X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Lew Tołstoj – myśliciel blisko ludzi

Ostatnia aktualizacja: 09.09.2015 06:00
– Był ekscentryczny, a ta ekscentryczność brała się z przekonania, że wszystko jest całkiem inaczej niż ludzie sądzą, i że tylko on jeden, hrabia Lew Tołstoj, ma rację – mówił o rosyjskim pisarzu krytyk literacki i filmowy, Jan Gondowicz.
Audio
  • O jedynym takim hrabi wśród chłopów w literaturze rosyjskiej mówił krytyk literacki i filmowy Jan Gondowicz, aud. Anny Borkowskiej z cyklu "Biografie dźwiękowe” (29.02.2004)
  • Lew Tołstoj - wielki moralista i spadkobierca myśli Sokratesa, Rousseau i Schopenhauera - aud. Jana Owsińskiego z cyklu "Ludzie, epoki, obyczaje” (5.09.1978)
Lew Tołstoj w gabinecie (1908), aut. Sergey Prokudin-Gorsky, źr. Biblioteka Kongresu USA, Wikipediadp
Lew Tołstoj w gabinecie (1908), aut. Sergey Prokudin-Gorsky, źr. Biblioteka Kongresu USA, Wikipedia/dp

Chłopski hrabia 

Potomek dwóch rodzin arystokratycznych, Tołstojów i Wołkońskich, urodził się 9 września 1828 roku  w Jasnej Polanie. Orientalistykę oraz studia prawnicze na Uniwersytecie Kazańskim podjął w 1844 roku, ale po 3 latach je przerwał. W tym czasie jednak rozwija się jego zainteresowanie filozofią, zwłaszcza myślą Jeana-Jacques’a Rousseau, która wywarła ogromny wpływ na Tołstoja i jego twórczość.
– Są w życiu pisarzy takie momenty zupełnie przełomowe, po których pisarz jest już zupełnie kimś innym niż był poprzednio – mówił Jan Gondowicz w audycji "Biografie dźwiękowe".

Anarchista i społecznik
Kiedy wybucha wojna krymska, Lew Tołstoj zaciąga się do wojska. Fakt ten może dziwić w zestawieniu z głoszonymi później przez niego hasłami pacyfistycznymi i anarchistycznymi. W 1857 roku wybiera się w podróż po Europie, poznaje Paryż, Szwajcarię i naładowany nowymi ideami wraca do Rosji. Po powrocie do Jasnej Polany angażuje się w działalność społeczną.

– W lipcu 1862 roku otworzył w swoim majątku na Jasnej Polanie szkoły dla dzieci chłopskich – podkreślał Gondowicz. – Niesłychanie się w to angażuje, mówi, że nie będzie już żadnej prozy pisał, tylko będzie uczył i ten lud podnosił.
Plany Lwa Tołstoja przerywa car Aleksander II, którego Kancelaria Osobista przeprowadza dogłębną rewizję w posiadłości pisarza.Tołstoj był uważany za osobistość podejrzaną, którą trzeba mieć pod specjalnym nadzorem. Wtedy zrezygnował z działalności pedagogicznej.
– Zaczęto przyjmować, iż w Rosji są  dwie władze: car po jednej stronie, a hrabia Lew Tołstoj ze swoim kolosalnym autorytetem moralnym po drugiej – powiedział Jan Gondowicz. – Obie te władze są wobec siebie bezsilne i obie mogą się tylko nawzajem kontrolować.  
Moralista Rosjan
Działalności Lwa Tołstoja nie można ograniczyć jedynie do tej literackiej. W swoich czasach funkcjonował niemal jako prorok. W powieściach Tołstoja forma publicystyczna, filozoficzna i naukowa przeplatały się, dając w efekcie coś więcej niż tylko zwyczajną powieść, jego książki były wręcz traktatami filozoficznymi.

Lew
Lew Tołstoj z wnukami, aut. nieznany (1909-1910), Wikipedia/dp

Ślub z Zofią Bers w 1862 roku odmienił jego życie. Tołstoj poświęcił się rodzinie, obowiązkom gospodarza i literata. Zaczęły się również klarować jego dość radykalne poglądy. Rząd zakazał jego pism, a z Cerkwi został ekskomunikowany i wydalony. W latach 70. XIX wieku również wyłoniła się jego religijno-społeczno-etyczna koncepcja, w której przekonywał do ciągłego doskonalenia się jednostki oraz do nieprzeciwstawiania się złu przemocą.
– Próbował się wybić na nieśmiertelność nie tylko piórem, ale także własnym ciałem, o które zaczął szalenie dbać – mówił o specyficznej idei "nieśmiertelności" Tołstoja, Jan Gondowicz.

Uczniowie
Diet i zaleceń zdrowego trybu życia według Tołstoja przestrzegać miało nawet 20 milionów jego uczniów. Z czasem zaczął odczuwać coraz większy dyskomfort związany z sytuacją rodzinną. Z jednej strony poświęcał się rodzinie, z drugiej był osamotniony w swoim ascetycznym podejściu do życia.
10 listopada 1910 roku opuścił Jasną Polanę i udał się na południe kraju. Umarł 10 dni później. Jego książki i działalność publicystyczna do dziś cieszą się ogromną popularnością.
– Niezależnie od wartości literackiej jego książek, która jest ogromna, zobaczono w nim kogoś, kto tylko siłą własnego umysłu, własnej pracy moralnej, może się stać sędzią współczesnego sobie świata - stwierdził krytyk literacki Jan Gondowicz.
mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Pacjent Czechowa

Ostatnia aktualizacja: 23.10.2010 14:45
Czasem czuję się jak wiejski doktor - mówi Amos Oz, wybitny izraelski pisarz.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lew Tołstoj - wielki pisarz, przeciętny myśliciel?

Ostatnia aktualizacja: 09.05.2013 11:45
Przez lata z powodu cerkiewnej cenzury refleksje rosyjskiego pisarza zebrane w książce "O życiu" nie mogły być rozpowszechniane. Kiedy i dlaczego Lew Tołstoj porzucił karierę światowej sławy pisarza na rzecz życia myśliciela?
rozwiń zwiń