X
Szanowny Użytkowniku
25 maja 2018 roku zaczęło obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r (RODO). Zachęcamy do zapoznania się z informacjami dotyczącymi przetwarzania danych osobowych w Portalu PolskieRadio.pl
1.Administratorem Danych jest Polskie Radio S.A. z siedzibą w Warszawie, al. Niepodległości 77/85, 00-977 Warszawa.
2.W sprawach związanych z Pani/a danymi należy kontaktować się z Inspektorem Ochrony Danych, e-mail: iod@polskieradio.pl, tel. 22 645 34 03.
3.Dane osobowe będą przetwarzane w celach marketingowych na podstawie zgody.
4.Dane osobowe mogą być udostępniane wyłącznie w celu prawidłowej realizacji usług określonych w polityce prywatności.
5.Dane osobowe nie będą przekazywane poza Europejski Obszar Gospodarczy lub do organizacji międzynarodowej.
6.Dane osobowe będą przechowywane przez okres 5 lat od dezaktywacji konta, zgodnie z przepisami prawa.
7.Ma Pan/i prawo dostępu do swoich danych osobowych, ich poprawiania, przeniesienia, usunięcia lub ograniczenia przetwarzania.
8.Ma Pan/i prawo do wniesienia sprzeciwu wobec dalszego przetwarzania, a w przypadku wyrażenia zgody na przetwarzanie danych osobowych do jej wycofania. Skorzystanie z prawa do cofnięcia zgody nie ma wpływu na przetwarzanie, które miało miejsce do momentu wycofania zgody.
9.Przysługuje Pani/u prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego.
10.Polskie Radio S.A. informuje, że w trakcie przetwarzania danych osobowych nie są podejmowane zautomatyzowane decyzje oraz nie jest stosowane profilowanie.
Więcej informacji na ten temat znajdziesz na stronach dane osobowe oraz polityka prywatności
Rozumiem
Redakcja Polska

Kiejdany – dawna polska rezydencja magnacka, opisana w „Potopie” Henryka Sienkiewicza

06.12.2020 19:32
Miasto swój okres świetności przeżywało w XVII wieku, będąc symbolem potęgi Radziwiłłów; mityczna Issa z powieści Czesława Miłosza to rzeka Niewiaża, nad którą leżą Kiejdany.
Audio
  • "Śladami polskiego dziedzictwa na Wschodzie" - Kiejdany, dawna polska rezydencja magnacka [posłuchaj]
Kiejdany. Kościół farny św. Jerzego
Kiejdany. Kościół farny św. JerzegoFoto: Mirek Osip-Pokrywka

W 1372 roku nazwa miasta została po raz pierwszy wymieniona w źródłach pisanych – w „Kronice Liwońskiej” Hermanna von Wartberge. Według legendy, nazwa Kiejdan pochodzi od imienia jego założyciela, bogatego kupca Kejdangena. W 1590 roku Kiejdany otrzymały prawa miejskie. Później weszły w posiadanie hetmana wielkiego litewskiego Krzysztofa Radziwiłła, który z miasta uczynił rodzinną siedzibę i symbol potęgi rodu. Politykę ojca kontynuował jego syn Janusz Radziwiłł. Był to najlepszy okres w historii Kiejdan, gdyż miasto stało się drugim po Wilnie najważniejszym miastem Wielkiego Księstwa Litewskiego.

W świadomości Polaków Kiejdany istnieją dzięki sienkiewiczowskiej Trylogii. Janusz Radziwiłł, wojewoda wileński i hetman wielki litewski, oddał Litwę pod protektorat szwedzki, co Henryk Sienkiewicz opisał w „Potopie”.


Kiejdany.  Pomnik Układów Kiejdańskich               Foto: Mirek Osip-Pokrywka Kiejdany. Pomnik Układów Kiejdańskich        Foto: Mirek Osip-Pokrywka

Kiejdany związane są też z Czesławem Miłoszem. Polski noblista urodził się 30 czerwca 1911 roku w dworze w Szetejniach nad Niewiażą, około 13 km na północ od Kiejdan. Publikowana w paryskiej Kulturze powieść „Dolina Issy” inspirowana jest przeżyciami z dzieciństwa poety, a mityczna Issa to włąsnie rzeka Niewiaża. Dziś na kiejdańskiej Starówce jest uliczka Czesława Miłosza, a sam w 1990 roku otrzymał honorowe obywatelstwo miasta.

Czy dziś w Kiejdanach zachowały się zabytki z czasów ich świetności? Co w tym mieście jest najważniejszym śladem polskiego dziedzictwa na Wschodzie – zachowana architektura, budowle pozostałe po rodzie Radziwiłłów, czy może atmosfera miasteczka? Na te pytania odpowiada Mirek Osip-Pokrywka, znawca Kresów, współautor między innymi „Leksykonu Zabytków Architektury Kresów Wschodnich”. 

Cykl "Śladami polskiego dziedzictwa na Wschodzie" powstaje we współpracy z Fundacją Pomoc Polakom na Wschodzie.

Audycja finansowana jest ze środków Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w ramach Zadania publicznego dotyczącego pomocy Polonii i Polakom za granicą.

Audycję zrealizowała Magdalena Górecka-Balcer.

Teksty czytał Janusz Szydłowski.

Do wysłuchania programu zaprasza Ewa Plisiecka.