Gospodarka

Dlaczego ubezpieczenia społeczne są obowiązkowe?

Ostatnia aktualizacja: 11.09.2014 20:05
We wszystkich krajach Unii Europejskiej mamy obowiązkowe ubezpieczenia społeczne, a są one po to, aby w pewnych sytuacjach życiowych obywatele nie znaleźli się bez pomocy. Dla każdego człowieka ryzyko ich wystąpienia może być inne. Jedni płacą składki przez całe życie i nigdy nie chorują, a innych okoliczności zmuszają do ciągłego korzystania ze wspólnych środków.
Audio
  • Dlaczego obowiązkowe ubezpieczenia społeczne są tak ważne dla każdego obywatela, mówią Wojciech Andrusiewicz z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Jeremi Mordasewicz z Konfederacji Lewiatana./Sylwia Zadrożna, Naczelna Redakcja Gospodarcza Polskiego Radia/.
Jesień życia nie dla każdego jest piękna. Wtedy można docenić znaczenie zasady solidaryzmu społecznego i obowiązkowych składek społecznych.
Jesień życia nie dla każdego jest piękna. Wtedy można docenić znaczenie zasady solidaryzmu społecznego i obowiązkowych składek społecznych. Foto: Glow Images/East News

– Nie ma praktycznie w życiu sytuacji, żeby ktoś nie był chory, żeby komuś w rodzinie ktoś nie zmarł, czy żeby ktoś się nie zestarzał. W tych przypadkach te pieniądze będą nam potrzebne – mówi Wojciech Andrusiewicz z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Ubezpieczenia: dobrowolne czy obowiązkowe

Niestety, nie możemy założyć, że wszyscy sami się ubezpieczą. Badania pokazują, że gdyby ubezpieczenia były dobrowolne, to korzystałoby z nich zaledwie około 20 proc. Polaków. To oznacza, że 80 proc. ubezpieczenia by nie miało.

– Część z tych osób jest lepiej sytuowana, i w razie jakiegoś kryzysu poradzą sobie. Ale duża część tych osób nie jest dobrze sytuowana, a co za tym idzie – ktoś będzie musiał im pomóc. Z uwagi na to, że wspólnie tworzymy jedno państwo, to właśnie państwo będzie musiało im pomóc. Oznacza to wzrost nakładów na pomoc społeczną – podkreśla Wojciech Andrusiewicz.

Solidarność międzypokoleniowa

Aby tego uniknąć, trzeba się wcześniej ubezpieczać, i na tym właśnie polega istota instytucji ubezpieczeń społecznych. Płacimy solidarnie wszyscy, chociaż nie wiemy, kto i kiedy skorzysta ze zgromadzonego w ten sposób kapitału. Jednak ubezpieczenia społeczne nie mogą być ani dobrowolne, ani prywatne.

– Ubezpieczyciel prywatny ma pełną dowolność w zawieraniu ubezpieczeń ze swoimi klientami. Przyjmijmy, że ktoś pracuje w trudnych warunkach, i taka osoba idzie się ubezpieczyć. A ubezpieczyciel prywatny mówi, że przykro mu, ale takie ubezpieczenie obciążone jest bardzo dużym ryzykiem, więc składki będą bardzo wysokie – wyjaśnia ekspert ZUS.

Dodatkowo warto przypomnieć, że ubezpieczenia powszechne są tańsze, a ubezpieczyciel prywatny może też odmówić komuś ubezpieczenia.

Prawie 200 lat systemu ochrony i opieki

Twórcą współczesnego systemu zabezpieczenia społecznego był kanclerz Otto von Bismarck, który wprowadził obowiązkową składkę od każdej pensji. Potem zasadę solidarności pokoleniowej przejęli inni.

– Już od połowy XIX w. istnieją w Europie i rozwijają się systemy ubezpieczeniowe, oparte na zasadzie solidarności międzypokoleniowej, zwane systemem bismarckowskim. Chodzi o to, że my wypłacamy emerytury naszym rodzicom, a nasze dzieci będą wypłacały emerytury nam, kiedy zakończymy pracę zawodową – tłumaczy Jeremi Mordasewicz z Konfederacji Lewiatana.

Obowiązek opłacania składek na ubezpieczenia społeczne ma zatem głęboki sens - zapewniamy bezpieczeństwo sobie i naszym bliskim w krótkiej i dłuższej perspektywie.

Sylwia Zadrożna, mb

Podstawa prawna:

Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. nr 205, poz. 1585 ze zm.).

Audycja powstała we współpracy z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych.''


Czytaj także

Współpracujący rozlicza się z ZUS-em jak przedsiębiorca

Ostatnia aktualizacja: 27.07.2014 19:00
Jeżeli przedsiębiorcy przy prowadzeniu firmy będzie pomagać np. jego matka czy jego żona, z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, będą one podlegały pod inne niż zwykły pracownik ubezpieczenia społeczne – na potrzeby ZUS-owskie będą współpracownikami.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Oskładkowanie umów zlecenia: trzymiesięczne vacatio legis zostanie wydłużone?

Ostatnia aktualizacja: 28.08.2014 14:59
Bez ustaleń, ale z dobrymi prognozami. Sejmowa podkomisja do spraw rynku pracy przyjrzała się proponowanym zmianom w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych. Chodzi o oskładkowanie umów zlecenia. Najwięcej kontrowersji budził temat vacatio legis na wprowadzenie nowych przepisów w życie.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Ozusowanie umów zlecenia. Jakie zmiany przyniesie na rynku pracy?

Ostatnia aktualizacja: 29.08.2014 11:41
W czwartek Sejm rozpoczął prace nad nowelizacją ustawy dotyczącej m.in. oskładkowania umów zlecenia. Planowane przez polski rząd zmiany mają poprawić sytuację pracowników, bo jak podkreślają zwolennicy ozusowania tzw. umów śmieciowych, pracodawcy nadużywają tej formy zatrudnienia, przez co zakres bezpieczeństwa osób zatrudnionych jest niższy.
rozwiń zwiń