X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Redakcja Polska

Wierszyna: na Syberii bije polskie serce

27.09.2019 14:24
Wierszyna to wieś na Syberii w obwodzie irkuckim, która została założona w 1910 roku przez polskich osadników z Zagłębia Dąbrowskiego i Małopolski. Skuszeni obietnicami carskich urzędników chłopi z zaboru rosyjskiego spakowali dobytek i w czerwcu 109 lat temu wyruszyli w nieznane, mając nadzieję na lepszy byt.
Audio
  • W Wierszynie zakończyły się uroczystości polonijne. Materiał Macieja Jastrzębskiego (IAR)
Wieś Wierszyna w obwodzie irkuckim
Wieś Wierszyna w obwodzie irkuckimEdyta Poźniak/Polskie Radio

Na miejscu okazało się, że opowieści o żyznych ziemiach i rybnych rzekach nie były prawdziwe. Najpierw trzeba było usypać ziemianki, zebrać jagody i nauczyć się polować na króliki, jenoty, lisy i niedźwiedzie, żeby przetrwać nadchodzącą surową zimę.

W następnym roku, wraz z nadejściem wiosny przyszła pora na karczowanie lasu, aby można było posiać zboże i posadzić ziemniaki, a ze ściętych drzew wybudować domy. Jedna z najstarszych mieszkanek Wierszyny Sabina Pośpiech wspomina, że bez pomocy miejscowego narodu – Buriatów – polscy chłopi nie przetrwaliby surowej zimy. Z kolei Buriat Lew Mantykow podkreśla, że Polacy nauczyli jego przodków hodowli krów, koni i uprawy ziemniaków.

Upamiętnienie pierwszych osadników

By uhonorować pierwszych, polskich osadników – założycieli wioski, odsłonięto pamiątkową tablicę. Przytwierdzono ją do olbrzymiego głazu i ustawiono obok drewnianego krzyża, który jest nie tylko symbolem chrześcijaństwa, ale także polskiej niezłomności. Ten swoisty pomnik upamiętniający polskich osadników stanął w miejscu, w którym 109 lat temu usypane zostały pierwsze ziemianki.

Inicjatorem całego przedsięwzięcia jest mieszkaniec Kielc Marek Adamczak, który chciał, aby pamięć o pierwszych rodzinach, które osiedliły się w Wierszynie przetrwała jak najdłużej. Tablicę wykonała polska firma z Wąchocka, a poświęcił ją ordynariusz diecezji włocławskiej biskup Wiesław Mering. Duszpasterz przekazał także kościołowi w Wierszynie złoty ornat i kielich mszalny, a także ufundowaną przez korespondenta Polskiego Radia Macieja Jastrzębskiego, ręcznie malowaną kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej.

"Carskie oszustwo"

W trakcie uroczystego odsłonięcia tablicy, obok krzyża ustawiono snop zboża, przygotowany przez miejscowych gospodarzy Ludmiłę i Walerego Wiżentasów. Ma on wymiar symboliczny, bowiem z jednej strony przypomina, że pierwsi polscy osadnicy dali się namówić do wyjazdu na Syberię skuszeni opowieściami carskich urzędników o tym, że "nigdy im nie zabraknie chleba na żyznych ziemiach Sybiru", a z drugiej strony jest świadectwem "carskiego oszustwa", ponieważ w tamtych warunkach uprawa zboża dającego ziarno, nadające się na mąkę, z której można upiec chleb jest bardzo trudna. I dziś w Wierszynie większość gospodarzy owszem uprawia zboże, ale przeznacza ja na paszę dla krów. Żyjąc w tak trudnych warunkach, codziennie walcząc o przetrwanie, polscy osadnicy nie zapomnieli o wierze przodków, polskich tradycjach i języku polskim. Podkreślił to w homilii biskup diecezji irkuckiej Cyryl Klimowicz, który 25 września odprawił w Wierszynie uroczystą mszę świętą i poświęcił pomnik oraz krzyż ustawiony na pamiątkę przyjazdu pierwszych osadników.

Tego samego dnia w Wierszynie świętowano również 30-tą rocznicę oficjalnego wpisania do programu miejscowej szkoły nauczania języka polskiego. Jak wspomina proboszcz ojciec Karol Lipiński, kościół i szkoła były pierwszymi budynkami wzniesionymi przez osadników, z których część jeszcze nie miała nawet własnych domów. Początkowo w szkole uczono w dwóch językach: polskim i rosyjskim. Po rewolucji komunistycznej, sowieckie władze zakazały nauczania w języku polskim. Dopiero na fali gorbaczowowskiej odwilży udało się mieszkańcom Wierszyny, których wsparł miejscowy urzędnik – Buriat – Lew Mantykow wpisać do programu nauczania nasz język ojczysty. W ciągu 30 lat, w szkole uczyli polskiego między innymi: Marianna Dobrowolska, Ludmiła Wiżentas, Zdzisław Soska, Swietłana Niewiadomska, Natalia Barcz, a obecnie pracuje w Wierszynie Henryka Jachimowicz.

Jak napisała w swojej książce, "Język Polski Mieszkańców wsi Wierszyna na Syberii" pochodząca z Wierszyny Swietłana Mitręga-Ulitina – "wiadomo, ze mowa mieszkańców Wierszyny przez stulecie znajdowała się w całkowitej izolacji od polskiego języka literackiego, nie miała także styczności z żadną gwarą polską". Dlatego z jednej strony jest to wdzięczny temat dla badaczy języka, a z drugiej pole do popisu dla tych, którzy chcą, aby polskość w Wierszynie nie wygasła wraz z odejściem tych, którzy wciąż jeszcze w domach mówią po polsku i kultywują polskie tradycje.


Maciej Jastrzębski

IAR/dad

Brexit: ważny komunikat do Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii

22.09.2019 12:57
Ambasador RP w Londynie apeluje do Polaków mieszkających w Wielkiej Brytanii o składanie wniosków dotyczących przyznania im statusu osiedlonego. Jak podkreśla, jest on konieczny jeśli Polacy, niebędący obywatelami brytyjskimi, będą chcieli pozostać na Wyspach po brexicie.

New Britain: prezydent Andrzej Duda spotkał się z Polonią z USA

23.09.2019 16:00
- Dziękuję, że tak pięknie nas reprezentujecie - mówił prezydent Andrzej Duda do Polonii w New Britain w amerykańskim stanie Connecticut. Spotkanie z tamtejszymi Polakami to pierwszy punkt programu pięciodniowej wizyty Andrzeja Dudy w Stanach Zjednoczonych. Przyjechało na nie kilka tysięcy osób polskiego pochodzenia.

Wierszyna na Syberii świętuje 30-lecie nauczania języka polskiego

25.09.2019 09:44
W Wierszynie na Syberii świętowano dziś 30-lecie nauczania języka polskiego w miejscowej szkole. W uroczystościach wzięli udział przedstawiciele organizacji polonijnych, polskiego MSZ oraz kapłani diecezji irkuckiej.