X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Karol Lilienfeld – Krzewski

Ostatnia aktualizacja: 13.05.2009 14:14
Jeden z najwybitniejszych literatów wśród żołnierzy wiernych ideom Józefa Piłsudskiego.
Audio

Legionista, zdeklarowany niepodległościowiec i aktywny piłsudczyk, który na mniej eksponowanych stanowiskach - na pograniczu wojska, polityki, publicystyki i sztuki - wytrwale realizował idee sanacyjnego obozu władzy.

W międzywojniu Karol Lilienfeld zyskał sławę dzięki działalności dziennikarskiej i literackiej, stanowiących uzupełnienie jego kariery wojskowej. Na początku XX wieku w organizacjach strzeleckich i strukturach przyszłego wojska polskiego rozpoczęła się przygoda późniejszego Kaprala Szczapy ze środowiskiem piłsudczyków, wśród których uchodził za jednego z głównych propagatorów idei niepodległościowych i wiernych realizatorów wizji Komendanta. Przynależność do tego obozu zdeterminowała jego karierę wojskową i wpłynęła na kształt późniejszej zawodowej aktywności i twórczości.

Karol Lilienfeld żył w niezwykłym momencie dziejowym, który wpłynął na jego życiową drogę, tak jak na wzorcowe życiorysy wielu wybitnych patriotów okresu międzywojnia.

Patriotyzm i „Promień”

Urodził się w 1893 roku w Lublinie w spolonizowanej rodzinie żydowskiej, która wychowała go po katolicku i zaszczepiła szacunek dla tradycji niepodległościowych i powstańczych. Jego ojciec – Herman, był lekarzem i oddanym patriotą polskiej sprawy. Miał największy wpływ na wychowanie syna. W 1911 roku, otrzymawszy stypendium, Lilienfeld podjął studia polonistyczne na Uniwersytecie Jagiellońskim i został studentem prof. Ignacego Chrzanowskiego. W Krakowie poznał entuzjastów idei niepodległościowych z otoczenia Józefa Piłsudskiego i związał się z lewicową organizacją „Promień”. W niej zapoczątkował swą udaną karierę i nawiązał ważne kontakty z Kazimierzem Wierzyńskim, Adamem Kocem, Bogusławem Miedzińskim i Romanem Starzyńskim, którzy wprowadzali go w konspiracyjne środowiska. W okresie studiów przesiąknął atmosferą krakowskich ulic, na których wyczuwało się nastroje płynące ze stolic Europy i spodziewano się nadciągającej wojny. Jako działacz „Promienia” trafił do Związku Walki Czynnej i krakowskiego „Strzelca”, w którym pod okiem Stanisława Machowicza przeszedł przeszkolenie wojskowo-inżynierskie, wywrotowe i informacyjno-wywiadowcze. Odbył również specjalne - zachowane w duchu obywatelskim - szkolenia z historii i geografii oraz kurs oficerski w szkole, której komendantem był Edward Rydz. Wspomnienia z tego okresu Lilienfeld opisywał w kolejnych fragmentach wypełnionej wątkami autobiograficznymi powieści „I Brygada”.

„Krzewski”

Po wybuchu I wojny światowej nie wszedł w skład I Brygady Kadrowej, lecz posługując się pseudonimem Krzewski, trafił na Lubelszczyznę z rozkazami mobilizacji tamtejszych drużyn „Strzelca”. Tak rozpoczynała się jego służba u boku Józefa Piłsudskiego, który w marsz ku wolności pociągnął za sobą wielu młodych ludzi z pokolenia Lilienfelda.

 

''  

Edward Rydz - Śmigły i Bogusław Miedziński, 1917.

Po powstaniu Polskiej Organizacji Wojskowej Krzewski został skierowany do Warszawy, gdzie miał przyłączyć się do działalności konspiracyjnej kierowanej przez głównych działaczy krakowskich środowisk strzeleckich. W Warszawie brał udział w szkoleniu rekruta i przygotowywaniu kadr wojska polskiego. Uczestniczył w akcjach dywersyjnych i wywiadowczych skierowanych przeciwko Rosjanom. POW w tym celu powołała specjalny Oddział Lotny, który wysadzał mosty, przerywał połączenia kolejowe, telefoniczne i telegraficzne, atakował rosyjskie tabory i kasy skarbowe, paraliżując działania administracji na terenie zajmowanym przez Rosjan. Krzewski prowadził także obserwacje szlaków komunikacyjnych i ruchów wrogich wojsk oraz angażował się w działalność polityczno-propagandową. By przybliżać ludności idee legionowe został publicystą organów prasowych POW (pisma „Podchorąży” i „Rząd i Wojsko”).

W sierpniu 1915 roku do Warszawy wkroczyły wojska niemieckie. Wobec narastającego napięcia między Komendą Legionów a Piłsudskim oraz dowództwem austriackim i niemieckim, Piłsudski postawił na werbunek najaktywniejszych ludzi do podległej mu POW. Ta decyzja zwiększyła polityczne znaczenie POW, ale nie przekreśliła możliwości przyłączenia się wielu peowiaków do szeregów I Brygady maszerującej z Kielecczyzny. Z nią w szlak bojowy wyruszył sierżant liniowy warszawskiego batalionu I pułku piechoty – Karol Krzewski.

W kampanii wołyńskiej 1915 roku współtworzył etos legionowy i okopową kulturę. Był walecznym żołnierzem, członkiem grupy podległej Edwardowi Rydzowi - Śmigłemu, wytrwałym w marszu i walkach, niezwykle zdeterminowanym w walce z Rosjanami, których Polacy mieli wyprzeć za Stochód w ramach operacji odwojowania Galicji Wschodniej przez wojska państw centralnych. W życiu okopowym, w trudnych chwilach, Krzewski był duszą towarzystwa. Obdarzony świetnym dowcipem, kpiarskim, cynicznym i żartobliwym stylem pisania a przy tym trafnymi porównaniami, potrafił podnosić morale kolegów.

W peowiackiej konspiracji

Latem 1916 roku ruszyła ofensywa Brusiłowa. Legiony starły się z Rosjanami w krwawym boju pod Kostiuchnówką. Krzewski brał wtedy udział w walkach osłonowych w trakcie odwrotu za Schód. Za waleczność otrzymał Srebrny Krzyż Virtuti Militari. We wrześniu doszło do wymuszonej rezygnacji Piłsudskiego z funkcji dowódcy I Brygady.

''  

Komenda Naczelna POW, 1917.
Pierwszy z lewej - Karol Krzewski.

Pierwszy kryzys legionowy spowodował odejście wielu żołnierzy i powrót do działalności konspiracyjnej w ramach POW. Tam też trafił Krzewski, który poza polem bitewnym, miał zasługi dla kultury legionowej (był autorem legionowej satyry ujętej w przygodach „Kaprala Szczapy”, publicystą słynnych gazetek legionowych, m.in. „Konferencja Pokojowa” i działał przy teatrze legionowym). Przyczynił się do powstania kultu Piłsudskiego i ugruntowania legendy dziejowej misji Legionów. Dzięki niemu powstawał mit I Brygady i kult wodza, który w pieśni „O Wodzu Miłym” dobitnie utrwalił Wacław Kostek – Biernacki.

Od września 1916 roku POW kierowali Walery Sławek, Bogusław Miedziński i Tadeusz Kasprzycki. Z Legionów pod ich rozkazy trafiło wiele doświadczonych kadr żołnierskich, w tym Krzewski. Podporządkowana Piłsudskiemu POW rozszerzała wpływ na skauting i ZHP, otworzyła się na środowiska wiejskie i żeńskie. W Warszawie Krzewski pracował jako komendant kursu Szkoły Podchorążych, zajmował się szkoleniem, drukiem, kolportażem i działalnością wydawniczą. Był propagatorem ideologii Piłsudskiego, a na łamach „Rządu i Wojska” dał się poznać jako doskonały felietonista oraz autor politycznej satyry i krytyki.

''  

Rozbrajanie Niemców na ulicach Warszawy, 1918.

Po kryzysie legionowym z lipca 1917 roku Krzewski uniknął aresztowania i przebywał w Warszawie, o czym świadczą jego wspomnienia z pierwszej połowy 1918 roku. W listopadzie 1918 roku Krzewski brał udział w rozbrajaniu Niemców na ulicach Warszawy, uczestniczył w budowie niepodległych instytucji odrodzonej Polski i konsolidacji obozu piłsudczyków.

W służbie II RP  

 

W odradzającej się Polsce Lilienfeld kontynuował karierę wojskową. W 1919 roku otrzymał przydział do Oddziału II Sztabu Generalnego, który zajmował się wywiadem i stosunkami narodowościowymi przy granicach II RP. W 1920 roku został kapitanem i objął dowodzenie 201. pułku piechoty Dywizji Ochotniczej Adama Koca. W tej jednostce w trakcie wojny polsko-bolszewickiej służył obok Tadeusza Hołówko i Stanisława Thugutta. W 1921 roku rozpoczął służbę w 1. Pułku Piechoty Legionów. W 1923 roku zaangażował się w działalność Instytutu Badań Najnowszej Historii Polski i zajmował się archiwum POW. W 1924 roku ukończył Wyższą Szkołę Wojskową.

W 1926 roku po przewrocie majowym pełnił funkcję oficera do zadań zleconych Szefa Sztabu Generalnego, a następnie był oficerem zadaniowym wiceministra spraw wojskowych. Od 1929 do 1932 roku pracował jako szef Wydziału w Biurze Inspekcji Generalnego Inspektoratu Sił Zbrojnych. Od września 1932 do września 1933 roku pełnił funkcję Szefa Sztabu 10. Dywizji Piechoty w Łodzi. To stanowisko było zwieńczeniem jego wojskowej kariery, w trakcie której odznaczono go czterokrotnie Krzyżem Walecznych, Orderem Polonia Restituta, Krzyżem Niepodległości i Virtuti Militari. W 1933 roku Krzewski został przeniesiony do rezerwy. Zaproponowano mu stanowisko Przewodniczącego Głównej Rady Programowej Polskiego Radia.

Dziennikarz, publicysta, ideolog

 

''  

Wyższa Szkoła Wojenna w Warszawie.

Na początku istnienia II RP obóz piłsudczyków reprezentowało pismo „Rząd i Wojsko”. Dopiero 1 lutego 1922 roku powołano pismo „Droga”, na łamach którego miały być eksponowane podstawy programowe zwolenników Komendanta. Wpływowym publicystą obu czasopism był Karol Lilienfeld, który pisał u boku tak znanych publicystów jak: Adam Koc, Leon Wasilewski, Andrzej Struga, Bronisław Pieracki, Marian Niedziałkowski, Marian Uzdowski, Julian Huzarski, Tadeusz Hołówko, Kazimierz Świtalski czy Adam Skwarczyński – zarazem główny ideolog „Drogi”, która do 1926 roku podejmowała problematykę stricte polityczną, propagowała idee państwowe, społeczny aktywizm i chwaliła zasługi środowisk legionowych, stopniowo odchodząc od tej linii po przewrocie majowym. W latach 30. sanacyjne pismo uznawano za jedno z najlepszych wydawnictw poświęconych kulturze.

W latach 1922-24 Krzewski był czołowym publicystą działu kulturalnego „Drogi”. Pisał pod nazwiskiem i pseudonimami. Poruszał tematykę polityczną, trafnie diagnozując słabości polskiej dyplomacji, jałowość sporów partyjnych, niesforność i brak szacunku dla instytucji państwowych, a przede wszystkim dokładnie przewidując zagrożenie jakie spadło na Polskę w 1939 roku.
Miał rację krytykując system polityczny, koniunkturalne kłębowiska klakierów, nieszczerych entuzjastów i karierowiczów skupionych wokół Belwederu, których nie zaliczał do prawdziwej „legionowej elity”. Nie mylił się pisząc o tym jak ważne dla młodego państwa polskiego powinny były być trwałe sojusze i nowoczesne wojsko.

 

''  

Gazeta Polska.

Na polu krytyki literackiej niezwykle uzdolniony Kapral Szczapa pisał do wielu periodyków i dzienników. Wniósł wielki wkład w rozwój międzywojennego dziennikarstwa, poruszając sprawy kulturalne, wojskowe i społeczno-polityczne na łamach: „Wiadomości Literackich”, „Polski Zbrojnej”, „Kuriera Porannego” i „Gazety Polskiej”. Pisał również prace naukowo-badawcze z dziedziny literatury, przygotowywał autobiograficzną powieść „I Brygada”, wspomnienia legionowe i opowiadania, które uzupełnił polityczną broszurą „Komendant – wychowawca”.
Pod pseudonimem Bronisław Bakal - jak autor krótkich form dramatycznych o tematyce patriotycznej i narodowej, realizował się pisarsko i propagawał postulaty sanacji.

Literat i wojskowy

W 1933 roku Krzewski trafił do Polskiego Radia. Do 1939 roku jego biografia wzbogaciła się ponadto o dorobek w Wojskowym Instytucie Naukowo-Oświatowym i katalog publikacji w pismach wojskowych: „Wiarus”, którego był naczelnym redaktorem oraz „Zaczyn”, „Gazeta Polska” i „Kurier Poranny”.

Polskie Radio zaczęło się szybko rozwijać w 1931 roku (po budowie radiostacji w Raszynie). Stało się ważnym instrumentem w rękach władzy. Krzewski - jako wojskowy przeniesiony do rezerwy i skierowany do pracy w instytucji państwowej, podobnie jak wielu oficerów w latach sanacji - miał wielki udział w kształtowaniu opinii społecznej. W 1933 roku zastąpił na stanowisku gen. Juliana Stachiewicza i zyskał wpływ na: wyznaczanie tematyki podejmowanej w programch radiowych, czy określanie koncepcji audycji i dzienników informacyjnych połączonych z przeglądem prasy. Obok niego Polskie Radio nadzorowali m.in. Wacław Sieroszewski i Juliusz Kaden – Bandrowski. Pod wpływem idei sanacyjnych, Krzewski wprowadził do oferty Radia krzewienie patriotyzmu, poczucia narodowego i wierności Ojczyźnie. Nakazywał propagowanie idei scalania terytorium kraju, pracy na rzecz rozwoju gospodarczego i emitowanie programów poświeconych popularyzacji myśli państwowej Piłsudskiego.

''  

Gen. Julian Stachiewicz.

W 1935 roku, po objęciu stanowiska dyrektora naczelnego Polskiego Radia przez Romana Starzyńskiego, Krzewski zachował funkcję przewodniczącego Głównej Rady Programowej PR (pełnił ją do września 1939 roku). W tym okresie w programach radiowych dominowała publicystyka propaństwowa i sanacyjna, a słynny Szczapa przyczyniał się do wzruszania mas poprzez gloryfikowanie dziejowych zasług Komendanta i historycznego znaczenia szlaku bojowego Legionów. Ale poza polityką dostrzegał też potrzebę propagowania kultury i starał się podnosić poziom artystyczny radia. Organizował słuchowiska, konferencje literackie i nawiązywał kontakty ze środowiskami teatralnymi. Pracował jako felietonista, redaktor radiowy, krytyk literacki oraz sprawozdawca z wydarzeń kulturalnych i uroczystości państwowych (relacjonował pogrzeb Józefa Piłsudskiego i Zjazdy Legionistów). Starał się technologicznie unowocześniać radio i wprowadzał światowe standardy pracy w redakcjach. Mimo swych oczywistych konotacji z obozem władzy zabiegał o to, by Polskie Radio w kwestiach artystycznych pozostało samodzielne.

W listopadzie 1934 roku powstał Wojskowy Instytut Naukowo-Oświatowy (zajął miejsce Wojskowego Instytutu Naukowo-Wydawniczego, istniejącego od 1921 roku), który miał zajmować się działalnością oświatową i wychowawczą w armii oraz propagowaniem idei państwowych w społeczeństwie, zachęcaniem do samokształcenia, udziału w wydarzeniach państwowych, a w szczególności celował w zwalczanie agitacji komunistycznej.
Przez pewien czas Karol Lilienfeld pełnił funkcję szefa WINO. Później jako pracownik tej placówki był redaktorem naczelnym tygodnika „Wiarus” i współpracownikiem „Bellony”, „Polski Zbrojnej” oraz „Przeglądu Wojskowego”. W kolumnie „Listy Wiarusa” podejmował problematykę polityczną i społeczną, sporo uwagi poświęcał: idei samokształcenia, podnoszenia kwalifikacji, budowania autorytetu armii i prezentowania - jego zdaniem - najlepszych wzorów dla podoficerów.

Propagator ideologii OZN

'' 

Deklaracja programowa Obozu Zjednoczenia Narodowego.

Od 1936 roku obóz sanacyjny skupiał się wokół Edwarda Rydza-Śmigłego i prezydenta Ignacego Mościckiego. Jedynie nieliczni piłsudczycy opowiedzieli się za Walerym Sławkiem. Krzewski związał się z sympatykami Rydza-Śmigłego, na polecenie którego w grudniu 1936 roku powstało pismo „Zaczyn”. Ideologię Obozu Zjednoczenia Narodowego prezentowaną na łamach „Zaczynu” tworzyli Karol Lilienfeld, Zygmunt Wenda i Julian Piasecki, ale do końca 1938 roku dla zmylenia polemistów publikacje podpisywane były numerami. Krzewski jako doświadczony publicysta, był silnie kojarzony z „Zaczynem”. W anonimowych artykułach łatwo doszukiwano się - charakterystycznego w jego pisarstwie - konserwatywnego programu politycznego i przekonań o słuszności ideologii silnego państwa i armii oraz edukacji nastawionej na budowanie obywatelskiej postawy i szacunku dla pracy. Na łamach tego czasopisma podejmowano problematykę międzynarodową. Redakcja energicznie wspierała działania polskiej dyplomacji w 1938 i 1939 roku. Szczególną uwagą publicystów „Zaczynu” cieszyła się idea budowania polskiej hegemonii w polityce wschodniej i aktywizowania społeczeństwa do podejmowania pracy na rzecz rozwoju i umacniania państwa. Utylitaryzm proponowany w publicystyce Krzewskiego dotyczył także literatury, której misją - w jego przekonaniu - miało być opisywanie piękna Ojczyny.

W 1939 roku Krzewski oddał się analizie dyplomacji i warszawskiego pozytywizmu, któremu poświęcił kilka prac naukowych. Pasjonowały go sprawy rosyjskie, specjalizował się w relacjach europejskich. Planował dokończenie monografii na temat Elizy Orzeszkowej. Jego plany przerwał wybuch II wojny światowej i postępująca choroba nowotworowa krtani.

Żołnierz Marszałka Śmigłego

W kampanii wrześniowej Krzewski służył jako oficer sztabu Armii Pomorze. 16 września przedostał się do Zbaraża, gdzie omawiał plany konspiracji z Julianem Piaseckim. Najprawdopodobniej opuścił Polskę w nocy 18 września. W grupie dziennikarzy Polskiego Radia przedostał się do Czerniowiec, a następnie do Buzau, gdzie w listopadzie jego koledzy z dawnej „Lwowskiej Fali” organizowali spektakle ku pokrzepieniu serc połączone ze śpiewaniem piosenek wojskowych. Takie spotkania odbyły się w wielu miastach Rumunii.

'' 

Karol Krzewski do końca stał po stronie Marszałka Edwarda Rydza- Śmigłego.

W trakcie emigracyjnej debaty o klęsce wrześniowej i rządach sanacji Krzewski opowiedział się po stronie Marszałka Śmigłego, z którym związany był od czasów legionowych. Słynny Szczapa popierał ideę odbudowania wojska polskiego na Bałkanach i wierzył w powrót do Polski od strony południowej. Od początku 1940 roku przebywał w Bukareszcie i był jednym z najbliższych eksponentów i informatorów Rydza – Śmigłego i Juliana Piaseckiego, pełniąc rolę zaufanego współpracownika oddelegowanego do kontaktów z piłsudczykami. W 1940 roku utrzymywał korespondencję z Marszałkiem Śmigłym, którego wciąż uznawał za Naczelnego Wodza. Jednocześnie był atakowany przez środowiska emigracyjne i przedstawicieli gen. Sikorskiego. Uznawano go, niesłusznie, za współwinnego klęski wrześniowej i umieszczono na liście sanacyjnych działaczy, których planowano izolować w Afryce. Mimo, iż był blisko Marszałka Śmigłego, nie wiedział o jego planach ucieczki na Węgry, która nastąpiła 15 grudnia 1940 roku.

W lutym 1941 roku Krzewski trafił do Sofii, a następnie Stambułu i Ankary, skąd przedostał się do Hajfy. W Palestynie poddał się leczeniu i znalazł nową pasję. Zajął się tłumaczeniem literatury francuskiej i zaliczył oksfordzkie egzaminy z języka angielskiego. Do 1943 roku starał się o ponowne przydzielenie do służby wojskowej. Pod koniec życia, godnie walcząc z rakiem krtani, stracił głos. Umarł w Jerozolimie 29 kwietnia 1944 roku. Pochowano go na cmentarzu katolickim na Górze Syjon.

Był jednym z najwybitniejszych literatów wśród żołnierzy wiernych ideom Józefa Piłsudskiego.

Mikołaj Falkowski

W oparciu o: Katarzyna Czekaj, Karol Lilienfeld – Krzewski (1893-1944), Biografia, Wyd. Semper, Warszawa 2008.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Franciszek Kleeberg

Ostatnia aktualizacja: 15.02.2009 10:00
Był jednym z najlepszych, najbardziej bitnych i doświadczonych generałów II Rzeczpospolitej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Ludwik Kmicic – Skrzyński

Ostatnia aktualizacja: 17.02.2009 11:00
Jego życiorys jest nierozerwalnie związany z II Rzeczpospolitą, która bez dokonań i poświęceń takich ludzi jak „Kmicic”, nie byłaby możliwa...
rozwiń zwiń

Czytaj także

II RP w cieniu hańby

Ostatnia aktualizacja: 16.12.2011 10:00
Pierwszy prezydent II RP wrócił do Belwederu na otwartej landarze, pokryty sztandarem narodowym, z konną strażą honorową…
rozwiń zwiń

Czytaj także

Imieniny Marszałka

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2008 12:33
W II Rzeczypospolitej dniem szczególnym, był 19 marca. Rok rocznie, jak kraj długi i szeroki obchodzono imieniny marszałka Józefa Piłsudskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Antoni Jabłoński

Ostatnia aktualizacja: 08.08.2008 13:11
Najmłodszy ułan „Siódemki” Władysława Prażmowskiego „Beliny”. Zwiadowca, który przywiózł Polsce niepodległość…
rozwiń zwiń

Czytaj także

Alarm dla miasta Warszawy

Ostatnia aktualizacja: 26.08.2009 08:43
Powstała internetowa wystawa o stolicy w pierwszych miesiącach wojny.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Maria Wittek - zapomniana bohaterka

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2012 06:00
Jej nazwiska przez długie lata nie było w podręcznikach do historii…Maria Wittek zmarła 19 kwietnia 1997 roku.
rozwiń zwiń