Czytaj także

"Takie tragedie znaczą los naszych dwóch narodów"

Ostatnia aktualizacja: 14.04.2010 10:13

Tadeusz Mazowiecki wyraził opinię, że w polsko-rosyjskich relacjach dzieje się "coś nowego i dobrego". W wywiadzie dla środowego dziennika "La Repubblica" ocenił, że nie będzie pełnego pojednania ani przyjaźni bez pełnej jasności w sprawie zbrodni w Katyniu.

W rozmowie z włoską gazetą były premier uznał za wielki przełom postawę władz Rosji w tych dniach.

Mazowiecki przyznał, że był pod głębokim wrażeniem przemówienia, jakie w Katyniu 7 kwietnia podczas rocznicowych uroczystości wygłosił premier Władimir Putin. "Po raz pierwszy powiedział tak jasno, że totalitaryzm był winien tej masakry" - dodał.

Następnie były premier oświadczył: "Niezwykle doceniam to, w jaki sposób władze rosyjskie reagują na katastrofę".

"My Polacy jesteśmy bardzo emocjonalni, ale tacy są także Rosjanie, uczy nas tego literatura. Tragedie takie, jak ta znaczą los naszych dwóch narodów" - zauważył Mazowiecki, odnotowując jako bardzo ważne wydarzenie we wzajemnych relacjach emisję "Katynia" Andrzeja Wajdy w rosyjskiej telewizji.

"Chcę podkreślić, że prawda o Katyniu i o powodzie, dla którego polscy liderzy udawali się tam, rozeszła się po Rosji. Nie mogłoby się to wydarzyć bez wiedzy Putina i (prezydenta Dmitrija) Miedwiediewa. To fakt o nadzwyczajnym politycznym znaczeniu, dotyczy samej Rosji i jej stanowiska wobec Europy oraz kultury europejskiej, nie tylko współczucia dla Polaków" - ocenił Mazowiecki.

"Dzieje się coś nowego i dobrego"

Jego zdaniem oprócz silnych w tej chwilach emocji w polsko-rosyjskich relacjach "dzieje się coś nowego i dobrego przed naszymi oczami".

Zapytany o to, co Polacy mogą uczynić na rzecz trwałej odwilży we wzajemnych stosunkach, odparł: "Przede wszystkim Polska powinna dalej domagać się jasności historycznej od Rosji".

"Po drugie Polska wielokrotnie mówiła Unii Europejskiej, że jest szczególnie zainteresowana polityką wschodnią, ale nasi zachodni partnerzy reagowali z wielkim sceptycyzmem, podejrzewając nas o rusofobię" - powiedział były premier.

"Uważam, że teraz jest szansa, by to zmienić, stworzyć klimat, w którym mnie będzie podobnych podejrzeń" - oświadczył Mazowiecki.

kg,PAP

Zobacz więcej na temat: Tadeusz Mazowiecki Rosja POLSKA Władimir Putin Andrzej Wajda

Czytaj także

"Nie widzę żadnego przełomu w stosunkach Polski i Rosji"

Ostatnia aktualizacja: 16.04.2010 12:53

Komentator ocenia, że przywódcy Rosji - prezydent Dmitrij Miedwiediew i premier Władimir Putin - zachowali się odpowiednio po katastrofie, ale wyraził zdziwienie tym, że budzi to zaskoczenie.

Znany komentator Witalij Portnikow, piszący dla mediów rosyjskich i ukraińskich uważa, że nie ma podstaw, by oczekiwać przełomu w stosunkach Polski i Rosji po katastrofie w Smoleńsku. Jego zdaniem błędem jest wiązanie ze sobą tych dwóch spraw, zaznaczając, że niezrozumiałe jest dla niego wiązanie takich oczekiwań z wydarzeniem, jakim jest katastrofa lotnicza.

Ocenił, że przywódcy Rosji - prezydent Dmitrij Miedwiediew i premier Władimir Putin - zachowali się odpowiednio po katastrofie, ale wyraził zdziwienie tym, że budzi to zaskoczenie. "Jak zdaniem Polaków prezydent i premier Rosji powinni się zachować, jeśli na terytorium ich kraju rozbije się samolot z wielką liczbą ludzi?" - zapytał retorycznie.

Według Portnikowa postrzeganie tych wydarzeń w kontekście stosunków między państwami jest sprawą tylko polskiej opinii publicznej, ale nie ma nic wspólnego z rzeczywistością polityczną. Przypomniał, że w ostatnich latach stosunki z Rosją pogorszyły się z powodu postawy Polski wobec pomarańczowej rewolucji na Ukrainie oraz planów przyjęcia elementów amerykańskiej tarczy antyrakietowej.

"Dwóch tych bodźców - nawiasem mówiąc, o charakterze czysto propagandowym, dlatego, że nie mają one żadnego związku z rzeczywistością - już nie ma. Na Ukrainie doszło do władzy przywództwo, które dąży do współpracy z Rosją. Elementy tarczy USA nie będą rozmieszczone w Polsce. Nie ma żadnej platformy propagandowej do pogorszenia stosunków między Moskwą a Warszawą, ale jej nie było również przed śmiercią prezydenta Lecha Kaczyńskiego" - wskazał Portnikow.

"Katyń" nic nie znaczy?

Zapytany o wyemitowanie w telewizji rosyjskiej w niedzielę wieczorem filmu "Katyń" Andrzeja Wajdy komentator ocenił, że również nie jest to wydarzenie, które należy stawiać na płaszczyźnie realnej polityki. Pokazanie filmu Wajdy czy reakcja przywódców Rosji na katastrofę nie wpływają na zmianę systemu wartości w rosyjskiej elicie politycznej czy społeczeństwie - wskazał. "Nie znikają portrety Stalina na ulicach Rosji w Dzień Zwycięstwa, nie ustaje presja na obrońców praw człowieka, którzy przypominają, że stalinizm był złem" - zauważył.

Podkreślił, że nie chodzi o to, że film został pokazany w rosyjskiej telewizji, ale o fakt, że może to nastąpić tylko po odgórnej decyzji władz. Zdaniem Portnikowa, dopóki Rosja nie upodobni się do krajów europejskich, nie zmieni się stosunek społeczeństwa do wolności słowa, życia politycznego czy historii, dopóty nie może być ona państwem, z którym możliwe są prawdziwe i wzajemnie korzystne relacje.

"Polska sentymentalność, o której tomy napisali polscy pisarze, poeci i myśliciele, nie może zastąpić tej zdrowej platformy wspólnych wartości, która jest potrzebna do wzajemnego zrozumienia między państwami" - podsumował komentator.

sż, PAP

Zobacz więcej na temat: polityka POLSKA Rosja Katyń stosunki polsko-rosyjskie Dmitrij Miedwiediew Władimir Putin Ukraina

Czytaj także

"Słowa Putina ważne, ale nie stanowią przełomu"

Ostatnia aktualizacja: 17.04.2010 14:53

Podejmowane przez Rosję kroki na drodze do historycznej prawdy są próbą wywarcia wrażenia nie tylko na Polakach, ale na całej UE - ocenia w sobotę niemiecki dziennik "Frankfurter Allgemeine Zeitung".

Komentując współczucie okazywane Polsce przez Rosjan i władze w Moskwie po katastrofie pod Smoleńskiem, dziennik pisze, że "taka bliskość była nie do pomyślenia wówczas, gdy stosunkami między +bratnimi narodami socjalistycznymi+ rządziło kłamstwo".

Według "FAZ" uroczystości 7 kwietnia dla uczczenia ofiar masakry w Katyniu sygnalizują, że premier Władimir Putin "publiczne zrozumiał to, co świat już wie". "Potępił on masowy mord na Polakach z 1940 r. jako zbrodnię totalitarnego sowieckiego reżimu i w drugim kroku wskazał Stalina jako winnego"- pisze dziennik.

Jednak - dodaje - rosyjskie władze nadal nie wykazują gotowości do cofnięcia decyzji o zamknięciu śledztwa w sprawie zbrodni katyńskiej, ujawnienia dokumentów oraz uznania pomordowanych za ofiary represji politycznych.

"Tak więc słowa Putina w Katyniu były wprawdzie ważne, ale nie stanowią jeszcze przełomu do nowej jakości w stosunkach polsko-rosyjskich"- ocenia "FAZ"

Słowa Putina pomogą budować zaufanie

Jak pisze, rosyjscy analitycy oceniają kroki Putina na drodze do prawdy, prowadzącej od Gdańska - gdzie 1 września zeszłego roku potępił on pakt Ribbentrop-Mołotow - do Katynia, bardziej trzeźwo, niż ich rodacy pogrążeni w żałobie: "Polska jest częścią Zachodu, którego interesy różnią się od interesów Rosji. Tu nic nie zmienią ani słowa Putina ani rosyjskie współczucie".

"Mogą one jednak pomóc budować zaufanie oraz ograniczyć napięcia i w ten sposób wzmocnić pragmatyków - takich jak Tusk - którzy są przychylni otwarciu Polski na Rosję" - ocenia "FAZ".

Dodaje, że Moskwa podejmuje rozmowę z rządem Tuska także dlatego, bo musi dostrzec, że "w relacjach z zachodnią Europą nie wystarczy rozmawiać z Brukselą, podczas gdy milczy się wobec Europy Środkowej, albo się jej grozi" - pisze "FAZ"

Jak ocenia, UE nie będzie w dającej się przewidzieć przyszłości zjednoczona w polityce zagranicznej, a także w kwestiach gospodarczych nie jest monolitem. Dlatego Moskwa uzupełnia swą politykę wobec UE poprzez relację z ważnymi państwami członkowskimi. To daje jej szansę oddziaływania także na politykę całej Unii.

"Ale również Polska ma znaczące możliwości wpływania na stosunki UE z Rosją, co Moskwa musiała uznać w minionych latach" - zaznacza niemiecki dziennik, przypominając o polskiej inicjatywie Partnerstwa Wschodniego UE.

"Polska jest jednym z największych państw wspólnoty. Jednocześnie jest państwem, wobec którego Rosjanie najbardziej zawinili. Dlatego kłamanie bez końca tylko utwierdziłoby istniejące fronty. Kroki Putina na drodze do historycznej prawdy o Polsce są zatem próbą wywarcia wrażenia zarówno na Polakach, jak i UE" - pisze niemiecka gazeta.

Jak dodaje, potomkowie ofiar represji stalinowskich składają skargi przeciwko Rosji w Europejskim Trybunale Praw Człowieka w Strasburgu, domagając się prawdy, otwarcia archiwów i rehabilitacji pomordowanych. "Jeśli przebiją się z tymi żądaniami, zanim Rosja zdecyduje się na kolejny krok, będzie za późno na polityczną dywidendę" - ostrzega "FAZ".

dp, PAP

Zobacz więcej na temat: Rosja POLSKA Moskwa Europa Bruksela

Czytaj także

Omówią polsko-rosyjskie stounki podczas wideokonferencji

Ostatnia aktualizacja: 22.04.2010 09:06

Rosyjska agencja "RIA Nowosti" poinformowała, że w piątek zostanie zorganizowana wideokonferencja między Moskwą i Warszawą.

Podczas programu mają być omówione perspektywy rozwoju polsko-rosyjskich stosunków. Wideokonferencja rozpocznie się w południe naszego czasu.

Agencja RIA-Nowosti zwróciła uwagę, że naród rosyjski odbiera katastrofę polskiego samolotu pod Smoleńskiem także jako swoja tragedię. Agencja zastanawia się, jak wpłynie to na przyszłość relacji polsko - rosyjskich. "Czy Polsce i Rosji uda się wyjść z zaklętego kręgu wzajemnych pretensji?" - pyta rosyjska agencja. RIA Novosti zastanawia się też, jaki stosunek do Rosji będzie miał nowy prezydent Polski.

Według agencji, odpowiedzi na te i inne pytania mają udzielić eksperci, zaproszeni na konferencję. Z moskiewskiego studia ma mówić Konstantin Kosaczow, szef Komisji Spraw Zagranicznych Dumy Państwowej oraz Anatolij Torkunow, rektor moskiewskiej akademii dyplomatycznej i współprzewodniczący Polsko-Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych. W studiu w Warszawie będą gościć polscy politycy - Andrzej Halicki, przewodniczący sejmowej Komisji Spraw Zagranicznych, były premier Włodzimierz Cimoszewicz, eurodeputowany Paweł Kowal i Adam Daniel Rotfeld, współprzewodniczący Polsko - Rosyjskiej Grupy do Spraw Trudnych.

rr, Informacyjna Agencja Radiowa (IAR)

Zobacz więcej na temat: stosunki polsko-rosyjskie Rosja Warszawa Moskwa POLSKA IAR

Czytaj także

"Szansa dla Polski na wyjście z więzienia historii"

Ostatnia aktualizacja: 22.04.2010 09:11

Niemiecki dziennik „Die Welt" pisze, że tragedia pod Smoleńskiem daje Polsce szansę wyjścia z więzienia historii.

Dziennik porównuje również otwartość Władimira Putina do gestu kanclerza Brandta z 1970 roku.

Zdaniem „Die Welt", po tym, jak Rosja wzięła na siebie odpowiedzialność za zbrodnię katyńską, Polska ma szansę wyjść z narzuconej przez historię roli ofiary. Jego redaktor naczelny dziennika Thomas Schmid pisze o stabilizacji, jaką Polska osiągnęła w polityce zagranicznej i wewnętrznej.
W jego ocenie, wiodące siły polityczne w naszym kraju przyjęły mądrą metodę nie toczenia zawziętych wojen, lecz współistnienia, nawet jeśli nie osiągają pełnej zgody. Symbolem tych przemian jest dla „Die Welt" prezydentura Lecha Kaczyńskiego.

Rozpoczynał kadencję jako polityk, którego jedynym motywem działania była historia, ale pod koniec złagodził swoją zawziętość i nawet jego przeciwnicy polityczni mogli z nim zawrzeć pokój - ocenia „Die Welt".

Część komentarza dziennik poświęca relacjom polsko-rosyjskim. Jak pisze, słowa premiera Putina o tym, że zbrodni katyńskiej nie da się niczym usprawiedliwić, można porównać z uklęknięciem Willy'ego Brandta przed pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego w grudniu 1970 r. „Gest Putina jest tym bardziej niezwykły, że zrywa z pompatyczną rosyjsko-sowiecką kulturą pamięci. Pokora nie była do tej pory częścią symboliki rosyjskiego państwa" - czytamy w „Die Welt".

kg,Informacyjna Agencja Radiowa (IAR)

Zobacz więcej na temat: POLSKA IAR Władimir Putin getto warszawskie Rosja

Czytaj także

Andrzej Wajda: więcej wyrozumiałości we wzajemnych relacjach

Ostatnia aktualizacja: 19.04.2010 10:54

Rosyjska "Nowaja Gazieta" publikuje obszerny wywiad z Andrzejem Wajdą.

Rosyjska "Nowaja Gazieta" publikuje obszerny wywiad z Andrzejem Wajdą. Reżyser opowiada o swoim filmie "Katyń", odnosi się też do katastrofy lotniczej, w której zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyńki.

Mówiąc o tragedii pod Smoleńskiem Andrzej Wajda zauważa, że dzięki niej Polacy i Rosjanie okazują we wzajemnych relacjach więcej wyrozumiałości.

Odnosząc się do żałoby narodowej reżyser wyraża zaś przekonanie, że Polacy przeżywają wszystko emocjonalnie, jednak atmosfera żałoby zapewne nie potrwa zbyt długo.
Andrzej Wajda uważa, że film "Katyń" uświadamia ludziom, jak naprawdę wyglądały wydarzenia sprzed 70 lat. Dodaje, że gdyby zostały one wyjaśnione od razu, to na pewno relacje polsko-rosyjskie byłby inne - może nawet przyjacielskie.

W wywiadzie dla "Nowoj Gaziety" Andrzej Wajda zwrócił też uwagę na fakt, że wiele historii z naszych dziejów jest nadal nieopowiedzianych. Nikt nie przypomina na przykład zdarzeń z Wołynia czy Galicji. Zdaniem reżysera, są to tematy trudne, szczególnie dla ludzi młodych. Ci wolą bowiem pozostawiać rozpamiętywanie historii swoim rodzicom.

rr, Informacyjna Agencja Radiowa (IAR)

Zobacz więcej na temat: Andrzej Wajda IAR katastrofa lotnicza reżyser rodzice stosunki polsko-rosyjskie

Czytaj także

Dramatyczne śmierci światowych przywódców

Ostatnia aktualizacja: 18.04.2010 13:39

Lista przywódców, którzy zginęli w dramatycznych okolicznościach.

Katastrofa prezydenckiego samolotu pod Smoleńskiem, w której zginął Prezydent RP, jego żona, parlamentarzyści, ministrowie i szefowie wojskowi, była niespotykaną tragedią. Jeszcze nigdy tak wiele osób kluczowych dla funkcjonowania państwa nie zginęło w jednym momencie. W historii zdarzało się jednak, że misja światowych przywódców politycznych była nagle przerywana. Zobacz listę przywódców, którzy zginęli w dramatycznych okolicznościach.

JFK, fot. Wikipedia

John Fitzgerald Kennedy – urodzony 29 maja 1917 roku. Był prezydentem Stanów Zjednoczonych. Powołał do życia Korpus Pokoju. Dzięki niemu Chruszczow wycofał z Kuby rakiety i nie doszło do III wojny światowej. Prowadził również wojnę w Wietnamie. Zginął 22 listopada 1963 roku. Podczas przejazdu przez Dallas, gdzie rozpoczynał swoją kampanię wyborczą został postrzelony w szyję i głowę. Zmarł w szpitalu o dokładnie o godzinie 13:00.

Icchak Rabin, fot. Wikipedia

Icchak Rabin – urodzony 1 marca 1922 roku. Premier i polityk izraelski, były generał. Otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla w 1994 roku. Dążył do pokoju pomiędzy Izraelem a Palestyną. W 1993 roku razem z Jaserem Arafatem podpisał w Waszyngtonie Deklarację Pokojowych Intencji, która uznawała Organizację Wyzwolenia Palestyny i Izraela oraz tworzyła Autonomię Palestyńską w Strefie Gazy. Zginął 4 listopada 1995 roku postrzelony przez żydowskiego nacjonalistę w Tel Awiwie tuż po wiecu poparcia dla negocjacji z Palestyńczykami.

Benazir Bhutto, fot. Wikipedia

Benazir Bhutto – urodzona 21 czerwca 1953 roku. Była premierem Pakistanu. W październiku 2007 roku dokonano nieudanego zamachu na jej życie, w którym zginęło ok. 130 osób, a 200 osób zostało rannych. Zginęła w kolejnym zamachu 27 grudnia 2007 roku. Członek organizacji związanej z Al-Kaidą strzelił dwukrotnie w stronę wychylonej przez okno samochodu Bhutto, po czym zdetonował ładunek wybuchowy.

Indira Ganhi, fot. Wikipedia

Indira Priyadarshini Gandhi – urodzona 19 listopada 1917 roku. Była premierem Indii w latach 1966-1977 oraz od 1980 do 1984 roku. Cieszyła się szczególnym poparciem ludzi biednych i młodych, jednak wprowadzenie stanu wyjątkowego, podczas którego aresztowano przywódców partii opozycyjnych, budziło w państwie wielkie emocje jako przypadek najbardziej krwawego ludobójstwa w historii Indii. Rankiem 31 października 1984 roku została zastrzelona przez dwóch własnych ochroniarzy na terenie swojej rezydencji w odwecie za Operację Niebieska Gwiazda.

Rajiv Gandhi

Rajiv Gandhi – urodzony 20 sierpnia 1944 roku. Objął stanowisko premiera Indii po śmierci matki. Zginął w zamachu 21 maja 1991 roku zabity przez Tamilskie Tygrysy. Sven Olof Joachim Palme – urodzony 30 stycznia 1927 roku. Był premierem Szwecji w latach 1969-1976 oraz od 1982 roku. Popierał ruchy narodowe w krajach rozwijających się, był przeciw wojnie w Wietnamie. Z ramienia ONZ był negocjatorem w konflikcie iracko-irańskim. Był zwolennikiem państwa opiekuńczego. 28 lutego 1986 roku został zastrzelony na ulicy w Sztokholmie. Do tej pory nie wyjaśniono, kto był zabójcą.

Anwar Sadat fot. Wikipedia

Anwar Sadat – urodzony 25 grudnia 1918 roku. Był egipskim politykiem i prezydentem w latach 1970-1981. Zdetronizował króla Farouka I w zamachu stanu w 1952 roku. Najpierw był wiceprezydentem, później, po śmierci ówczesnego prezydenta, został głową państwa. Otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla za podpisanie traktatu pokojowego z premierem Izraela. 6 października 1981 roku został zamordowany podczas parady wojskowej w Kairze przez członków organizacji Jihad, która sprzeciwiała się pokojowi z Izraelem. W trakcie parady prezydent Anwar Sadat i wszyscy, którzy siedzieli razem z nim na trybunie honorowej zostali obrzuceni granatami i ostrzelani przez terrorystów, którzy wysiedli z jednej z ciężarówek biorącej udział w paradzie.

Boris Trajkovski, fot. Wikipedia

Boris Trajkovski – urodzony 25 czerwca 1956 roku. Był prezydentem Macedonii w latach 1999-2004. Zginął w katastrofie lotniczej 26 lutego 2004 r. w drodze na konferencję ekonomiczną w Bośni. Został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Wielkim Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.

Zobacz więcej na temat: Anwar Sadat india Izrael katastrofa lotnicza Palestyna Wietnam zamach