X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Stanisław Grzmot-Skotnicki

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2009 12:00
Żołnierzem słynnego zwiadu „Beliny” był późniejszy generał wojska polskiego, doskonały kawalerzysta Stanisław Grzmot - Skotnicki.
Audio

„Naród, który nie szanuje swej przeszłości, nie zasługuje na szacunek”. Te słowa Józefa Piłsudskiego stały się mottem pokolenia, które wywalczyło dla Polski niepodległość i broniło jej we wrześniu 1939 roku.

 

''  

Józef Piłsudski.
źr. wikipedia

Uczniowie Józefa Piłsudskiego, jego najbliżsi współpracownicy i żołnierze, w okresie II RP tworzyli elity polityczne i wojskowe odradzającego się państwa. Była to kadra ludzi oddanych polskiej sprawie, szanujących i mających państwo za najwyższe dobro. To pokolenie chciało unowocześniać Polskę i bronić jej granic i suwerenności przez zakusami wrogów.

Kadry Józefa Piłsudskiego kształtowały się od końca XIX wieku. Przez szeregi polskich organizacji niepodległościowych, kierowanych lub inspirowanych myślą pierwszego Marszałka Polski przeszło wielu ludzi. Byli wśród nich artyści, prawnicy, ekonomiści, inżynierowie, naukowcy, społecznicy, rzemieślnicy, zwykli chłopi i robotnicy. Wielu z nich zrobiło kariery i stanowiło trzon elity państwowej - prawdopodobnie najważniejszego pokolenia politycznego w XX-wiecznych dziejach Polski. Tym ludziom młode pokolenia Polaków zawdzięczają możliwość mówienia, uczenia się i myślenia po polsku.

Kawalerzysta „Beliny” Prażmowskiego

Długi szlak niepodległości wiódł krętymi drogami. W chwilach wybuchu wielkiej wojny światowej zaszczyt pierwszego zadania bojowego odrodzonego wojska polskiego przypadł zwiadowcom Władysława „Beliny” Prażmowskiego, którzy w swój pierwszy patrol kawaleryjski udali się 2 sierpnia 1914 roku. Odważni zwiadowcy, wyruszając w szarych mundurach piechoty, z ciężkimi karabinami piechoty, musieli nieść siodła, a konie zdobyli  dopiero w boju. Sukces patrolu kawaleryjskiego „siódemki Beliny” doprowadził do powstania pierwszego pułku ułanów, na bazie którego wyłoniła się odrodzona polska kawaleria. Nazwiska siedmiu zwiadowców „Beliny” na zawsze zapisały się w historii Kadrówki, Legionów i Polski. Żołnierzem słynnego zwiadu „Beliny” był późniejszy generał wojska polskiego, doskonały kawalerzysta Stanisław Skotnicki - „Grzmot”.

Stanisław Skotnicki urodził się 13 stycznia 1894 roku w Skotnikach na ziemi sandomierskiej. Jego rodzina pieczętowała się herbem Bogoria. Edukację rozpoczął w Radomiu w szkole handlowej. Maturę zdał w 1912 roku. Naukę kontynuował w Szwajcarii w Akademii handlowej w St. Gallen. W 1913 roku w trakcie wakacji w ojczyźnie nawiązał kontakt z ruchem strzeleckim. Odbył kurs oficerski w Stróży prowadzony przez Józefa Piłsudskiego. Zimą 1914 roku został dowódcą oddziału strzeleckiego w St. Gallen. W lipcu wrócił do kraju i dołączył do Kompanii Kadrowej dowodzonej przez Tadeusza Kasprzyckiego. W jej szeregach wyruszył na front I wojny światowej.

Po sukcesie odniesionym u boku „Beliny” Prażmowskiego, Skotnicki dowodził plutonem, a później szwadronem w I Pułku Ułanów Legionów Polskich, który był oczkiem w głowie komendanta Józefa Piłsudskiego. Skotnicki wykazał się dużymi zdolnościami żołnierskimi i dowódczymi. Był ambitny, niezwykle odważny i szybko awansował do stopnia porucznika.

W trakcie kryzysu przysięgowego Skotnicki trafił do obozu internowania dla Legionistów. Później był więźniem w Havelberg, Rastatd i Werl. Do kraju wrócił w listopadzie 1918 roku. Przeszedł weryfikację wojskową i otrzymał awans na podpułkownika, oddelegowanego do jednostek kawaleryjskich. Pod koniec 1918 roku odtworzył swój macierzysty pułk kawalerii (późniejszy 1. Pułk Szwoleżerów im. Józefa Piłsudskiego, w którego szeregach znalazło się wielu wybitnych oficerów i żołnierzy z czasów II RP). Na czele tego oddziału Skotnicki walczył w wojnie polsko-ukraińskiej.

W 1919 roku wysłano go na kurs kawaleryjski do Saumur we Francji. Po powrocie do Polski w sierpniu 1920 roku został dowódcą VII Brygady Jazdy, a później pełnił obowiązki dowódcy II Dywizji Jazdy, na czele których dał się poznać jako wybitny kawalerzysta i dowódca uwielbiany przez podwładnych.

Wierny przysiędze żołnierskiej

''  

Kawaleria polska w Sochaczewie, 1939.
źr. wikipedia

Po zakończeniu wojny polsko-bolszewickiej podpułkownik Skotnicki został kierownikiem wyszkolenia w Centrum Szkolenia Kawalerii w Grudziądzu. W tej słynnej przed wojną szkole kawalerii Skotnicki pełnił funkcję głównego instruktora wyszkolenia kawaleryjskiego i taktyki. Po awansie na pułkownika w lipcu 1923 roku przydzielono mu funkcję dowódcy 15. Pułku Ułanów w Poznaniu.

W trakcie zamachu majowego w 1926 roku płk Skotnicki dochował wierności żołnierskiej przysiędze i na czele podległemu mu oddziału kawalerii opowiedział się po stronie rządu RP. Mimo braku poparcia dla zwolenników przewrotu majowego, w 1927 roku Skotnicki awansował do stopnia generała brygady kawalerii. Awans wiązał się z objęciem dowództwa IX Samodzielnej Brygady Kawalerii (od 1932 roku nazywanej brygadą „Baranowicze”), która później przemianowano na „Nowogródzką” Brygadę Kawalerii, w połowie lat 30. zaliczaną do najlepiej wyszkolonych jednostek wojska polskiego.

''  

Piechota polska w marszu, 1939.
źr. wikipedia

Stanisław Skotnicki był urodzonym społecznikiem, szczególnie angażował się w działalność społeczną na wschodzie Polski. Kierował pracami Wschodnio-Kresowego Klubu Jazdy. Był również prezesem Zarządu Okręgu Polskiej Macierzy Szkolnej.
W 1937 roku Skotnicki trafił do Bydgoszczy, gdzie objął dowództwo Pomorskiej Brygady Kawalerii. Dowodził nią do czasu kampanii wrześniowej, kiedy powierzono mu dowództwo grupy operacyjnej kawalerii, z którą wziął udział w walkach na Pomorzu i nad Bzurą.

W obronie Ojczyzny

W pierwszej fazie kampanii wrześniowej generał Skotnicki dowodził całym odcinkiem frontu Osłonowej Grupy Operacyjnej „Czersk” i Pomorskiej Brygady Kawalerii, które wchodziły w skład „Armii Pomorze”. W pierwszych dniach II wojny światowej żołnierze Skotnickiego toczyli zacięte boje z hitlerowcami pod Krojantami, w obronie Chojnic i w Borach Tucholskich. Intensywne manewry i walki przeprowadzono również pod Zalesiem i Kruszką. W wyniku naporu przeważających sił niemieckich Skotnicki skierował działania podległych mu oddziałów na Bydgoszcz. W trakcie tego manewru jego żołnierze ścierali się z wrogiem między innymi pod Złotą Wsią i Franciszkowem. W wyniku wielu potyczek z silniejszymi Niemcami większość oddziałów podległych Skotnickiemu została rozbita lub utraciła zdolność bojową i została połączona z innymi oddziałami. Z pozostałych jednostek Grupy Operacyjnej „Czersk” Skotnicki stworzył zbiorczy pułk kawalerii, który wszedł w skład Armii „Poznań”.

''  

Polska kawaleria pod Bzurą, 1939.
źr. wikipedia

W trakcie walk nad Bzurą, pułk podległy gen. Skotnickiemu połączono z Podolską Brygadą Kawalerii, na bazie których utworzono Grupę Operacyjną, dowodzoną przez Skotnickiego. W trackie walk jego oddziały nacierając w kierunku na Łódź zdobyły Uniejów i Wartkowice. Po zmianie rozkazów starły się z 221 dywizją niemiecką, po czym zostały podzielone na dwie grupy, które wzięły udział w natarciu na Bzurę oraz w walkach pod Kutnem. Tam po zajęciu Sochaczewa gen. Skotnicki dowodził pod Brochowem i pod Witkowicami, gdzie większość polskich oddziałów została rozbita, przez o wiele liczniejszych Niemców. Po przedarciu się przez niemieckie oblężenie jedynie nieliczni żołnierze Skotnickiego dotarli do Puszczy Kampinoskiej i wzięli udział w obronie Warszawy.

'' 

Grób gen. Stanisława Skotnickiego, Wojskowe Powązki.
źr. wikipedia

Generał Skotnicki poległ w walkach pod Sochaczewem. 18 września 1939 roku był wśród swych żołnierzy na pierwszej linii frontu. Osobiście dowodził natarciem piechoty na Tułowice. W wyniku ciężkich ran brzucha odniesionych podczas ostrzału z niemieckiego ckm-u zmarł 19 września.
W trakcie kampanii wrześniowej Pomorska Brygada Kawalerii odniosła wielkie straty. Straty osobowe wynikały przede wszystkim z niezwykłej zaciętości i waleczności, którą - wzorując się na swym dowódcy - wyróżniali się żołnierze Skotnickiego.

Męstwo żołnierzy Skotnickiego, jego wybitne talenty dowódcze, ambicja i niespotykana odwaga zostały docenione nawet przez Niemców, którzy oddali mu honory wojskowe nad zbiorczą mogiłą w miejscu walki pod Tułowicami. Dziś znajduje się tam kamień pamiątkowy z kawaleryjskim proporczykiem i nazwiskami generała, 42 żołnierzy wziętych do niewoli i 6 mieszkańców Tułowic rozstrzelanych przez Niemców.

Generał Stanisław Grzmot-Skotnicki był odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Złotym Krzyżem Zasługi oraz Orderem Polonia Restituta.

Po zakończeniu II wojny światowej prochy tego wielkiego polskiego patrioty, oddanego ojczyźnie państwowca i społecznika, jednego z najlepszych kawalerzystów II RP, zwiadowcy „siódemki Beliny”, a przede wszystkim wybitnego generała Wojska Polskiego, w 1952 roku złożono na Cmentarzu Wojskowym na warszawskich Powązkach.

Mikołaj Falkowski

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

August Emil Fieldorf

Ostatnia aktualizacja: 06.04.2009 13:00
Pełna rehabilitacja generała Fieldorfa Nila nastąpiła dopiero 7 marca 1989 roku, kiedy władze PRL oficjalnie przyznały, że nie popełnił on zarzucanej mu zbrodni i był całkowicie niewinny.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Bohaterom spod Wizny

Ostatnia aktualizacja: 27.05.2009 11:00
Ta bitwa jest symbolem polskiej obrony w 1939 roku. W historii, kulturze i literaturze wymienia się ją, jako „polskie Termopile”.
rozwiń zwiń