X
Dear User,
On May 25, 2018, Regulation (EU) 2016/679 of the European Parliament and of the Council of April 27, 2016 (General Data Protection Regulation) came into force. We encourage you to familiarise yourself with information about the processing of personal data on the PolskieRadio.pl website.
1.The Data Administrator is Polish Radio S.A., based at 77/85 Niepodległości Ave., 00-977, Warsaw.
2.On issues regarding your data, please contact the Data Protection Officer, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Personal data may be processed for marketing purposes based on consent.
4.Personal data may be shared solely for the purpose of proper implementation of services defined in the privacy policy.
5.Personal data will not be transferred outside the European Economic Area or to an international organisation.
6.Personal data will be stored for 5 years after an account is deactivated, in accordance with the law.
7.You have the right to access your personal data, correct it, to have it moved or deleted, or to limit its processing.
8.You have the right to object to further processing, and in the case of voicing consent to the processing of personal data, you have the right to withdraw your consent. The exercise of the right to withdraw consent does not affect any processing that has already taken place.
9.You have the right to lodge a complaint with the supervisory authority.
10.Polish Radio S.A. declares that no automated decisions are made when personal data is processed, and that profiling is not used.
For more information on this subject, please read our personal data and privacy policy.
I UNDERSTAND
Беларуская Служба

У сталіцы Літвы працуе выстава, прысвечаная магутнаму роду Радзівілаў

22.10.2019 14:53
На экспазіцыі прадстаўленыя больш за 350 экспанатаў з сямі краін, у тым ліку Беларусі.
Аўдыё
  • У Вільні адкрытая выстава «Радзівілы. Гісторыя і спадчына князёў».
Герб роду РадзівілаўBy Bastian, CC BY 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=10260880

Больш за 350 экспанатаў можна ўбачыць на адкрытай у Вільні выставе пад назваю «Радзівілы. Гісторыя і спадчына князёў». Большасць выстаўленых аб’ектаў прыбыла ў сталіцу Літвы з Польшчы.

Радзівілы былі адным з самых багатых і ўплывовых магнацкіх родаў Вялікага Княства Літоўскага. Выстава пра жыццё і дзейнасць знакамітага роду праходзіць у Палацы вялікіх літоўскіх князёў у Вільні. Паказ выставы планаваўся ўжо здаўна, нават некалькі гадоў, а пра тое, як ішла падрыхтоўка да адкрыцця экспазіцыі, распавядае куратар выставы Марыюс Узорка.

- Шмат гадоў мы вялі перамовы з нашымі польскімі партнёрамі, галоўным чынам з Каралеўскага замку на Вавэлі. Арганізацыя выставы была выключна складанай аперацыяй, паколькі спадчына Радзівілаў раскіданая па многіх краінах, а нават кантынентах. Нялёгка ўсё сабраць. Але ўдалося, і вынікам нашых дзеянняў стала экспазіцыя. Трэба сказаць, што гэта быў самы складаны і грандыёзны праект за апошнія 10 гадоў, з самага пачатку існавання Нацыянальнага музею-палацу вялікіх літоўскіх князёў. Як ужо было сказана, на выставе прадстаўлена больш за 350 экспанатаў, сабраных з 40 устаноў, якія знаходзяцца ў 7 розных дзяржавах. Перад адкрыццём выставы шмат людзей працавалі дзень і ноч, каб усё арганізаваць. Мы цешымся, што ўдалося гэта зрабіць.

А чаму якраз у Вільні была зладжана гэтая вялікая выстава? Чаму не ў Польшчы, у Варшаве ці Кракаве, дзе род Радзівілаў таксама выдатна вядомы, дзякуючы, між іншым, Барбары Радзівіл і легендзе пра яе цяжкі лёс, калі з палюбоўніцы яна стала непажаданай жонкай караля Жыгімонта ІІ Аўгуста.

- Тэматычныя блокі, якія выстаўлены на экспазіцыі, паказваюць, што Радзівілы дзейнічалі ва ўсіх сферах жыцця Вялікага Княства Літоўскага. У першай палове XVI стагоддзя яны практычна трымалі ў сваіх руках уладу ў ВКЛ. Яны выконвалі тую функцыю, якая на самой справе належала вялікаму літоўскаму князю. Так што яны ў той час, на пачатку XVI стагоддзя, былі сапраўднымі ўладарамі Літвы.

З вашых слоў вынікае, што Радзівілы былі вельмі важным вяльможным родам у Літве. А ці тут захавалася шмат памятных рэчаў ад гэтага роду?

- Канешне, на гэтую выставу мы вельмі хутка збіралі экспанаты, але ўдалося сабраць сапраўды шмат цікавых памятных рэчаў. Напрыклад, з бібліятэкі Ўрублеўскіх мы пазычылі каля 30 аб’ектаў – гэта старыя дакументы, пергамін. Зразумела, мы правялі выбар гэтых дакументаў, выстаўлялі не ўсё. Так што спадчына Радзівілаў у Літве ёсць, але ў іншых краінах свету яшчэ больш памятных рэчаў. Каб гэта ўсё сабраць у адным месцы, трэба прызначыць шмат часу і грашовых сродкаў. Дастаўка кожнага аб’екту патрабуе шмат арганізацыйнай працы і грошай. Так што гэта складаны праект, з кожнага пункту гледжання.

Шмат экспанатаў, якія паявіліся на гэтай выставе, прыехала ў Вільню з Польшчы. Скажыце, калі ласка, адкуль гэтыя аб’екты?

- Канешне, спадчына Радзівілаў – гэта наша агульнае багацце. Мы блізка супрацоўнічаем з Польшчаю, а большасць тых экспанатаў, якія прадстаўленыя на нашай выставе, захоўваецца ў розных установах менавіта ў Польшчы – у музеях, архівах, бібліятэках, а нават прыватных калекцыях. Гэтае супрацоўніцтва з Польшчаю дае надзею, што і далей мы будзем ладзім сумесна розныя мерапрыемствы. Такая наша супольная гісторыя, мы ж шмат гадоў жылі разам. І нас вельмі цешыць, што супраца з Польшчаю складваецца так эфектыўна, мы ладзім сумесныя праекты. Нам застаецца толькі радавацца.

Пра выставу, прысвечаную роду Радзівілаў, якую можна паглядзець у Вільні, расказваў куратар экспазіцыі Марыюс Узорка. Выстава працуе да 12 студзеня, а на ёй паказаны экспанаты, якія прыехалі з Літвы, Польшчы, Украіны, Беларусі, Нямеччыны, Расіі, Ізраіля і Палестыны. Можна ўбачыць, у прыватнасці, звыш ста партрэтаў Радзівілаў, саркафаг Альжбеты Радзівіл з пачатку XVIІ стагоддзя, харугву роду, а таксама сярэбраны келіх Мікалая Кшыштафа Радзівіла «Сіроткі».

размаўляў Каміль Залеўскі/нг