X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Następca Piłsudskiego nie dał rady

Ostatnia aktualizacja: 11.03.2011 07:00
Ocena działań marszałka Rydza-Śmigłego w 1939 roku jest i zapewne jeszcze długo będzie tematem sporów i dyskusji.
Audio
  • Program Tymona Terleckiego. Zapowiedź - Bronisław Przyłuski.
  • Program Tymona Terleckiego (dokończenie).
  • Program Tymona Terleckiego. Redakcja: Wojciech Wojtecki; Jerzy Bożekowski.
  • "Ostatnie lata marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego" (II) - program Tymona Terleckiego (dokończenie).

- Pod względem mocy charakteru i woli stoi najwyżej pośród generałów polskich. Z podwładnymi jest równy, spokojny, pewny siebie i sprawiedliwy. […] Polecam każdemu dla dowodzenia armią. Jeden z moich kandydatów na Naczelnego Wodza - taką opinię na jego temat sporządził w grudniu 1922 roku Józef Piłsudski.

Marszałek dodawał jednak - Bałbym się dla niego dwóch rzeczy: 1) że nie dałby sobie rady w obecnym czasie z rozkapryszonymi i przerośniętymi ambicjami generałami i 2) nie jestem pewien jego zdolności operacyjnych w zakresie prac Naczelnego Wodza i umiejętności mierzenia sił nie czysto wojskowych, lecz całego państwa swego i nieprzyjaciela.
 
Edward Rydz urodził się 11 marca 1886 roku w Brzeżanach (dawne woj. tarnopolskie). Tam uczęszczał do gimnazjum i w 1905 uzyskał świadectwo dojrzałości. Należał do tajnego kółka samokształceniowego i socjalistycznej organizacji "Promień". W latach 1905 -1908 kształcił się w Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, a następnie na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Od 1910 roku studiował malarstwo w Monachium, Norymberdze i Wiedniu. Po powrocie do Krakowa w 1912 ukończył ASP.

Od 1908 roku należał do Związku Walki Czynnej. W latach 1910 - 1911 odbył obowiązkową służbę wojskową w 4 i 24 pp w Wiedniu. Od 1910 był członkiem Związku Strzeleckiego w Brzeżanach, pełniąc funkcję zastępcy komendanta. Wówczas to przyjął pseudonim "Śmigły".

W 1912 ukończył Wyższą Szkołę Oficerską Związku Strzeleckiego. W następnym roku został komendantem Związku Strzeleckiego Okręgu Lwowskiego, będąc jednocześnie wydawcą i redaktorem miesięcznika "Strzelec". W sierpniu 1914 w Legionach Polskich objął dowództwo 3 batalionu kadrowego, z którym brał udział w walkach pod Nowym Korczynem i Uściskowem.

W październiku 1914 uczestniczył w ofensywie na Dęblin oraz w bojach pod Anielinem i Laskami. Od grudnia 1914 roku dowodził 1 pułkiem piechoty Legionów Polskich. Na jego czele brał udział w bitwie pod Łowczówkiem. W 1915 uczestniczył w walkach pozycyjnych nad Nidą, w boju pod Konarami i pod Tarłowem. Od września do końca października 1915 zastępował na Wołyniu dowódcę I Brygady. W tym czasie walczył pod Jabłonką, Kuklami i Kamieniuchą. W lipcu tego roku dowodził pułkiem w bitwie pod Kostiuchnówką, a następnie w walkach nad Stochodem. Po kryzysie przysięgowym z lipca 1917 roku w Legionach Polskich został komendantem głównym Polskiej Organizacji Wojskowej (POW).

W Wojsku Polskim od końca 1918 roku Rydz-Śmigły był dowódcą Okręgu Generalnego Warszawa. W lutym 1919 stał na czele Grupy Operacyjnej "Kowel", a następnie jako dowódca 1 Dywizji Piechoty Legionów w kwietniu tego roku kierował akcją zdobywania Wilna. Od grudnia 1919 do stycznia 1920 dowodził kampanią na Łotwie. Awansowany do stopnia generała dywizji w kwietniu 1920.

Podczas wyprawy kijowskiej dowodził 3 Armią, na czele której 7 maja 1920 roku zajął Kijów. Podczas Bitwy Warszawskiej był dowódcą prawego skrzydła grupy uderzeniowej działającej znad Wieprza, a następnie 2 Armii, którą dowodził do 1922.

W trakcie zamachu majowego w 1926 roku poparł marszałka Piłsudskiego, przysyłając mu do Warszawy część oddziałów garnizonu wileńskiego. W październiku 1926 mianowany został Inspektorem Armii w Warszawie.

Po śmierci Piłsudskiego na podstawie dekretu prezydenta Ignacego Mościckiego objął stanowisko Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych, dające ogromne uprawnienia. W lipcu 1936 roku premier Felicjan Sławoj - Składkowski wydał okólnik, w którym stwierdzał: "Generał Rydz-Śmigły, wyznaczony przez Marszałka Piłsudskiego, jako pierwszy Obrońca Ojczyzny, i pierwszy współpracownik Pana Prezydenta w rządzeniu państwem, ma być uważany i szanowany, jako pierwsza w Polsce osoba po Panu Prezydencie Rzeczypospolitej".

Atmosferę, którą tworzono wówczas wokół osoby Rydza-Śmigłego, tak wspominał Janusz Jędrzejewicz: "Ten miły, kulturalny, inteligentny człowiek uległ jakby zaczadzeniu w dymach pochlebstw otoczenia, często najfatalniej dobranego i nie wytrzymywał niebezpieczeństwa pokus, które daje każde wybitne w społeczeństwie stanowisko".

10 listopada 1936 roku Rydz-Śmigły otrzymał stopień generała broni. Dzień później w Święto Niepodległości dekretem prezydenta Mościckiego mianowany został Marszałkiem Polski.

W 1939 roku w czasie kampanii wrześniowej pełnił funkcję Naczelnego Wodza.
Po wkroczeniu wojsk sowieckich na terytorium Rzeczypospolitej, 17 września wraz z rządem polskim i prezydentem Mościckim przekroczył granicę polsko – rumuńską z zamiarem przedostania się do Francji. Internowany przez władze rumuńskie, 7 listopada 1939 roku złożył rezygnację z funkcji Naczelnego Wodza.

Ocena działań marszałka Rydza-Śmigłego w 1939 roku jest i zapewne jeszcze długo będzie tematem sporów i dyskusji. Część historyków analizując popełnione przez niego błędy zwraca uwagę na zbyt wczesne przeniesienie kwatery Naczelnego Wodza z Warszawy do Brześcia oraz na opuszczenie wciąż jeszcze walczących wojsk.

Po internowaniu w Rumunii Rydz-Śmigły początkowo umieszczony został w miejscowości Craiova. Później przewieziono go do górskiej wioski Dragoslavele, gdzie przebywał pod strażą żandarmerii rumuńskiej. 10 grudnia 1940 udało mu się uciec i nielegalnie przekroczyć granicę rumuńsko-węgierską.  Do jesieni 1941 roku przebywał w Budapeszcie. W październiku 1941 roku przez Słowację powrócił do okupowanej Polski i zamieszkał w Warszawie.

Zmarł na atak serca 2 grudnia 1941 roku. Pochowany został na Cywilnym Cmentarzu na Powązkach pod nazwiskiem Adama Zawiszy.

(pd)

WIĘCEJ NA TEMAT EDWARDA RYDZA ŚMIGŁEGO NA STRONIE RADIA WOLNOŚCI. ZAPRASZAMY!

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Wacław Kostek-Biernacki

Ostatnia aktualizacja: 13.03.2009 12:00
Kontrowersyjny polityk, bojownik PPS i działacz sanacyjny, który współorganizował obóz odosobnienia w Berezie Kartuskiej.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Walery Sławek

Ostatnia aktualizacja: 03.04.2009 10:00
Działacz niepodległościowy, członek PPS, żołnierz, ideolog i polityk obozu sanacyjnego. Trzykrotny premier II RP. Marszałek Sejmu. Wierny oficer Józefa Piłsudskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Stanisław Grzmot-Skotnicki

Ostatnia aktualizacja: 12.02.2009 12:00
Żołnierzem słynnego zwiadu „Beliny” był późniejszy generał wojska polskiego, doskonały kawalerzysta Stanisław Grzmot - Skotnicki.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Karol Lilienfeld – Krzewski

Ostatnia aktualizacja: 13.05.2009 14:14
Jeden z najwybitniejszych literatów wśród żołnierzy wiernych ideom Józefa Piłsudskiego.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Jak powstawała II Rzeczpospolita

Ostatnia aktualizacja: 13.11.2011 06:01
- Nic nie rozumiecie mojej sytuacji i całej sytuacji w ogóle. Nie chodzi o lewicę czy o prawicę, mam to w d… - mówił w 1918 roku Józef Piłsudski.
rozwiń zwiń