X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Józef Hoene-Wroński chciał objawić ludzkości prawdę absolutną

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2013 07:00
- Hoene-Wroński był myślicielem dość oryginalnym. Uważał się za odkrywcę przeznaczeń ludzkości i apostoła jej odrodzenia – mówił prof. Andrzej Notkowski w audycji ”Kronika niezwykłych Polaków”.
Audio
  • Józef Hoene-Wroński - twórca idei mesjanizmu. Komentarz prof. Andrzeja Notkowskiego. Aud. Wojciecha Dmochowskiego i Andrzeja Sowy z cyklu "Kronika niezwykłych Polaków" (08.07.2002)
Józef Maria Hoene-Wroński  reprod. fot. portretu autorstwa Laurenta-Charlesa Marchala (1801-1887). Wikimedia Commonscc
”Józef Maria Hoene-Wroński” – reprod. fot. portretu autorstwa Laurenta-Charlesa Maréchala (1801-1887). Wikimedia Commons/ccFoto: Rama

9 sierpnia mija 160. rocznica śmierci Józefa Hoene-Wrońskiego - myśliciela, matematyka, twórcy filozofii mesjanistycznej.
Jego postaci Wojciech Dmochowski i Andrzej Sowa poświęcili jedną z audycji z cyklu ”Kronika niezwykłych Polaków”. Gościem programu, który został nadany w lipcu 2002 r. był historyk, prof. Andrzej Notkowski.
Absolut
- Twierdził, że on, Hoene-Wroński, jest powołany do objawienia ludzkości prawdy absolutnej i przeprowadzenia reformy powszechnej filozofii, matematyki, astronomii i techniki w oparciu o własny system filozoficzny - powiedział prof. Notkowski. - Jego mesjanizm był doktryną, jednoczącą absolutną religię, absolutną filozofię i służyć miał sprawie reformy powszechnej.
- Wierzył, że człowiek jako współpracownik boży może i powinien być twórcą nowej rzeczywistości. Wierzył, że obowiązkiem człowieka jest odrodzenie się do nowego, wyższego życia – dodał historyk.
Kariera wojskowa
Był najstarszym synem czeskiego architekta Antoniego Hoëné. Urodzony 24 sierpnia 1776 r. , po śmierci matki, w wieku 16 lat uciekł z rodzinnego domu i wstąpił do Szkoły Korpusu Artylerii. Chcąc zatrzeć za sobą ślady, zmienił nazwisko na Wroński.
Biorąc udział w powstaniu kościuszkowskim, był w randze podporucznika. Za zasługi na polu bitwy Kościuszko wręczył mu złoty zegarek. Jednak Hoene-Wroński w bitwie pod Maciejowicami dostał się do niewoli. To, co stało się później, stawia pod znakiem zapytania jego patriotyzm. Hoene-Wroński wstąpił bowiem do armii rosyjskiej i pełnił służbę w sztabie gen. Aleksandra Suworowa, człowieka, który zadał ostateczny cios powstańcom kościuszkowskim.
W służbie carskiej
Odszedł z wojska w randze majora. Pozwolenia na opuszczenie oddziału udzielił mu sam car Paweł I Romanow obdarzając go dożywotnim przywilejem noszenia munduru wojskowego. Co sprawiło, że podjął taką decyzję? Z zapisków samego Hoene-Wrońskiego wynika, że chciał się zająć nauką, trawiły go też wyrzuty sumienia:
”Rumieniłem się ze wstydu, nie śmiałem nikomu spojrzeć w oczy - pisał. - Dwa lata pozostawałem w sytuacji, której nawet nie próbuję wyrażać słowami. Nie jeden raz miałem ochotę uwolnić się od tak uciążliwego życia, ale świadomość możliwości naprawienia błędów młodości i nadzieja, że stanę się być może użytecznym ojczyźnie, powstrzymywała me ręce”.
Wyjazd do Paryża
Józef Hoene-Wroński po odejściu z carskiej armii zamieszkał na krótko w Poznaniu. Sprzedał jednak majątek po rodzicach i w roku 1797 na zawsze opuścił kraj.
Po wyjeździe do Francji, zgłosił się do Tadeusza Kościuszki i Jana Henryka Dąbrowskiego, zamierzając wstąpić do legionów. Szybko jednak zmienił zdanie, w roku 1800 osiedlił się w Marsylii i przyjął obywatelstwo francuskie. Od tego momentu porzucił myśl o karierze wojskowej, czy dyplomatycznej. Zajął się natomiast działalnością naukową.
Nauki ścisłe
Poza matematyka i fizyką, zajmował się dziedzinami tak oryginalnymi, jak np. reforma komunikacji. Przez wiele lat lansował swą ”nową teorię cieczy”, projektując ulepszenia do stosowanych wówczas maszyn parowych. Ogłosił też pomysł na ”uniwersalny przyrząd rachunkowy”, który był zapowiedzią współczesnego kalkulatora.
Jednak brak akceptacji dla jego pomysłów przez świat nauki, spowodował, że Józef Hoene-Wroński coraz częściej zwracał się ku filozofii i metafizyce.

Józef

Nz.: Józef Hoene-Wroński (1776-1853), reprod. fot. rysunku Félixa Vallotona (1865-1925). Wikimedia Commons/dp. Źr.: Biblioteka Narodowa Francji
Mesjanizm
Po roku 1831 Hoene-Wroński skupił się na krzewieniu idei mesjanizmu. W tym czasie w Paryżu rezydowała liczna polska emigracja, na czele z księciem Adamem Czartoryskim. - Czartoryski ostro przeciwstawiał się uznaniu idei mesjanizmu Hoene-Wrońskiego – komentował prof. Andrzej Natkowski - albowiem myśl ta miała pewien istotny podtekst polityczny. Wedle Wrońskiego, ideę mesjanizmu miała zrealizować Rosja jako przewodniczka całej Słowiańszczyzny.
”Polska powinna powstrzymywać się od jakichkolwiek gwałtów i zrezygnować ze złudnych nadziei na odzyskanie niepodległości przez osłabienie Rosji za pomocą zaburzeń rewolucyjnych. Rosja unicestwiłaby zbuntowaną Polskę i wcieliłaby do swego cesarstwa inne narody słowiańskie” – pisał tymczasem Hoene-Wroński do księcia Adama Czartoryskiego.
Spór z Mickiewiczem
Na jednym z wykładów poświęconych filozofii mesjanistycznej pojawił się Adam Mickiewicz. Poeta początkowo z uznaniem wyrażał się o myśli filozoficznej Józefa-Hoene Wrońskiego. Z czasem jednak, stwierdził, że rację mają on i Towiański.
Hoene-Wroński oskarżył Mickiewicza o przywłaszczenie sobie autorstwa jego idei. Twierdził, że poeta chce go skompromitować, zniekształca jego myśl filozoficzną, podlegając przy tym  manipulacji ze strony ”tajemniczej zgrai władającej światem”, a za taką uważał Wroński masonerię.
Józef Hoene-Wroński był tytanem pracy. Po latach wiele jego koncepcji okazało się słusznymi. Zmarł 9 sierpnia 1853 r. Przed śmiercią miał powiedzieć do żony: "Boże Wszechmogący, miałem tyle jeszcze do powiedzenia".
bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Moda na filozofię, czyli szukanie odpowiedzi na pytanie: jak żyć?

Ostatnia aktualizacja: 14.03.2012 07:30
Filozofia to ćwiczenie mądrości, a mądrość jest sztuką praktyczną.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kula spod Maciejowic w muzeum Kościuszki na Białorusi

Ostatnia aktualizacja: 02.06.2013 11:00
Muzeum Tadeusza Kościuszki w miejscu jego urodzenia w Mereczowszczyźnie na terenie obecnej Białorusi odwiedzają goście z całego świata.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Nostradamus – zasłynął jako największy prorok wszechczasów

Ostatnia aktualizacja: 02.07.2013 06:00
Jak nikt z późniejszych jasnowidzów i przepowiadaczy Nostradamus przewidział wiele dziejących się w późniejszych wiekach zdarzeń.
rozwiń zwiń