X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

Bohdan Pniewski – architekt warszawskich gmachów

Ostatnia aktualizacja: 05.09.2015 06:00
Twórca wielu warszawskich gmachów użyteczności publicznej. Najciekawsze jego projekty powstały przed wojną. Niestety w wiele jego późniejszych projektów ingerowała władza oczekująca od niego estetyki socrealistycznej.
Audio
  • "Król architektury" – Bohdana Pniewskiego wspominają: jego bratanica, Jadwiga Dąbrowska oraz architekci, Leszek Kołacz i Tadeusz Barucki. W audycji Elżbiety Ratyńskiej zawarto archiwalną wypowiedź Bohdana Pniewskiego (1.04.2001)
Bohdan Pniewski, NAC
Bohdan Pniewski, NAC Foto: Władysław Miernicki

5 września 1965 zmarł Bohdan Pniewski, jeden z najwybitniejszych twórców polskiej architektury XX wieku. Mawiał: "Każdy kamień w rękach ludzkich może stać się brylantem, gdy go praca i umiłowanie otoczą".

Jaki był Bohdan Pniewski? Wspominają go jego bratanica, Jadwiga Dąbrowska oraz architekci: Leszek Kołacz i Tadeusz Barucki.

Patriotyczne korzenie

Urodził się 26 sierpnia 1897 w Warszawie i ze stolicą związał całe swoje życie. Choć wcześniej pobierał nauki w tym kierunku nie dostał się od razu na Wydział Architektury Politechniki Warszawskiej. Szybko podjął pracę jako grafik, zdobywając nawet nagrody w konkursach. Gdy dostał się na studia, naukę przerwała mu wojna polsko-bolszewicka.

Podczas walk został ranny. W szpitalu polowym pielęgnowała go Jadwiga Dąbrowska, która wkrótce potem została jego żoną. – To była wspaniała żona, piękna kobieta – wspominała Jaga Pniewska, bratanica Bohdana Pniewskiego. – Była jego towarzyszką życia. Ciągle pracował, więc życie rodzinne było raczej na drugim planie.

Willa prywatna Pniewskiego (dziś Muzeum Ziemi PAN), Warszawa (2007), Wikimedia Commons/ CC BY-SA 2.5 Na zdjęciu: Willa prywatna Pniewskiego (dziś Muzeum Ziemi PAN), Warszawa (2007), Wikimedia Commons/ CC BY-SA 2.5

Od osiedli do monumentalnych gmachów

Działalność zawodową rozpoczął od realizacji drobnych projektów, osiedli na Mokotowie i Żoliborzu. Była to architektura bardzo prosta, z wyraźnymi wpływami zachodnich nurtów. W głównym nurcie funkcjonują bardziej doświadczeni i uznani projektanci. Dlatego wraz z innymi, młodymi architektami zakłada Stowarzyszenie Architektów Polskich.

Jego pierwszym, poważnym projektem był budynek Ambasady Polskiej w Sofii. Wkrótce wygrywał kolejne konkursy na gmachy użyteczności publicznej. Największy projekt Pniewskiego zrealizowany przed II wojną światową to monumentalny budynek Sądów Grodzkich przy ul. Leszno 53/55 (obecnie al. Solidarności 127). Wybuch wojny uniemożliwił jednak realizację wielu projektów, m.in.: Świątyni Opatrzności na Polu Mokotowskim czy kompleksu gmachów Polskiego Radia na Mokotowie.

Budynek Polskiego Radia przy al. Niepodległości w Warszawie projektu Bohdana Pniewskiego (1960), NAC Na zdjęciu: Budynek Polskiego Radia przy al. Niepodległości w Warszawie projektu Bohdana Pniewskiego (1960), NAC

Odbudowa stolicy

W jego projekty z lat 50. już silnie ingerowała władza, tak by lepiej wpisywały się nurt socrealistyczny. Jednym z nich jest budynek Polskiego Radia przy al. Niepodległości, dość mocno ogołocony ze znaczących detali. Ostatecznie jednak Pniewski przemycał swoje założenia głównie w wnętrzach. W latach 1957−1962 powstał sąsiadujący z NBP Dom Chłopa - jedno z wybitnych dzieł Pniewskiego. Studenci nazywali go "księciem architektury", a podczas konsultacji na uczelni ustawiały się do niego istne tłumy.

Chętnie projektował również prywatne domy zamożnych warstw. Jego wizytówką była zresztą prywatna willa Pniewskich przy al. Na Skarpie (dziś Muzeum Ziemi PAN). Ostatnim dziełem architekta był budynek Teatru Wielkiego, a właściwie jego odbudowa. Nadzorował prace jeszcze ze szpitalnego łóżka. Budynek otwarto jednak tuż po jego śmierci.

O budowie Teatru Wielkiego w audycji Elżbiety Ratyńskiej mówi sam Bohdan Pniewski. Posłuchaj!

mb

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Walter Gropius – twórca nowoczesnej architektury

Ostatnia aktualizacja: 05.07.2019 05:00
– Już jako uczeń szkoły średniej zdecydowałem, że zostanę architektem – mówił Walter Gropius. – Instynktownie buntowałem się przeciwko narastającej brzydocie przemysłowego miasta.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Lachert i Szanajca - architekci awangardy

Ostatnia aktualizacja: 25.09.2014 20:30
W "Spotkaniach po zmroku" rozmawialiśmy o dwóch wybitnych przedstawicielach architektonicznego modernizmu - Bohdanie Lachercie i Józefie Szanajcy, przyjaciołach, którzy wspólnie stworzyli ponad 150 projektów.
rozwiń zwiń

Czytaj także

Szymon Bogumił Zug – ozdobił Warszawę

Ostatnia aktualizacja: 11.08.2017 06:00
Zaprojektował wiele klasycystycznych warszawskich budowli, m.in. pałac Branickich na Nowym Świecie, studnię zwaną "Grubą Kaśką" czy pałacyk na Natolinie. Choć urodził się w Saksonii, całe życie poświęcił Warszawie.
rozwiń zwiń