X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Kultura do remontu. Dzieło Karola Szymanowskiego

Ostatnia aktualizacja: 03.10.2019 08:00
Zmienił polską muzykę i stał się inspiracją dla kilku pokoleń twórców. Do dziś mówimy o nim "najlepszy po Chopinie". Kompozytor, pianista, krytyk muzyczny Karol Szymanowski urodził się 137 lat temu w Tymoszówce na Ukrainie.
Audio
  • Karol Szymanowski. Okres międzywojenny (Album polski/Dwójka)
  • Wybitnego kompozytora Karola Szymanowskiego wspominają: muzykolog prof. Maria Dziewulska, krytyk muzyczny Jerzy Waldorff, sekretarz Związku Kompozytorów Polskich Witold Sławiński, prof. Tadeusz Maklakiewicz, skrzypkowie Zygmunt Palczewski i Wiesław Bąkowski, aud. Andrzeja Dąbkowskiego "Kalejdoskop". (PR, 9.10.1977)
  • O nieudanych początkach Karola Szymanowskiego mówi Piotr Dmitrowicz, aud. Andrzeja Sowy i Wojciecha Dmochowskiego z cyklu "Mieć 19 lat". (PR, 27.12.2005)
Karol Szymanowski to jeden z najsłynniejszych przedstawicieli Młodej Polski, lecz jego twórczość wykroczyła daleko poza nurt polskiego modernizmu
Karol Szymanowski to jeden z najsłynniejszych przedstawicieli Młodej Polski, lecz jego twórczość wykroczyła daleko poza nurt polskiego modernizmuFoto: Wikimedia/domena publiczna

Karol Szymanowski 1200.jpg
"Harnasie" i zakopiańskie wesela. Jak pracował Szymanowski?

- W wolnej Polsce czuł się państwowcem. Wiedział, że kultura narodu, który odzyskał wolną ojczyznę, musi przejść metamorfozę. Nie miał wątpliwości, że pomocna w tym będzie duchowa odrębność polskiej kultury - tak o jednym z najwybitniejszych polskich kompozytorów mówiła w 2018 r. muzykolog Teresa Chylińska.

Ze wsi na salony

Karol Szymanowski przyszedł na świat 3 października 1882 roku w rodzinie właścicieli ziemskich. Familia przyszłego kompozytora wpłynęła na drogę życiową Karola: ojciec grał na fortepianie i wiolonczeli, brat Feliks był pianistą, a siostra Stanisława Szymanowska-Korwin – śpiewaczką. 

Karol_Szymanowski663wiki.jpg
Szymanowski nauczył skrzypce wzdychać. Posłuchaj!

Jednym z przełomów w jego życiu było rok 1901, kiedy to po maturze przyjechał do Warszawy. Tu stawiał pierwsze poważne muzyczne kroki. Ze swoimi rękopisami udał się do Emila Młynarskiego, założyciela i dyrektora Filharmonii Narodowej. Ten jednak nie zauważył w młodym muzyku wielkiego talentu i odesłał go z kwitkiem. Szymanowski na przekór wszystkim podjął walkę o swoją muzyczną przyszłość. Uczęszczał na zajęcia do prof. Zygmunta Noskowskiego. Jednocześnie poznawał Warszawę, ludzi kultury i sztuki.

Rozkwit

KAROL SZYMANOWSKI 663.jpg
Literatura to za mało. Karol Szymanowski jako pisarz

W latach 1903-1905 przebywał w Berlinie, gdzie poznał Ryszarda Straussa, który stał się jego mistrzem na początku kompozytorskiej drogi. Zainspirowany jego muzyką, zaczął pisać swoje pierwsze symfonie. Szymanowski łączył klasyczne melodie chopinowskie z nowoczesną polską muzyką, a także z motywami regionalnymi.

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości wpłynął na kształtowanie się nowej kultury muzycznej. - Przyjechał do Polski, która już istniała od roku, ale sztuka musiała dopiero uporać się z dziedzictwem niewoli. Szymanowski nie miał wątpliwości, że trzeba zerwać z duchem XIX wieku - mówiła w Dwójce Teresa Chylińska.

szymanowski 1200.jpg
"Szymanowski zerwał z cierpiętnictwem czasu zaborów"

W 1927 roku objął kierownictwo Warszawskiego Konserwatorium Muzycznego. – Widzieliśmy Szymanowskiego, który jak wielkie, samotne drzewo na niemal pustym polu skupia na sobie wszystkie gromy ciskane na to, co było nowością, rewolucją, awangardą – wspominała czasy studiów i pierwsze kontakty z Szymanowskim jego uczennica, prof. Maria Dziewulska. – Dla  nas był symbolem naszych artystycznych marzeń, dążeń, umiłowań.

Pasja w szarym garniturze

W 1930 roku został pierwszym rektorem Warszawskiego Konserwatorium Muzycznego. Jego studenci wspominają ogromne zaangażowanie w nauczanie i chęć przekazania pasji do muzyki. Szymanowski na zajęcia przyprowadzał swoich kolegów po fachu, mistrzów z europejskich filharmonii, organizował też zamknięte koncerty. Był dla swoich uczniów nie tylko mistrzem, ale i przyjacielem.

tatry 1200.jpg
Najstarsi górale wspominają Karola Szymanowskiego

– Zawsze znakomicie ubrany, w stonowane kolory, jego ulubionym kolorem był szary – opisywał kompozytora krytyk muzyczny Jerzy Waldorff. – Szare ubranie, do tego wiśniowy krawat, szara perła w krawacie, małe szare wąsiki, szare oczy pod gęstymi brwiami, szpakowate włosy i na ustach, niedający się opisać, niesłychanie delikatny uśmiech. Uśmiech, który składał się z zażenowania, pewnego lęku, a jednocześnie z chęci podbicia tego, z którym rozmawiał.

W okresie pełnienia funkcji rektora Akademii Muzycznej w Warszawie był ciężko chory na gruźlicę. Przeniósł się do Zakopanego, skąd często wyjeżdżał na leczenie do Szwajcarii. Zmarł 29 marca 1937 w Lozannie podczas jednego z takich wyjazdów. Za twórczość muzyczną o wiekopomnym znaczeniu dla kultury polskiej i ogólnoświatowej prezydent Ignacy Mościcki nadał mu pośmiertnie, 2 kwietnia 1937, Wielką Wstęgę Orderu Odrodzenia Polski.

bch/mc

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Liebreich: Szymanowski jest jak szampan

Ostatnia aktualizacja: 02.02.2016 17:00
- Bliżej mi jednak do Lutosławskiego - mówił dyrygent Alexander Liebreich, który w Dwójce opowiadał o nowej płycie Narodowej Orkiestry Symfonicznej Polskiego Radia.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kiedy Szymanowski był Ryszardem Straussem

Ostatnia aktualizacja: 06.10.2016 21:30
– Bardzo często ulegał różnym inspiracjom z zewnątrz. Dlatego tak bardzo jego poszczególne dzieła różnią się od siebie – mówił o Szymanowskim dyrygent Alexander Liebreich.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jerzy Maksymiuk i Szymanowski do tańca

Ostatnia aktualizacja: 04.12.2016 10:00
W audycji "Sekretne wzruszenia Jerzego Maksymiuka" wspólnie z bohaterem audycji wsłuchaliśmy się w mazurki Karola Szymanowskiego. Maestro słyszy w nich subtelne barwy rozmywające się we mgle, przez którą chwilami przebija jasne światło.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Kaspszyk: utwory Szymanowskiego to przepis na sukces

Ostatnia aktualizacja: 12.01.2017 14:00
- Aleksandra Kurzak nagrywa na tej płycie po raz pierwszy Karola Szymanowskiego i mogę zapewnić, że nigdy nie słyszałem lepiej zaśpiewanych "Litanii do Marii Panny" – podkreślił Jacek Kaspszyk, opowiadając o płycie z serii "Warsaw Philharmonic", prezentującej wybrane utwory słynnego polskiego kompozytora.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Harnasie" i zakopiańskie wesela. Jak pracował Szymanowski?

Ostatnia aktualizacja: 28.03.2017 12:15
- Balet ten Szymanowski pisał w Zakopanem. Pamiętam, że po całym dniu pracy często szedł na wesele góralskie. To było dla niego tak inspirujące przeżycie, że potem pracował nad utworem nieprzerwanie przez kilka dni – o twórczości słynnego polskiego kompozytora mówił w archiwalnym reportażu Piotr Perkowski.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Pensjonat z muzyką. Karol Szymanowski w Atmie

Ostatnia aktualizacja: 27.06.2017 16:12
W "Kwadransie bez muzyki" wybierzemy się na spacer po zakopiańskiej willi Atma, którą znakomity kompozytor wynajął w latach 30. minionego wieku.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Gdy Szymanowski tu mieszkał, Atmę wypełniała muzyka"

Ostatnia aktualizacja: 28.06.2017 15:35
- To miejsce słynęło z wieczorów muzycznych. Zawsze było tu pełno ludzi i tu właśnie skupiała się bohema artystyczna XX-lecia międzywojennego, której niejednokrotnie Karol Szymanowski prezentował swoje kompozycje – podkreśliła Agnieszka Gąsienica-Giewont, opowiadając o zakopiańskiej willi, w której w latach 1930-35 mieszkał polski kompozytor
rozwiń zwiń

Czytaj także

Michał Klauza: operetka Szymanowskiego to apoteoza życia

Ostatnia aktualizacja: 07.02.2018 10:00
- Ten utwór to świetny przykład na to, jak młody kompozytor z radości wywołanej przypływem gotówki, tę gotówkę z radością upłynnił i stanął przed dylematem: co dalej - mówił w Dwójce znakomity dyrygent.
rozwiń zwiń

Czytaj także

"Szymanowski zerwał z cierpiętnictwem czasu zaborów"

Ostatnia aktualizacja: 27.03.2018 15:52
- Przyjechał do Polski, która już istniała od roku, ale sztuka musiała dopiero uporać się z dziedzictwem niewoli. Szymanowski nie miał wątpliwości, że trzeba zerwać z duchem XIX wieku - mówiła w Dwójce muzykolog Teresa Chylińska.
rozwiń zwiń