Krystyna Krahelska została ranna na Polu Mokotowskim. - Zginęła tak, jak sobie wymarzyła – komentowała siostra poetki. - Bo ona upadła nie na bruk, co byłoby dla niej straszne, ona upadła na pole działkowe, leżała wśród słoneczników, kartofli, buraków, na tej ziemi, która dla niej była wszystkim.

Powstanie Warszawskie - zobacz serwis specjalny

Powstańcza euforia

Halina Krahelska, charakteryzując swą kuzynkę, sporo uwagi poświęciła jej twórczości poetyckiej. Przypomniała ostatni czterowiersz, jaki Krystyna napisała w życiu. Pochodził z czerwca 1944 r.

- Ten wiersz moim zdaniem był wizją poetycką, która sprawdziła się w 100 procentach - słyszymy w audycji. - Ona wtedy napisała: ”Gdy przyjdzie dzień odlotu do krainy innej, chcę odlecieć w porywie szczęścia jak ptak, co uciekając z ziemi niegościnnej, ziemię na niebo zamienia”. - I tak zginęła – powiedziała Halina Krahelska. - W pierwszym dniu powstania, kiedy wydawało się nam, że jesteśmy wolni, że miasto jest w naszych rękach, że nareszcie my bijemy tego wroga. Oszczędzony jej został cały tragiczny ciąg dalszy.

Krystyna Krahelska - poetka, harcerka, żołnierz Armii Krajowej. Wikimedia Commons/dp
Krystyna Krahelska - poetka, harcerka, żołnierz Armii Krajowej. Wikimedia Commons/dp

Artystyczna dusza

Krystyna Krahelska jest autorką słów do jednej z najbardziej znanych piosenek pt. "Hej, chłopcy, bagnet na broń". Napisała ją  w styczniu 1943 r. dla żołnierzy "Baszty". Stała się ona najpopularniejszą piosenką żołnierską Polski Walczącej i Powstania Warszawskiego. Sama uwielbiała śpiewać, miała fenomenalny słuch, jako studentka dała kilka koncertów w Polskim Radiu.

Przeczucie śmierci?

- Coś w niej było takiego, jakby przeczuwała, że zginie – wspominała siostra poetki. - W niej był nie tyle smutek, tylko taka zaduma. Ostatnie jej zdjęcie, robione tu, w Warszawie na dwa miesiące przed wybuchem powstania, jest właśnie takim zdjęciem w pewnym sensie nieobecnym, tragicznym, zdjęciem człowieka, który już się z czymś żegna.

Jaka była kobieta, która użyczyła swej twarzy rzeźbiarce, prof. Ludwice Nitschowej, stając się na zawsze symbolem Warszawy? Posłuchaj niezwykłej opowieści Haliny Krahelskiej.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

"Powstańcy pokazali światu, że wolność jest wartością najwyższą"

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2013 21:34
Powstanie Warszawskie dało nadzieję na wolność kolejnym polskim pokoleniom - mówili prezydent Bronisław Komorowski i powstańcy podczas apelu poległych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Miłość w czasach Powstania Warszawskiego

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2013 14:38
Mimo że trwała wojna, nad głowami świstały kule, panował głód i wszechobecny strach o własne życie, kwitła... miłość.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Rzeź Woli – tak Niemcy "oczyszczali" Warszawę z ludności cywilnej

Ostatnia aktualizacja: 05.08.2019 08:00
"Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców. Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy” – brzmiał rozkaz wydany przez Hitlera po wybuchu Powstania Warszawskiego.
rozwiń zwiń