X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Georges Clemenceau zwany "starym tygrysem"

Ostatnia aktualizacja: 24.11.2013 07:00
Dandys paryski, uwodziciel kobiet, znakomity jeździec i strzelec, przyjaciel artystów. Taki był Georges Clemenceau, premier Francji.
Audio
  • Georges Clemenceau - audycja biograficzna z cyklu "postacie XX wieku". Rozmowa Sławomira Szofa z historykami: dr Janem Zamojskim i prof. Jerzym Eislerem. (PR, 1993)
Georges Clemenceau, polityk, premier Francji, 1929. Wikimedia Commonscc. Źr.: Bundesarchiv
Georges Clemenceau, polityk, premier Francji, 1929. Wikimedia Commons/cc. Źr.: Bundesarchiv

Georges Clemenceau odegrał ogromną rolę w dziejach nie tylko Francji, ale całej Europy. To on, wraz z prezydentem Stanów Zjednoczonych Thomasem Woodrowem Wilsonem, brytyjskim premierem Davidem Lloyd George'm i premierem Włoch Vittorio Orlando, był sygnatariuszem traktatu wersalskiego, głównego układu pokojowego kończącego I wojnę światową.

Konferencja
Konferencja w Paryżu, rok 1919. Od lewej: premier Francji George Clemenceau, brytyjski premier David Lloyd George i premier Włoch Vittorio Emanuele Orlando. Wikimedia Commons/dp

Sylwetka

"Umysł giętki i zróżnicowany, charakter żywy i szorstki. Jest niezrównany pod względem talentu i energii, niezmienny w zasadach. Ukazuje w ich zastosowaniu zdumiewającą zręczność. Urodzony liberał, lecz z charakteru i umysłu jest człowiekiem autorytatywnym. Rewolucjonista popisujący się demagogią. Ludzki, szlachetny, wrażliwy, a jednocześnie bezlitosny i srogi. Straszny i zachwycający" – tak opisywał Georgesa Clemenceau poeta i powieściopisarz francuski, Anatole France.

 – Obalał gabinety, zasłynął jako mówca – mówił autor audycji, charakteryzując postać francuskiego polityka. – Wszyscy się z nim liczyli, chociaż nigdy, ze względu na swój wybujały indywidualizm, nie był ściśle związany z jakąkolwiek partią.

Francuski

Nz: Francuski premier George Clemenceau, 26.11.1917. Wikimedia Commons/dp. Źr.: Biblioteka Kongresu Stanów Zjednoczonych

Początki kariery politycznej

Georges Clemenceau zaczął swą karierę w roku 1870, tuż po obaleniu Napoleona III i proklamowaniu III Republiki. W wieku 29 lat został merem paryskiej dzielnicy Montmartre.

Urodził się 28 września 1841 w Mouilleron-en-Pareds. Był, podobnie, jak jego dziadek i ojciec – z wykształcenia lekarzem. – Udzielał się politycznie już na studiach – powiedział dr Jan Zamojski. – Był z ojcem w Anglii,  4 lata przebywał w Stanach Zjednoczonych.

W czasie tych podróży Clemenceau nawiązał wiele kontaktów, znakomicie władał językiem angielskim. Świetnie opanował sztukę przemawiania. – Jego przemówienia były bardzo bezpośrednie, bardzo precyzyjne – dodał dr Zamojski.

Radykalny republikanin

Zaciekły wróg monarchii, radykał, ateista, entuzjasta Wielkiej Rewolucji Francuskiej. – Dwa elementy były najważniejsze przez całe jego życie - antyklerykalizm i bardzo silny republikanizm – komentował drugi gość audycji prof. Jerzy Eisler.
Opinia prof. Jerzego Eislera może dziwić, bo Georges Clemenceau przez lata z troską myślał o losie ludzi biednych, pokrzywdzonych przez los, był wrogiem socjalistów.

W 1906 roku został po raz pierwszy w swej karierze ministrem. Stanął na czele resortu spraw wewnętrznych. - Był w tym rządzie postacią wybitną – powiedział dr Jan Zamojski. – Działał w absolutnej sprzeczności w stosunku do tego, co wcześniej głosił. Po tym, jak został ministrem, bezwzględną ręka zaczął tłumić strajki.

Premier

Kilka miesięcy później stanął na czele rządu. Funkcję premiera pełnił do 24 lipca 1909. Clemenceau był zwolennikiem Wielkiej Brytanii i zaciętym wrogiem Niemiec. Za cel swego życia uznał odzyskanie Alzacji i Lotaryngii, terenów które Francja utraciła po 1870 roku. – Na oku miała go ambasada rosyjska – słyszymy w komentarzu. – Był zresztą  na oku kilku wywiadów.
Gdy wybuchła I wojny światowej wzywał swych rodaków: "A teraz do broni! Wszyscy! Trzeba zwyciężyć!"

14 października 1917 Georges Clemenceau został ponownie premierem. Dlaczego Francuzi dokonali takiego wyboru? – Potrzebny był człowiek silny – stwierdził prof. Jerzy Eisler. – "Tygrys" słynął z żelaznej ręki. Wiadomo było, że będzie prowadził tę wojnę aż do zwycięstwa. Miał już wtedy 76 lat. Z niesłychanym dynamizmem przystąpił do dzieła.

Konferencja
Konferencja w Wersalu, 10.11.1918. Z prawej, w środku premier Georges Clemenceau. Wikimedia Commons/cc

– On nie był tylko parlamentarzystą – stwierdził dr Jan Zamojski. – To był niesłychanie odważny człowiek. Bano się trzech rzeczy u Clemenceau: jego pistoletu, jego szpady i jego języka. On nie bał się iść na pierwszą linię frontu, do okopów, które były pod ostrzałem. To był człowiek wielkiej odwagi osobistej, męskiej odwagi – dodał historyk.

Wróg Niemiec

Zdaniem prof. Jerzego Eislera premier Georges Clemenceau wywarł ogromny wpływ na kształt Europy po I wojnie światowej. Jednak ustalenia, jakie ostatecznie zapadły w Wersalu były de facto zwycięstwem brytyjskiego premiera Dawida Lloyd George’a. Wizja powojennej Europy, jaką reprezentował Clemenceau nie została w pełni zrealizowana. Nie udało się zwłaszcza francuskiemu przywódcy przeforsować wszystkich zapisów dotyczących niepodległej Polski. Na przykład chciał, by Gdańsk włączyć w granice naszego kraju. Tak się nie stało.

Przyjaciel Polski

– Zawsze opowiadał się za niepodległością Polski – powiedział prof. Eisler. – W czasie wojny był inicjatorem deklaracji aliantów o ustanowieniu zjednoczonego i niepodległego państwa polskiego. Jako jedyny opowiadał się za historycznymi granicami, łącznie z Gdańskiem, Wielkopolską i Śląskiem.

Jak zakończyła się kariera Georgesa Clemenceau? – W samotności – mówił prof. Eisler. – Przegrał wybory prezydenckie w styczniu 1920 roku.

"Francja będzie taka, na jaką zasłużą Francuzi" – powiedział. Były to ostatnie słowa, jakie skierował do swoich rodaków.

Georges Clemenceau zmarł 24 listopada 1929.

bs

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Charles de Gaulle - uratował honor Francji

Ostatnia aktualizacja: 09.11.2018 07:00
9 listopada 1970 roku w swojej posiadłości w Colombey-les-Deux-Églises, półtora roku po swojej dymisji, zmarł generał i prezydent Francji Charles de Gaulles.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ignacy Jan Paderewski - polityk i wirtuoz

Ostatnia aktualizacja: 06.11.2018 08:01
- Stronnictwo powinno być jedno: Polska, i temu jednemu służyć będę do śmierci - mówił wybitny pianista w 1918 roku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ferdynand Foch - marszałek trzech narodów

Ostatnia aktualizacja: 20.03.2019 06:09
- Jest jedynym Francuzem, który został marszałkiem Polski, tak jak książę Józef Poniatowski jest jedynym Polakiem marszałkiem Francji - mówił historyk prof. dr Tadeusz Panecki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Philippe Pétain - bohater czy zdrajca?

Ostatnia aktualizacja: 26.04.2019 05:45
- Dla mnie nie ulega wątpliwości, że gdyby umarł przed wybuchem II wojny światowej, dziś byłby bohaterem narodowym - stwierdził historyk, profesor Jerzy Eisler, oceniając postać byłego marszałka Francji.
rozwiń zwiń