Historia

Polska i Rosja pod jednym berłem

Ostatnia aktualizacja: 28.08.2016 06:01
- Nawet ci, którzy później byli przeciwnikami Polaków, życzyli sobie, by to właśnie Władysław IV Waza zasiadał na tronie moskiewskim – mówił historyk Janusz Osica.
Audio
  • Władysław Waza carem Rosji. Audycja historyczna na temat hipotetycznych losów Polski i Europy w przypadku objęcia tronu moskiewskiego przez syna króla Zygmunta III Wazy Władysława w 1610 roku. (PR, 14.11.1993)
Stanisław Żółkiewski przedstawia Zygmuntowi III Wazie carów Szujskich, obraz Jana Matejki. Fot. Wikipediadomena publiczna
Stanisław Żółkiewski przedstawia Zygmuntowi III Wazie carów Szujskich, obraz Jana Matejki. Fot. Wikipedia/domena publiczna

28 sierpnia 1610 hetman wielki koronny Stanisław Żółkiewski podpisał w Moskwie układ z bojarami rosyjskimi, mocą którego piętnastoletni królewicz Władysław IV Waza, syn Zygmunta III Wazy został ogłoszony carem Rosji.

Do tego wydarzenia doszło w wyniku stoczonej 4 lipca 1610 bitwy pod Kłuszynem, gdzie siedmiotysięczna armia polska pod wodzą hetmana Stanisława Żółkiewskiego rozgromiła trzydziestotysięczną armię wojsk rosyjskich i szwedzkich dowodzonych przez kniazia Dymitra Szujskiego. Było to jedno z największych zwycięstw w historii Rzeczypospolitej.

Żółkiewski wkroczył w mury Moskwy 28 sierpnia 1610 roku, zdobywając szacunek i zaufanie mieszkańców. "Przestrzegać Pan hetman z pilnością rozkazał, żeby nasi zaczepek z Moskwą nie czynili. Najspokojniej żyli tak, iż bojarowie i pospólstwo, którzy wiadomi będąc narodu naszego swawolnictwa dziwowali się i chwalili, że tak spokojnie bez wszelakiej krzywdy nic nikomu nie czyniąc w dobrym porządku mieszkaliśmy tam" – zapisał w swoim pamiętniku Żółkiewski.

W obliczu klęski pod Kłuszynem bojarzy zdetronizowali cara Wasyla Szujskiego i ofiarowali koronę carską Władysławowi.

Żółkiewski, który był znakomitym wodzem na polu bitwy, równie znakomicie poczynał sobie na polu dyplomatycznym. To on wraz z bojarami księcia Fiodora Mścisławskiego utorował Władysławowi IV drogę do tronu moskiewskiego. Hetman wielki koronny zawarł w imieniu królewicza odpowiedni układ z bojarami i zaprzysiągł warunki elekcji. Koronacja Władysława Wazy na cara miała przypieczętować unię Polski i Rosji.

W zawartym układzie zagwarantowano prawa i przywileje duchowieństwa i Cerkwii prawosławnej, zabroniono dawać urzędy w Rosji Polakom, pozwolono zbudować kościół katolicki w Moskwie dla ludzi polskich i litewskich. Wymagano, by Władysław dał się ochrzcić na prawosławie. Na jego mocy pomiędzy Polską a carstwem Rosyjskim miał trwać wieczysty pokój i stałe przymierze.

"Jednoczyła się Rosja z Polską, a nowopowstające złączone państwo we wschodniej Europie mogło stać się potęgą silniejszą od potężnej Turcji, mogło sięgnąć do Konstantynopola i stamtąd rozkazywać Europie" – pisał historyk Jędrzej Moraczewski.

Korzyści, które dostrzegał hetman Żółkiewski, nie chciał zobaczyć król Zygmunt III Waza. Jak twierdził historyk Julian Baczyński "przez upór i niedołęstwo Zygmunta III Wazy opóźniło się i przepadło ważne dzieło połączenia z Polską carstwa Rosyjskiego".

Mimo, że Władysław nigdy nie włożył na głowę korony carskiej, tytuł ten nosił do 1635 roku. W tym czasie Rosjanie wybrali nowego władcę – Michała Romanowa.

mk

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Hołdy pruskie – wielki moment złotej epoki zygmuntowskiej

Ostatnia aktualizacja: 19.07.2013 06:00
Każdy nowo wybrany wielki mistrz zakonu krzyżackiego jako książę Królestwa Polskiego miał obowiązek złożyć hołd lenny królowi Polski, w ciągu 6 miesięcy po swoim obiorze.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jerzy Ossoliński – bardziej Europejczyk niż Polak

Ostatnia aktualizacja: 09.08.2013 06:00
– Polska była dlań przez pewien czas obca, choć pod panowaniem dwóch królów urząd kanclerza sprawował. I on był obcy Polakom, którzy zwali go "bierzmowanym Niemcem” – mówił dziennikarz Zygmunt Nowakowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Władysław III Warneńczyk – legenda legend

Ostatnia aktualizacja: 25.07.2019 06:00
Ciała Władysława Warneńczyka po bitwie pod Warną nie znaleziono, tym łatwiej było o legendy związane ze śmiercią młodego króla. Jedna z nich głosi, że władca po bitwie osiadł na portugalskiej Maderze i żył jako Henrique Alemao.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Zygmunt II August – ostatni Jagiellon na polskim tronie

Ostatnia aktualizacja: 07.07.2019 08:00
– Wiek XVI, złoty wiek Polski przysłonił niewątpliwie błędy, które Zygmunt August na tronie popełnił – zaznaczała prof. Maria Bogucka.
rozwiń zwiń