X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Historia

"Skażone" relacje

Ostatnia aktualizacja: 20.05.2008 12:57
Historia stosunków polsko-izraelskich od 1948 do 1967 roku stała się tematem książki Bożeny Szaynok.
Audio

Dziewiętnastoletnią historię stosunków Polski i Izraela otwiera moment uznania państwa żydowskiego przez polskich komunistów (maj 1948), kończy natomiast zerwanie stosunków w chwili wybuchu wojny sześciodniowej (czerwiec 1967). Opisując wieloaspektowe relacje obu państw, m.in. stosunki dyplomatyczne, gospodarcze i kulturalne, historyk z Uniwersytetu Wrocławskiego - Bożena Szaynok, wskazuje na nieustanne „skażenie” ich polityką Moskwy. Mimo wszystko świadomość wielowiekowej współegzystencji narodów polskiego i żydowskiego, nie pozwalała władzom komunistycznym pozostać obojętnymi wobec idei utworzenia państwa Izrael. Polska zdecydowała się na poparcie na forum ONZ postulatów żydowskich w 1947 i na początku 1948 roku. – Kiedy przyglądamy się ówczesnemu stanowisku Polski, będącej przecież w bloku wschodnim, podporządkowanym Moskwie, zauważamy wielkie emocje, odwołanie się do wspólnej historii i zrozumienie dla losu żydowskiego – mówi autorka książki.     

POSŁUCHAJ wypowiedzi Bożeny Szaynok (1,9 MB)

Dużą zaletą książki jest to, że nie ogranicza się ona jedynie do opisu relacji stricte państwowych. Autorka stara się ukazać stosunek społeczeństwa polskiego wobec Izraela. W tym celu podaje przykłady poszczególnych osób lub grup społecznych, życzliwie nastawionych wobec idei powstania państwa Izrael, a następnie do samego państwa. Wymienia osoby publiczne, pragnące polepszenia stosunków polsko-żydowskich, często jednak pozostajace bezsilne wobec narzucanych siłą kremlowskich dyrektyw. Jedna z nich to Adam Rapacki, polski polityk i dyplomata, w latach 1956-68 minister spraw zagranicznych. Szaynok wymienia także środowiska, jak np. naukowe, które jednogłośnie opowiedziały się za słusznością dążeń narodu żydowskiego do posiadania własnego państwa. Zauważa również głos, który w tej sprawie podniosła prasa katolicka przed 1948 rokiem. Autorka książki stara się także przybliżyć stosunek społeczności żydowskiej w Polsce do idei utworzenia a następnie do powstałego państwa Izrael w latach 1944-68. – Bożena Szaynok dostrzega, że społeczność ta była bardzo podzielona – mówi Krzysztof Persak z Instytutu Pamięci Narodowej. – Z jednej strony były to różne organizacje polityczne i społeczne mniejszości żydowskiej w latach czterdziestych, ale wśród nich bardzo ważną rolę odgrywali żydowscy komuniści, frakcja żydowska w PPR. Pewna komplikacja polegała na tym, że inny był stosunek tej frakcji do państwa Izrael i problemu emigracji do Izraela, a inny stosunek władz komunistycznych w Polsce – mówi Persak.

POSŁUCHAJ wypowiedzi Krzysztofa Persaka z IPN (3,93 MB)

- Mam wątpliwości, czy ludzi z PPR, a poźniej PZPR, występujących przeciwko syjonistycznemu państwu Izreal, należy zaliczyć w poczet Żydów – mówi Michał Sobelman, tłumacz literatury hebrajskiej, scenarzysta, rzecznik prasowy ambasady Izraela w Warszawie. - Jak powiedział kiedyś Julian Stryjkowski – ten, który przystępuje do partii komunistycznej już nie jest Żydem -. Jestem skłonny się z tym zgodzić. Komunizm w moim przekonaniu jest w jakiś sposób religią. Podobnie jak katolik, który staje się komunistą, przestaje być katolikiem, tak samo też Żyd nie dokońca jest Żydem, skoro staje się ideowym komunistą – mówi Sobelman. Zauważa przy tym, że niebawem wydany zostanie tom depesz ambasad Polski i Izraela z okresu od 1944 roku do 1967 roku, który na pewno wniesie sporo światła w obraz historii stosunków obu państw. Z pewnością wiele nowego w tej tematyce wniosłoby także wydanie po polsku dziennika Katriela Katza, który ukazał się już wiele lat temu w Izraelu w książce pod tytułem „Moskwa, Budapeszt, Warszawa”.

Odnosząc się do zerwania stosunków Polski z Izraelem w 1967 roku i do wydarzeń następujących po tym w naszym kraju, Michał Sobelman mówi – Przemówienie Władysława Gomułki 19 czerwca 1967 roku na Kongresie Związków Zawodowych było znakiem i przypieczętowaniem końca historii Żydów polskich. Rozpoczęła się ona jeszcze w czasach świętego Wojciecha i trwała tysiąc lat. W ciągu tego czasu były wzloty i upadki, okresy wspólnej walki i okresy próbne, ale nigdy żaden oficjalny rząd polski nie prowadził polityki antysemickiej – wspomina ten dramatyczny okres Michał Sobelman.

POSLUCHAJ wypowiedzi Michała Sobelmana (4,94 MB)

W ramach tegorocznych 53 Międzynarodowych Targów Książki w Warszawie odbyła się promocja publikacji Bożeny Szajnok. W spotkaniu zorganizowanym przez Instytut Pamięci Narodowej obok autorki udział wzięli: Michał Sobelman - rzecznik prasowy ambasady Izraela w Warszawie oraz Krzysztof Persak i Łukasz Kamiński z IPN.

Andrzej Burgoński

Bożena Szaynok, Z historią i Moskwą w tle. Polska a Izrael 1944–1968 (seria „Monografie”, t. 36), Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2007.

 

Ten artykuł nie ma jeszcze komentarzy, możesz być pierwszy!
aby dodać komentarz
brak

Czytaj także

Pomagając Żydom

Ostatnia aktualizacja: 26.05.2008 10:41
Elżbieta Rączy podjęła temat pomocy, jakiej udzielili Polacy ludności żydowskiej na Rzeszowszczyźnie podczas II wojny światowej.
rozwiń zwiń