Historia

Neville Chamberlain – symbol polityki appeasementu

Ostatnia aktualizacja: 09.11.2014 06:00
”Nie wolno ustępować tak, jak robił to Chamberlain”. Motto to stało się przestrogą dla brytyjskiej sceny politycznej.
Audio
  • Audycja biograficzna na temat życia Neville'a Chamberlaina, premiera Wielkiej Brytanii w latach 1937-1940 (03.09.1995).
Neville Chamberlain na lotnisku Heston po powrocie z Monachium z tekstem układu monachijskiego w ręku fot. Wikimedia Commons.
Neville Chamberlain na lotnisku Heston po powrocie z Monachium z tekstem układu monachijskiego w ręku fot. Wikimedia Commons.

9 listopada 1940, zmarł Neville Chamberlain. Brytyjski premier przeszedł do historii jako polityk ugody, symbol polityki appeasementu, czyli ustępstw wobec Hitlera. Bronił pokoju za wszelką niemal cenę.

- Jest całkowicie i jednoznacznie przykryty wielkością i sławą Winstona Churchilla – mówił na antenie PR publicysta Marek Ostrowski - ale gdyby nie nicość Chamberlaina nie byłoby też wielkości Churchilla.

Zdolny administrator

Urodzony 18 marca 1869 Chamberlain pochodził z bogatej rodziny przedsiębiorców w Birmingham. Wcześnie osierocony przez matkę stał się oschłym, skrytym egocentrykiem i purytaninem. Nieodrodnym dzieckiem epoki wiktoriańskiej.

Karierę polityczną zaczął już podczas I wojny światowej. Pełnił różne funkcje rządowe, z których wywiązywał się bardzo dobrze. Był cenionym administratorem. Dwukrotnym kanclerzem skarbu, trzykrotnym ministrem zdrowia.

Ustępstwa prowadzą do klęski

Jako premier stał się symbolem polityki ustępstw, dominującej w polityce zachodnich mocarstw wobec Hitlera. Robił wszystko, żeby nie wybuchła wojna. Zawarł dżentelmeński układ z Mussolinim, nie interweniował w hiszpańskiej wojnie domowej. Zignorował anschluss Austrii. Po konferencji w Monachium, która formalnie potwierdziła rozbiór Czechosłowacji oznajmił: ”przywiozłem wam pokój na nasze czasy”.

Otrzeźwienie przyszło na początku 1939 roku. Hitler łamiąc układy monachijskie zajął Czechosłowację. Stało się jasne, że polityka appeasementu poniosła klęskę. Wybuch wojny i zwłoka Chamberlaina w podjęciu zdecydowanych działań doprowadziły do jego upadku. 10 maja 1940 złożył dymisję. Jego następcą został Winston Churchill.

W pamięci Anglików zapisał się jako najgorszy polityk, jaki stanął na czele Wielkiej Brytanii. W przeciwieństwie do Churchilla, którego uznaje się za zbawcę.

Posłuchaj audycji przedstawiającej sylwetkę premiera Chamberlaina.

mjm

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Adolf Hitler obejmuje władzę w Rzeszy

Ostatnia aktualizacja: 30.01.2020 05:45
30 stycznia 1934 roku Reichstag uchwalił ustawę o odbudowie Rzeszy Niemieckiej. Dokładnie rok wcześniej prezydent Paul von Hindenburg mianował Adolfa Hitlera kanclerzem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Remilitaryzacja Nadrenii - historia zatacza koło?

Ostatnia aktualizacja: 07.03.2014 06:00
- 48 godzin po wmaszerowaniu naszych wojsk było najbardziej szarpiącymi nerwy godzinami w moim życiu – wspominał Hitler – gdyby Francuzi również wkroczyli do Nadrenii musielibyśmy się wycofać z podkulonym ogonem.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Polska i Wielka Brytania sojusznikami

Ostatnia aktualizacja: 25.08.2020 06:06
- Józef Beck uznał ten sojusz za wielki sukces i spełnienie testamentu Piłsudskiego. Było jednak już zbyt późno na zatrzymanie agresji Hitlera papierowymi gwarancjami – mówił dr Janusz Osica na antenie Polskiego Radia.
rozwiń zwiń