X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Czyngis-Chan – wielki zdobywca czy tyran?

Ostatnia aktualizacja: 01.06.2018 05:05
Zwano go szaleńcem i geniuszem. Krwiożerczym wojownikiem i błyskotliwym politykiem. Architektem narodów i niszczycielem cywilizacji. Wszystkie określenia zawierają ziarno prawdy.
Audio
  • Czyngis-Chan i jego czasy - audycja z cyklu "Kulisy historii". (PR, 17.05.1986).
Podboje Czyngis-Chana fot. WikipediaccRas67.
Podboje Czyngis-Chana fot. Wikipedia/cc/Ras67.

1 czerwca 1215 Czyngis-Chan zdobył 350-tysięczny wówczas Pekin. Marzenie wielkiego wodza Mongołów o podboju Chin stało się faktem, lecz był to dopiero początek.

Burza z głębi Azji

Koniec XII wieku to czas rozkwitu średniowiecznej Europy. Po drugiej stronie globu w szczytowy okres rozwoju wchodziły Chiny. Pomiędzy strefami wpływów obu cywilizacji znajdowały się niegościnne pustkowia. Legendarne stepy środkowej Azji, zwane dziś Mongolią.

Stamtąd na początku XIII wieku wyłonili się bitni wojownicy, zjednoczeni pod rozkazami wodza, który rzucił wyzwanie całemu światu. Niepokonane hordy mieczem i krwią zbudowały imperium, które u szczyty swej potęgi rozciągało się na ponad sześciu tysiącach kilometrów. Od wybrzeży Pacyfiku na wschodzie, po brzegi Dunaju na zachodzie.

Dzieciństwo Temudżyna

Przyszły władca Azji przyszedł na świat około 1165 roku, na dzikich stepach zamieszkałych przez koczownicze plemiona, od cywilizowanego świata odgrodzonych Wielkim Murem Chińskim. Życie Temudżyna do dziś budzi wiele kontrowersji. Jedni uważają go za wielkiego zdobywcę, inni za tyrana. Bezsprzecznym pozostaje fakt, że kiedy spełnił swe marzenia, pod jego rządami żyły i umierały miliony ludzi.

Urodził się i wychował w okrutnym świecie walk plemiennych. Dzieciństwo spędził na polowaniu, nauce jazdy konnej i włóczędze po stepie. Był odważny i uparty. Introwertyk, który większość czasu spędzał w samotności.

Droga do władzy

W 1180 roku był już doskonałym myśliwym i wspaniałym jeźdźcem Po śmierci ojca rodzina podporządkowała mu się bez oporów. W ciągu siedmiu lat przejął władzę nad całym klanem. Walcząc o przetrwanie toczył zacięte walki plemienne. Stał się mistrzem wojny psychologicznej. Siał terror, atakował i niszczył wrogie klany w tak okrutny sposób, że kolejni przeciwnicy poddawali się bez walki.

Pragnął władzy i bogactwa, a tym dla Mongołów były konie, piękne stroje i kobiety. Stworzył najbardziej profesjonalną armię w dotychczasowych dziejach Azji Środkowej. Opartą na wyczerpującym szkoleniu, twardej dyscyplinie i niezwykłej mobilności. Wojsko dziennie potrafiło pokonać nawet sto kilometrów. 

Czyngis-Chan

W 1206 roku, chińskim roku tygrysa, poddani ogłosili Temudżyna swoim największym władcą – Czyngis-Chanem. "Wielka Historia Mongołów" przytacza przysięgę ludu: "Uczynimy cię naszym przywódcą, naszym wielkim Chanem. Jak błyskawicy, będziemy kładli się u twych stóp. Damy ci najpiękniejsze dziewice naszych wrogów. Jeśli ci się sprzeciwimy, zabierz nasze stada, żony, dzieci i rzuć nasze bezwartościowe głowy na piasek".

Podbój Chin

Władca wszystkich Mongołów marzył o podbojach. Od zawsze kusiły go ziemie za horyzontem, zwłaszcza po drugiej stronie Wielkiego Muru. Niedługo potem armia czterdziestu tysięcy jeźdźców przekroczyła granicę Chin, odnosząc szereg zwycięstw.

W 1214 roku dotarł do Pekinu, stolicy chińskiego imperium. Miasto padło po rocznym oblężeniu. Tereny pod kontrolą Czyngis-Chana powiększyły się dwukrotnie. Nie czuł się jednak spełniony. Skierował wzrok na zachodnie krańce Europy.

Vae victis

Wyruszył dwa lata później. Po drodze, chcąc w pokoju przekroczyć ziemie potężnego Imperium Chorezmijskiego, wysłał przodem posłów. Ich zamordowanie okazało się śmiertelnym błędem. Czyngis-Chan rozpoczął kampanię wojenną z udziałem ponad 200 tysięcy wojowników. Przemoc i zniszczenie, które siały mongolskie wojska nie miały precedensu.

Dziedzictwo wielkiego wodza

Po ustaniu walk Czyngis-Chan powrócił na stepy Mongolii. Zajął się sprawą sukcesji, na następcę wyznaczając swojego syna Ugedeja. Latem 1226 roku wyruszył na swoją ostatnią wojnę. Ruszył, by zmiażdżyć powstanie na terenie Chin. Wypadek podczas jazdy, skończył się poważnym urazem. Przez kilka miesięcy chorował. Zmarł 18 sierpnia 1227, w wieku 62 lat.

Marzenia Czyngis-Chana ziścił jego wnuk Batu-Chan. Za jego panowania granice panowania Mongołów obejmowały dwa kontynenty. Na zachodzie sięgało brzegów Dunaju, na północy granicę wyznaczał Ural, na południu Himalaje, na wschodzie zaś Pacyfik.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Tamerlan – władca bezlitosny, ale skuteczny

Ostatnia aktualizacja: 09.04.2014 06:00
Jeden z największych wodzów w historii świata. Bezwzględnie i okrutnie budował, wraz z 150-tysięczną armią, swoją potęgę. Jednocześnie był opiekunem artystów, a ze swojej stolicy - Samarkandy, uczynił jedno z najpiękniejszych miast Azji.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Przeklęta krucjata – pierwszy upadek Konstantynopola

Ostatnia aktualizacja: 12.04.2018 06:33
12 kwietnia 1204 rycerze IV wyprawy krzyżowej zdobyli i splądrowali Konstantynopol. Zdobycie chrześcijańskiej stolicy przez chrześcijan zjednoczonych pod hasłem odbicia miasta Chrystusa było kataklizmem na skalę kosmiczną.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Marco Polo – zrozumieć Chiny

Ostatnia aktualizacja: 15.09.2014 06:00
Marco Polo, najwybitniejszy europejski podróżnik średniowiecza, w 1271 wyruszył drogą lądową do Chin, gdzie spędził prawie 20 lat. Jego dzieło ”Opisanie świata” przez długie lata było głównym źródłem średniowiecznej geografii.
rozwiń zwiń