Tzw. podzielona płatność (split payment) będzie wymagała wprowadzenia przez firmy specjalnego rachunku VAT. Stosowanie podzielonej płatności ma być dobrowolne.
Wystawca faktury, które płatność zostanie podzielona, będzie mógł swobodnie dysponować tylko kwotą netto.
W uzasadnieniu do projektu przygotowanego przez resort finansów napisano, że celem proponowanego rozwiązania jest zapewnienie większej stabilności wpływów z VAT, ale również zapobieganie unikaniu płacenia tego podatku. Zapewni to - stwierdza MF - większe bezpieczeństwo podatkowe, pewność prowadzenia działalności gospodarczej oraz zachowanie równych zasad konkurencji.
Na czym polega podzielona płatność (split payment)?
Wyjaśniono, że istota podzielonej płatności polega na tym, że zapłata za towar lub usługę odpowiadająca wartości sprzedaży netto jest płacona przez nabywcę na rachunek rozliczeniowy dostawcy, lub jest rozliczana w inny sposób, natomiast pozostała zapłata odpowiadająca kwocie VAT, jest płacona na specjalny rachunek bankowych dostawcy - rachunek VAT.
Nowy mechanizm uniemożliwia nadużycia na etapie zawarcia transakcji
"Mechanizm ten z założenia utrudnia, lub wręcz uniemożliwia, powstawanie nadużyć już na etapie samej transakcji. Jednocześnie zapewnia lepszą transparentność rozliczeń VAT-owskich i utrudnia wyprowadzanie pieniędzy za granicę" - napisano.
Nowe narzędzie stosowane tylko przy transakcjach między firmami
Wskazano, że mechanizm podzielonej płatności znajdzie zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do transakcji dokonywanych na rzecz innych podatników, czyli do transakcji tzw. B2B. Pozostanie bez wpływu na zakupy dokonywane przez konsumentów (nieprowadzących działalności gospodarczej), nie będzie możliwe zastosowanie podzielonej płatności w transakcjach B2C.
Nabywca będzie mógł wybrać czy zastosować podzieloną płatność
W projekcie zaproponowano dobrowolność w stosowaniu podzielonej płatności, a inicjatywę w tym zakresie będzie miał nabywca towarów lub usług. Dobrowolność oznacza, że mechanizm split payment będzie można stosować wybiórczo - nabywca będzie decydował, którą fakturę zapłaci z zastosowaniem tego mechanizmu i wobec którego dostawcy go zastosuje.
Banki i SKOKi musza założyć każdemu podmiotowi gospodarczemu rachunek VAT
Rachunek VAT będzie zakładany przez banki lub spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe dla każdego podmiotu posiadającego rachunek rozliczeniowy oraz analogiczny rachunek imienny dla celów działalności gospodarczej w SKOK. Banki i SKOK-i będą miały obowiązek założenia wszystkim podatnikom rachunków VAT.
Z rachunku VAT opłaty dotyczące tylko zobowiązania VAT
Wyjaśniono, że zarówno sam rachunek VAT, jak i środki zgromadzone na nim będą cały czas środkami należącymi do podatnika. Będzie on mógł dysponować nimi w ograniczony sposób - na zapłatę zobowiązania VAT do urzędu skarbowego lub zapłatę VAT z faktury otrzymanej od swojego kontrahenta. Nie przewidziano możliwości opłacania z rachunku VAT zobowiązań w innych podatkach.
.
"Projekt nie zakłada, żeby organy podatkowe miały dostęp do tych rachunków, czy też żeby mogły samodzielnie dokonywać operacji finansowych na tych rachunkach. Zakładane regulacje 9...) nie uniemożliwią również przedsiębiorcom dostępu do tych środków, wprowadzają jednakże mechanizmy, dzięki którym organy podatkowe mają możliwość lepszej weryfikacji, czy podatnik uczciwie rozliczy się ze swoich zobowiązań w VAT" - napisano w uzasadnieniu.
Projekt przewiduje sytuacje, w której na rachunku VAT firmy odkładają się pieniądze. W takiej sytuacji podatnik będzie mógł wystąpić z wnioskiem o dokonanie ich przelewu na jego rachunku VAT na rachunek bankowy.
"Tak rozumiane +uwolnienie+ środków finansowych w ten sposób byłoby dokonywane wyłącznie na wniosek podatnika, który podlegałby weryfikacji przez właściwe organy podatkowe. W ten sposób +uwalniane+ byłyby wyłącznie +bezpieczne+ środki finansowe" - napisano.
Będą zachęty do stosowania podzielonej płatności
Projekt przewiduje zachęt dla tych podatników, którzy podejmą decyzję o dobrowolnym stosowaniu mechanizmu podzielonej płatności. Nie będą miały do nich zastosowania przepisy o dodatkowych sankcjach w VAT oraz o odpowiedzialności solidarnej.
Według resortu finansów płatność z zastosowaniem mechanizmu podzielonej płatności będzie "jedną z mocniejszych przesłanek dla wykazania, że nabywca dochował należytej staranności zawierając transakcję z kontrahentem, co będzie miało bardzo istotne znaczenie dla bezpieczeństwa VAT naliczonego nabywców".
Projekt zakłada zmianę przepisów dotyczących zwrotu różnicy podatku. Jeżeli podatnik zdecyduje się na zwrot na rachunek VAT, wówczas taki zwrot będzie dokonany w przyspieszonym terminie (25 dni) bez możliwości przedłużenia tego terminu zwrotu przez naczelnika urzędu skarbowego.
Zgodnie z projektem zmiana mają wejść w życie 1 kwietnia 2018 r.
Zgodnie z aktualną Oceną Skutków Regulacji w ciągu 10 lat zmiana ma przyczynić się do ograniczenia oszustw w VAT na 89 mld zł, a pozytywne skutki dla budżetu po uwzględnieniu skrócenia terminu na zwrot VAT do 25 dni wyniosą 81,5 mld zł.
IAR/PAP, jk
