X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

10 grudnia

Ostatnia aktualizacja: 10.12.2011 00:00
Zmarł Alfred Nobel, szwedzki chemik, filantrop. Zarejestrował 355 patentów, w tym metodę otrzymywania dynamitu.
Alfred Nobel
Alfred NobelFoto: Wikipedia, lic. CC/Gösta Florman (1831–1900) / The Royal Library

1896 - Alfred Nobel ufundował nagrodę swego imienia. Po raz pierwszy wyróżnienie zostało wręczone w 1901 roku. Nagrody Nobla są przyznawane przez Królewską Szwedzką Akademię Nauk, Norweski Komitet Noblowski (Pokojowa Nagroda Nobla) i Centralny Bank Szwecji (nagroda Nobla w dziedzinie ekonomii). Urodził się 21 października 1833 roku. 115 rocznica

1198 - Zmarł Awerroes, arabski filozof, prawnik, lekarz, matematyk. (ur. 1126)

1339 - Zmarła Jadwiga, żona Władysława Łokietka, królowa Polski. Była córką Bolesława Pobożnego, księcia wielkopolskiego.

1603 - Zmarł William Gilbert, angielski lekarz i przyrodnik, odkrywca m.in. magnetyzmu ziemskiego, indukcji magnetycznej i elektryzowania się ciał na skutek tarcia. Wprowadził do języka angielskiego nowe terminy - biegun magnetyczny, przyciąganie magnetyczne. Spopularyzował termin „elektryczność”. Urodził się 24 maja 1540 roku.

1773 - Urodziła się Antonina Campi-Miklasiewicz, śpiewaczka operowa - sopran koloraturowy, nadworna śpiewaczka króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, w latach 90. XVIII wieku - primadonna Opery Paryskiej, od 1801 roku związana na stałe z Operą Wiedeńską. Zmarła 3 września 1822 roku.

1804 - Urodził się Carl Gustav Jacob Jacobi, niemiecki matematyk. Jego prace dotyczyły teorii liczb, funkcji eliptycznych, równań różniczkowych, mechaniki teoretycznej i geometrii różniczkowej. Na jego cześć jeden z wyznaczników macierzy został nazwany jakobianem. Zmarł 18 lutego 1851 roku.

1821 - Urodził się Nikołaj A. Niekrasow, rosyjski poeta, redaktor pism literacko-społecznych „Sowriemiennik” i „Otieczestwiennyje zapiski”, piewca niedoli i dążeń ludu rosyjskiego, autor poematów: „Komu się na Rusi dobrze dzieje”, „Mróz Czerwony Nos”, „Ostatnie pieśni”. Zmarł 8 stycznia 1878 roku. 190 rocznica

1822 - Urodził się Cesar Franck, belgijski kompozytor, pianista, twórca utworów na fortepian - ballad, fantazji, a także pieśni, sonat, kompozycji na orkiestrę. Zmarł 8 listopada 1890 roku.

1830 - Urodziła się Emily Dickinson, amerykańska poetka, za życia nieznana, dopiero w 1955 roku ukazało się kompletne wydanie jej poezji. Uznano ją wtedy za najwybitniejszą i najbardziej oryginalną poetkę amerykańską. Na język polski tłumaczyli jej utwory: Kazimiera Iłłakowiczówna i Stanisław Barańczak. Zmarła 15 maja 1886 roku.

1851 - Zmarł Karl Friedrich von Sauerbronn Drais, niemiecki wynalazca, konstruktor pojazdów, twórca drezyny, będącej prototypem roweru. Skonstruował wiele automatów, w tym maszynę do pisania. Urodził się 29 kwietnia 1785 roku. 160 rocznica

1851 - Urodził się Melvil Dewey, amerykański bibliotekarz, twórca klasyfikacji zbiorów bibliotecznych zwanej od jego nazwiska Klasyfikacją Dziesiętną Deweya. Założyciel pierwszej w USA szkoły bibliotekarskiej. Zmarł 26 grudnia 1931 roku. 160 rocznica

1850 - Zmarł Józef Bem, generał wojsk polskich, węgierskich i tureckich, teoretyk wojskowości, jeden z dowódców powstania listopadowego w 1830 roku, uczestnik Wiosny Ludów na Węgrzech i w Wiedniu w 1848 roku. Po przyjęciu islamu podjął służbę w armii tureckiej jako Murad Pasza.

1870 - Urodził się Ferdynand Ruszczyc, malarz, historyk sztuki, autor monumentalnych dzieł malarskich, głównie pełnych ekspresji i dramatyzmu pejzaży. Zmarł 30 października 1936 roku.

1891 - Urodziła się Neily Sachs, niemiecka pisarka, autorka: "Legend i opowieści", "I nikt nie wie, co dalej", "Znaków na piasku", laureatka nagrody Nobla w 1966 roku. Był to trzeci Nobel literacki przyznany kobiecie. Od 1940 roku mieszkająca w Szwecji poetka pisała hermetyczne, wizjonersko-metaforyczne wiersze oparte na symbolice biblijnej oraz dramaty poświęcone martyrologii Żydów podczas II wojny światowej. Zmarła 12 maja 1970 roku. 120 rocznica

1893 - Urodził się Jerzy Stempowski, eseista, krytyk literacki, w latach międzywojennych współpracownik „Wiadomości Literackich”, „Kultury” i „Epoki”. Wydał listy i wspomnienia „Od Berdyczowa do Rzymu”, szkice literackie „Chimera jako zwierzę pociągowe”, „Klimat życia i klimat literatury”. Od 1940 roku przebywał w Szwajcarii. Zmarł 4 października 1969 roku.

1901 - W Sztokholmie po raz pierwszy przyznano Nagrody Nobla w dziedzinach literatury, fizyki, medycyny, chemii i nagrodę za działalność pokojową. 110 rocznica

1903 - Henri Becquerel oraz Pierre i Maria Curie-Skłodowska otrzymali nagrodę Nobla w dziedzinie fizyki. Maria Skłodowska była pierwszą kobietą, która otrzymała to wyróżnienie.

1904 - Urodził się Antoni Novotny, czeski przywódca komunistyczny, od 1957 roku prezydent Czechosłowacji. Prowadził politykę represyjną. Po upadku jego prezydentury w 1968 roku przeprowadzono tak zwaną "Praską Wiosnę". Zmarł 28 stycznia 1975 roku.

1905 - Henryk Sienkiewicz odebrał literacką nagrodę Nobla.

1908 - Urodził sie Olivier Messiaen, francuski kompozytor, organista i nauczyciel, z zamiłowania ornitolog, dokonał wielu transkrypcji ptasich śpiewów. Uważano go za kontynuatora tradycji Claude'a Debussy'ego, rozwijał jego nowatorskie metody, w tym kompozycje oparte na skali całotonowej. Był pionierem stosowania instrumentów elektronicznych. Do największych kompozytorskich dokonań Messiaen'a należy „Kwartet na koniec czasu”, skomponowany podczas pobytu w niemieckim obozie jenieckim w 1940 roku i tam po raz pierwszy wykonany. Zmarł 27 kwietnia 1992 roku.

1911 - Maria Skłodowska-Curie po raz drugi otrzymała nagrodę Nobla, tym razem za odkrycie pierwiastków polonu i radu, stając się tym samym pierwszą podwójną laureatką tej nagrody. 100 rocznica

1911 - Zmarł Joseph Dalton Hooker, angielski botanik i podróżnik, ewolucjonista, współpracował z Charlesem Darwinem, autor leksykonów przyrodniczych „Flora Antarktydy” i „Flora w Indiach”. 100 rocznica

1919 - Bracia Ross i Keith Smith zakończyli pierwszy w historii lotnictwa lot z Anglii do Australii. Trasa przelotu dwusilnikowym Vickersem FB-27 wynosiła 18 175 kilometrów. Był to przelot kilkuetapowy i rozpoczął się 14 listopada.

1920 - W Warszawie utworzono Akademię Nauk Technicznych, miała 4 wydziały: nauk matematyczno-fizycznych, nauk inżynieryjnych, nauk mechanicznych, nauk technologicznych. Pierwszym prezesem został Gabriel Narutowicz. 1921 - W Warszawie utworzono Warszawską Spółdzielnię Mieszkaniową. 90 rocznica 1924 - Władysław Reymont odebrał Literacką Nagrodę Nobla.

1931 - Uruchomiono kombinat hutniczy w Magnitogorsku. 80 rocznica

1932 - Zmarł Adam Kryński, filolog polski, językoznawca, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, członek Akademii Umiejętności. Urodził się 9 maja 1844 roku.

1934 - Urodził się Howard Temin, amerykański fizjolog, wirusolog, genetyk. Był profesorem Amerykańskiego Instytutu Onkologii Wirusowej Raka i Biologii Komórki. W 1975 roku otrzymał nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii za badania dotyczące możliwych związków między wirusami i chorobą raka. Zmarł 10 lutego 1994 roku.

1936 - Urodził się Roman Załuski, scenarzysta i reżyser filmowy - „Zaraza”, „Anatomia miłości”, „Wściekły”. Popularność przyniosły mu komedie obyczajowe z ostatnich lat PRL: „Znaki szczególne”, „Wyjście awaryjne”, „Och, Karol”, „Kogel-mogel”, „Komedia małżeńska”. 75 rocznica

1936 - Zmarł Leon Wasilewski, ojciec Wandy Wasilewskiej, działacz PPS, publicysta, historyk i dyplomata. W latach 1918-1919 był ministrem spraw zagranicznych, uczestniczył w negocjacjach pokojowych kończących wojnę polsko-bolszewicką. Od 1931 roku był prezesem Instytutu Badania Spraw Narodowościowych. Jest autorem prac "Litwa i Białoruś", "Zarys dziejów PPS", „Józef Piłsudski, jakim go znałem”. Urodził się 24 sierpnia 1870 roku. 75 rocznica

1936 - Zmarł Luigi Pirandello, włoski dramatopisarz i nowelista, laureat Literackiej Nagrody Nobla w 1934 roku. Napisał opowiadania - "Romanse bez miłości", "Koń na księżycu i inne opowiadania" oraz powieści: "Starzy i młodzi", "Kleszcze", "Jeden, nikt i sto tysięcy". Urodził się 28 czerwca 1867 roku. 75 rocznica

1941 - Podczas bitwy pod Kuantan w czasie II wojny światowej japońskie samoloty zatopiły brytyjskie okręty liniowe „Prince of Wales” i „Repluse”. Było to jedno z pierwszych starć między Japonią a Wielką Brytanią podczas II wojny na Pacyfiku. 70 rocznica

1943 - Zmarł Alfred Lampe, działacz komunistyczny, publicysta, współorganizator Związku Patriotów Polskich w ZSRR. (ur. 1900)

1945 - Urodził się Marek Grechuta, piosenkarz, kompozytor, architekt; na przełomie lat 70. i 80. współpracował z „Piwnicą pod Baranami”. Autor tekstów popularnych piosenek: „Korowód”, „Dni, których jeszcze nie znamy”, „Miłość”, „Świecie nasz”, „Nie dokazuj miła nie dokazuj”, „Będziesz moją Panią”, „Niepewność”. Zmarł 9 października 2006 roku.

1946 - Urodził się Jan Sawka, grafik, rysownik, malarz. Zajmuje się plakatem i grafiką ilustracyjną, w latach 80. tworzył przestrzenne obiekty, zw. banners łączone w cykle tematyczne, odnoszące się do współczesnych problemów społecznych i politycznych. Od 1977 roku w USA. 65 rocznica

1948 - Zgromadzenie Ogólne ONZ uchwaliło Powszechną Deklarację Praw Człowieka. Deklarację przyjęto bez głosu sprzeciwu. Od głosu wstrzymały się kraje bloku komunistycznego oraz Arabia Saudyjska i RPA.

1953 - W Warszawie zmarła Lucyna Messal, właściwe nazwisko Mischal-Sztukowska, wybitna tancerka i solistka. Była primadonną Operetki Warszawskiej. W 1928 roku prowadziła własny teatr pod nazwą "Operetka Lucyny Messal", w czasie okupacji hitlerowskiej otworzyła "Bar pod Messalką". Urodziła się 16 października 1886 roku.

1959 - Zmarł Andrzej Sołtan, fizyk jądrowy, autor prac naukowych z dziedziny promieni X, spektroskopii promieniowania elektromagnetycznego pośredniego między nadfioletem i promieniami X, oraz reakcji jądrowych. Po raz pierwszy wytworzył strumienie neutronów wyzwalane podczas reakcji litu i berylu z jonami ciężkiego wodoru. Był profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, organizatorem i pierwszym dyrektorem Instytutu Badań Jądrowych w Świerku koło Warszawy. Urodził się 25 października 1897 roku.

1963 - Proklamowano niepodległość Zanzibaru.

1967 - Zmarł Otis Redding, afroamerykański piosenkarz, tworzący muzykę w gatunku soul w stylach deep soul i southern soul. Był jednym z najwybitniejszych twórców muzyki tego gatunku. Urodził się 9 września 1941 roku.

1969 - Po raz pierwszy rozdano nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii. Laureatami byli: Norweg Ragnar Frisch oraz Holender Jan Tinbergen, nagrodzeni za "pionierskie prace z zakresu ekonometrii".

1979 - Albańska zakonnica i misjonarka, założycielka Zgromadzenia Misjonarek Miłości, Matka Teresa z Kalkuty otrzymała Pokojową Nagrodę Nobla za swoją 50-letnią działalność opiekuńczą wśród najbiedniejszych i najbardziej potrzebujących. Zmarła w 1997 roku, w 2003 beatyfikowana przez papieża Jana Pawła II.

1980 - Czesław Miłosz otrzymał Literacką Nagrodę Nobla.

1983 - Danuta Wałęsowa w imieniu męża odebrała Pokojową Nagrodę Nobla.

1986 - Zmarł Jan Ostrowski-Naumoff, krytyk teatralny, publicysta, tłumacz, publikował między innymi w londyńskim „Pamiętniku Literackim”, „Oficynie Poetów”, „Orle Białym”. Po wojnie pozostał na emigracji, mieszkał w Londynie. 25 rocznica

1987 - Zmarł Jasha Heifetz, amerykański skrzypek pochodzenia rosyjskiego. Współpracował między innymi z Berliner Philharmoniker, występował jako kameralista z pianistami Arturem Rubinsteinem i Williamem Kapellem, wiolonczelistami Emanuelem Feuermanem i Grzegorzem Piatigorskim. Urodził się 2 lutego 1901 roku.

1989 - Prezydent Czechosłowacji Gustav Husak zaprzysiągł pierwszy od 1948 roku niekomunistyczny rząd, po czym zrezygnował ze swojego stanowiska. 1992 - Polska podpisała w Genewie wielostronną umowę o utworzeniu strefy wolnego handlu z 7-ma państwami EFTA.

1993 - Laureatami Pokojowej Nagrody Nobla zostali przywódca Afrykańskiego Kongresu Narodowego Nelson Mandela i prezydent Republiki Południowej Afryki Frederik de Klerk.

1996 - Władze NATO zaakceptowały plany utworzenia sił pokojowych w Bośni - SFOR. 15 rocznica

1996 - Zmarła Mary Leakey, brytyjska archeolog i paleontolog, osiadła w Kenii, wraz z mężem odkryła w 1959 roku w wąwozie Olduvai w Tanzanii czaszkę australopiteka sprzed milionów lat. W 1977 roku dokonała największego swego odkrycia, w miejscowości Leotoli w Tanzanii odkryła skamieniałe tropy hominidów sprzed trzech i pół miliona lat. Była członkiem Brytyjskiej Akademii Nauk. 15 rocznica

1999 - Zmarł Franjo Tudjman, generał i polityk chorwacki. Od 1990 roku aż do śmierci był pierwszym prezydentem Chorwacji. Sprawował władzę w stylu autorytarnym, wciągając kraj w wieloletni konflikt zbrojny z Serbią, w ramach którego obie strony dokonały licznych zbrodni wojennych i masowych przesiedleń ludności. Sam Tudjman był oskarżany o inspirowanie niektórych z tych zbrodni osobiście. Uważa się też, że w dużym stopniu przyczynił się do eskalacji konfliktu etnicznego w Bośni i Hercegowinie.

2003 - Zmarł Janusz Pajewski, historyk, od 1946 roku związany z poznańskim uniwersytetem. Prowadził badania nad niemieckim imperializmem i przyczynami wybuchu I wojny światowej. Był autorem wielu prac naukowych, jak wielokrotnie wznawiana "Historia powszechna 1871 -1914". Urodził się 5 maja 1907 roku.

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak