Historia

Anna Jagiellonka – ostatnia z wielkiego rodu Jagiellonów

Ostatnia aktualizacja: 13.12.2014 06:20
W opinii współczesnych była wprawdzie zdolną hafciarką, ale przede wszystkim nudną i zdewociałą starą panną, powszechnie uznawaną za brzydką.
Audio
  • Kobiety na tronach Europy - Anna Jagiellonka. Audycja Hanny Marii Gizy z cyklu "Klub ludzi ciekawych wszystkiego" z gościnnym udziałem historyka prof. Janusza Tazbira (1.01.2012)
Anna Jagiellonka w stroju koronacyjnym (Marcin Kober, po 1575 r.)
Anna Jagiellonka w stroju koronacyjnym (Marcin Kober, po 1575 r.)Foto: Wikipedia/domena publiczna

13 grudnia 1575 Anna Jagiellonka została w Warszawie wybrana w wolnej elekcji na króla Polski. Dzień później stronnictwo szlacheckie pod przewodnictwem Jana Zamoyskiego uznało ten fakt przydając jej na małżonka Stefana Batorego.

Przez współczesnych uważana była za osobę nudną i nieciekawą, ale również wykształconą, znała znakomicie język włoski, grekę i łacinę. W młodości nauczono ją również haftowania i szycia. Wraz z siostrami szyła m.in. koszule dla brata Zygmunta.
“Pół wieku przeszło przeżyła na królewskim ustroniu zanim osiągnęła cel marzeń, poczuła na ręce węzeł stuły a ciężar korony na skroniach" - pisał historyk Paweł Jasienica w książce “Ostatnia z rodu”.
W chwili ślubu Anna miała już 53 lata i uchodziła raczej za osobę mało urodziwą. Z wielu przekazów wynika, że Stefan Batory nie darzył jej żadnym uczuciem i unikał z nią bliższych kontaktów. Mąż dość szybko odsunął ją od spraw państwowych, choć ona starała się prowadzić niezależną od niego politykę.
Związana z Warszawą, dbała o wygląd miasta i jego przywileje. Ukończyła budowę pierwszego stałego mostu na Wiśle, rozpoczętą przez Zygmunta Augusta. Urządziła także dwór w Ujazdowie i rozbudowała otaczające go ogrody.
Po śmierci Stefana Batorego w 1586 roku poparła aspiracje do korony polskiej swojego siostrzeńca Zygmunta. Ostatnie lata życia spędziła w Warszawie, gdzie też zmarła 9 września 1596 roku. Na jej pogrzebie mowę wygłosił Piotr Skarga, nieskłonny do żartów i złośliwości powiedział, jak twierdzą historycy nieco uszczypliwie: “Księżom warszawskim była za biskupa i rewizora”. Pochowana została w kaplicy Zygmuntowskiej katedry wawelskiej.

Czytaj także

Piękny i bestia, czyli jak Bona uczyła umiarkownego picia

Ostatnia aktualizacja: 20.07.2013 12:38
- Ona usiłowała trzymać wszystkie sprawy w swoich rękach, on - zorientowawszy się w inteligencji małżonki - powierzył jej wiele spraw gospodarczych. Dla Bony to było mało, ale po śmierci Zygmunta I Starego została sama - o barwnych losach królewskiej pary opowiada historyk Jerzy Besala.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stefan Batory – król legenda

Ostatnia aktualizacja: 12.12.2020 05:45
Król Stefan Batory to dobra marka u potomnych za sprawą błysku miecza przeciwko Rosji – twierdzą historycy, goście Polskiego Radia. 12 grudnia przypada 434. rocznica jego śmierci.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Husaria – najlepsza jazda świata

Ostatnia aktualizacja: 30.09.2014 06:00
Husaria przez 125 lat nie przegrała żadnej bitwy siejąc strach i panikę w szeregach wroga. Przełamywała wielokrotnie liczniejsze siły przeciwnika. Odegrała kluczową rolę w wielkich zwycięstwach pod Kircholmem, Kłuszynem, Chocimiem i Wiedniem.
rozwiń zwiń