Historia

Piłsudski rusza na wojnę

Ostatnia aktualizacja: 06.08.2012 00:00
Utworzona z oddziałów strzeleckich Pierwsza Kompania Kadrowa stała się zalążkiem Legionów Polskich.
Audio
Pułkownik Józef Piłsudski ze swoim sztabem przed Pałacem Gubernialnym w Kielcach w 1914, wikipedia
Pułkownik Józef Piłsudski ze swoim sztabem przed Pałacem Gubernialnym w Kielcach w 1914, wikipedia

3 sierpnia 1914 roku Józef Piłsudski utworzył Pierwszą Kompanię Kadrową, formację, która trzy dni później, rozpoczęła historyczny marsz ku wolności.

W rozkazie sformowania Pierwszej Kompanii Kadrowej z 3 sierpnia 1914 roku, Józef Piłsudski napisał: "Żołnierze! Spotkał was ten zaszczyt niezmierny, że pierwsi pójdziecie do Królestwa i przestąpicie granicę rosyjskiego zaboru, jako czołowa kolumna wojska polskiego, idącego walczyć za oswobodzenie ojczyzny. Patrzę na was jako na kadry, z których rozwinąć się ma przyszła armia polska i pozdrawiam was, jako pierwszą kadrową kompanię".

W nocy z 5 na 6 sierpnia kompania ruszyła z krakowskich Oleandrów w stronę Kielc, obalając w okolicach Michałowic rosyjskie słupy graniczne. Wymarsz formacji, nazywanej Pierwszą Kadrową lub Kadrówką z krakowskich Oleandrów wspominał po latach jej dowódca, generał Tadeusz Kasprzycki. Na rozkaz czekaliśmy niemal całą noc - mówił.

Słynny wymarsz I Kompanii Kadrowej poprzedził zwiad oddziału konnego pod dowództwem Władysława "Beliny” Prażmowskiego. Jego siedmioosobowy oddział wyruszał w pierwszą akcję zwiadowczą bez koni. "Beliniacy” powrócili ze zwiadu jako pierwsi ułani odrodzonej polskiej kawalerii. W późniejszych latach zrobili kariery w polskiej armii. Zajmowali wysokie stanowiska państwowe i wojskowe w okresie międzywojennym. Jedynie najmłodszy z nich - Antoni Jabłoński, zginął nad Bohem w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku. O świcie 6 sierpnia 1914 roku z krakowskich Oleandrów w kierunku Miechowa, Jędrzejowa, Chęcin i Kielc wyruszyła I Kompania Kadrowa wsparta patrolem konnym ułanów Władysława "Beliny” Prażmowskiego.

9 sierpnia "Kadrówka” opuściła zajęty wcześniej Miechów i drogą przez Książ Wielki wyruszyła w kierunku Jędrzejowa. Po dokonaniu koniecznych uzupełnień 11 sierpnia mijając Chęciny sforsowała Nidę. Po nocnym pobycie w Słowiku 12 sierpnia, już jako Batalion Kadrowy, wkroczyła do Kielc. W wyniku walk z rosyjskimi oddziałami I Kompania Kadrowa zmuszona była opuścić Kielce 13 sierpnia. Powróciła do tego miasta 19 sierpnia, gdzie przez kolejne trzy tygodnie stacjonowała podzielona na bataliony i uzupełniona nowymi rekrutami. W tym samym czasie kawaleria polska wchodząca w skład "Kadrówki” stoczyła bitwy z Rosjanami pod Skarżyskiem, Końskim, Mniowem, Żarnowem i Paradyzem.

Po bezskutecznej próbie przebicia się do Warszawy i wywołania tam powstania, Pierwsza Kadrowa powróciła do Krakowa, stając się w grudniu 1914 roku zalążkiem Pierwszej Brygady Legionów Polskich.

Przed drugą wojną światową, w każdą rocznicę wyjścia Pierwszej Kompanii Kadrowej organizowano marsze upamiętniające tę datę. Brały w nich udział oddziały paramilitarne, młodzież szkolna, harcerze i wojsko. Marsze miały charakter rywalizacji sportowej i były elitarne. Dopuszczano do udziału w nich tylko wyróżniające się jednostki. Z czasem stały się najważniejszą imprezą paramilitarną w II Rzeczypospolitej.
Do tej tradycji nawiązano w 1981 roku, a powrócono do niej na stałe po 1989 roku.

Więcej o powstaniu i losach Pierwszej Kompanii Kadrowej w serwisie Radia Wolności>>>

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Kostiuchnówka

Ostatnia aktualizacja: 10.11.2008 09:55
Niepodległość Polski nie byłaby możliwa bez czynu zbrojnego żołnierzy Legionów i patriotów skupionych wokół Józefa Piłsudskiego...
rozwiń zwiń

Czytaj także

Tadeusz Piskor - zapomniany adiutant Piłsudskiego

Ostatnia aktualizacja: 22.03.2015 06:00
Był oficerem Legionów Polskich i najbliższym współpracownikiem Piłsudskiego. 64 lata temu w Londynie zmarł gen. Tadeusz Piskor.
rozwiń zwiń