X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Krystyna Krahelska - twarz warszawskiej Syrenki

Ostatnia aktualizacja: 24.03.2018 07:00
- Prof. Nitschowa wspominała, że gdy rozważała zlecony jej przez Starzyńskiego projekt pomnika Syreny warszawskiej, obie z Krystyną doszły do wniosku, że to nie może być żadna rusałka, tylko musi być mocna dziewczyna - wspominała siostra Krystyny Krahelskiej.
Audio
  • Krystyna Krahelska - poetka, artystka, dziewczyna, która użyczyła twarzy warszawskiej Syrence i która została śmiertelnie ranna w 1. dniu powstania warszawskiego. Opowieść siostry Haliny Krahelskiej. Aud. Rocha Styczyńskiego (01.08.1971)
Pomnik warszawskiej Syrenki, wykonany ze spiżu przez Ludwikę Nitsch, której pozowała w latach 1936-1937 Krystyna Krahelska. Wikimedia Commonscc
Pomnik warszawskiej Syrenki, wykonany ze spiżu przez Ludwikę Nitsch, której pozowała w latach 1936-1937 Krystyna Krahelska. Wikimedia Commons/ccFoto: Henryk Kotowski

24 marca 1914. Krystyna Krahelska była poetką, harcerką, żołnierzem Armii Krajowej. Postrzelona przez niemieckiego snajpera podczas ratowania rannego kolegi, w pierwszej godzinie Powstania Warszawskiego.

Moja siostra

Halina Krahelska w rozmowie, nagranej w sierpniu 1971 r. przez  Rocha Styczyńskiego wspominała swą stryjeczną siostrę. - Krystynę mogłabym nazwać dzieckiem wsi – mówiła Halina Krahelska. – Chowała się do czasu pójścia do szkoły stale na wsi.

Ukochane Polesie

Krystyna Krahelska urodziła się niedługo przed wybuchem I wojny światowej, 25 marca 1914 w majątku w Mazurkach nad rzeką Szczarą. Ukończyła gimnazjum w Brześciu nad Bugiem. W 1935 r. przeniosła się do Warszawy, gdzie zaczęła studia na Wydziale Etnografii. Zaraz po przyjeździe do stolicy otrzymała propozycję od prof. Ludwiki Nitschowej pozowania do pomnika warszawskiej Syrenki.

Warszawa

- Ona nigdy nie lubiła miasta, miasto ją męczyło - opowiadała Halina Krahelska. - I Jej ciągle było brak zieleni, w wielu jej wierszach z tego okresu ciągle przewijała się ta nuta, by uciec gdzieś, gdzie jest choć trochę drzew.

Krystyna Krahelska została ranna na Polu Mokotowskim. - Zginęła tak, jak sobie wymarzyła – komentowała siostra poetki. - Bo ona upadła nie na bruk, co byłoby dla niej straszne, ona upadła na pole działkowe, leżała wśród słoneczników, kartofli, buraków, na tej ziemi, która dla niej była wszystkim.

Powstańcza euforia
Halina Krahelska, charakteryzując swą kuzynkę, sporo uwagi poświęciła jej twórczości poetyckiej. Przypomniała ostatni czterowiersz, jaki Krystyna napisała w życiu. Pochodził z czerwca 1944 r.

- Ten wiersz moim zdaniem był wizją poetycką, która, sprawdziła się w 100 procentach - słyszymy w audycji. - Ona wtedy napisała: ”Gdy przyjdzie dzień odlotu do krainy innej, chcę odlecieć w porywie szczęścia jak ptak, co uciekając z ziemi niegościnnej, ziemię na niebo zamienia”. - I tak zginęła – powiedziała Halina Krahelska. - W pierwszym dniu powstania, kiedy wydawało się nam, że jesteśmy wolni, że miasto jest w naszych rękach, że nareszcie my bijemy tego wroga. Oszczędzony jej został cały tragiczny ciąg dalszy.


Krystyna Krahelska - poetka, harcerka, żołnierz Armii Krajowej. Wikimedia Commons/dp Krystyna Krahelska - poetka, harcerka, żołnierz Armii Krajowej. Wikimedia Commons/dp

Artystyczna dusza

Krystyna Krahelska jest autorką słów do jednej z najbardziej znanych piosenek pt. "Hej, chłopcy, bagnet na broń". Napisała ją  w styczniu 1943 r. dla żołnierzy "Baszty". Stała się ona najpopularniejszą piosenką żołnierską Polski Walczącej i Powstania Warszawskiego. Sama uwielbiała śpiewać, miała fenomenalny słuch, jako studentka dała kilka koncertów w Polskim Radiu.

Przeczucie śmierci?

- Coś w niej było takiego, jakby przeczuwała, że zginie – wspominała siostra poetki. - W niej był nie tyle smutek, tylko taka zaduma. Ostatnie jej zdjęcie, robione tu, w Warszawie na dwa miesiące przed wybuchem powstania, jest właśnie takim zdjęciem w pewnym sensie nieobecnym, tragicznym, zdjęciem człowieka, który już się z czymś żegna.

Jaka była kobieta, która użyczyła swej twarzy rzeźbiarce, prof. Ludwice Nitschowej, stając się na zawsze symbolem Warszawy? Posłuchaj niezwykłej opowieści Haliny Krahelskiej.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Łazienki bez Chopina? Niemcy nie mieli problemu z wysadzeniem pomnika

Ostatnia aktualizacja: 11.05.2015 06:11
W kwietniu 1940 gubernator Warszawy Hans Frank opublikował odezwę wzywającą do zbiórki metali na potrzeby zbrojeniowe armii niemieckiej. Jako pierwszy na złom trafił pomnik Chopina w Łazienkach.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zamek Królewski długo przypominał o dramacie wojny

Ostatnia aktualizacja: 20.01.2014 07:00
- Punktualnie o godzinie 11.15, po blisko 35 latach od momentu, kiedy to na Zamek Królewski spadły hitlerowskie bomby, ożyły znów wskazówki zegara - relacjonował spiker Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Powstańcy pokazali światu, że wolność jest wartością najwyższą"

Ostatnia aktualizacja: 31.07.2013 21:34
Powstanie Warszawskie dało nadzieję na wolność kolejnym polskim pokoleniom - mówili prezydent Bronisław Komorowski i powstańcy podczas apelu poległych.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Miłość w czasach Powstania Warszawskiego

Ostatnia aktualizacja: 01.08.2013 14:38
Mimo że trwała wojna, nad głowami świstały kule, panował głód i wszechobecny strach o własne życie, kwitła... miłość.
rozwiń zwiń