Komitet Katyński przekazał zbiory archiwalne Stefana Melaka do Archiwum Akt Nowych

Ostatnia aktualizacja: 15.09.2021 00:09
Komitet Katyński przekazał do Archiwum Akt Nowych zbiory archiwalne zgromadzone przez działacza niepodległościowego i byłego przewodniczącego Komitetu Katyńskiego Stefana Melaka. Wśród archiwaliów są między innymi unikatowe materiały drugiego obiegu z lat 80., dokumentacja zdjęciowa upamiętniania zbrodni katyńskiej i walki o prawdę o niej w dobie komunizmu, a także archiwalny zapis z czterech dekad działalności Komitetu Katyńskiego.
Brat Stefana Melaka Andrzej Melak podczas uroczystości przekazania do zasobu Archiwum Akt Nowych w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie unikatowych zbiorów archiwalnych Komitetu Katyńskiego zgromadzonych przez Stefana Melaka
Brat Stefana Melaka Andrzej Melak podczas uroczystości przekazania do zasobu Archiwum Akt Nowych w Narodowym Instytucie Kultury i Dziedzictwa Wsi w Warszawie unikatowych zbiorów archiwalnych Komitetu Katyńskiego zgromadzonych przez Stefana MelakaFoto: PAP/Tomasz Gzell

Archiwalia przekazał do Archiwum Akt Nowych brat Stefana - Andrzej Melak, który zaznaczył, że finalizuje się to, o czym zawsze marzyli.

Posłuchaj
00:33 aan1.mp3 Andrzej Melak o przekazaniu dokumentów Komitetu Katyńskiego do Archiwum Akt Nowych (IAR)

 

- Finalizuje się, że konspiracyjne i jawne dokonania Komitetu Katyńskiego zostaną kiedyś złożone i zaprezentowane w jednym z muzeów lub archiwów. Wybraliśmy Archiwum Akt Nowych, z którym Stefan przez dziesiątki lat współpracował. To co zostało zaprezentowane w czterech gablotach to jest promil tego, co jeszcze jest nieprzekazane - wyjaśnił Andrzej Melak.

Ukryte pod ziemią

Miednoje cmentarz pap 1200.jpg
Polski Cmentarz Wojenny w Miednoje. Niemy świadek sowieckiego bestialstwa

Zaznaczył, że pozostała część pokaźnego archiwum jest zakopana w rodzinnej posesji.

- Część archiwum w okresie stanu wojennego została zakopana na naszej rodzinnej posesji, na głębokości 1- 1,5 metra. Rozmawiając z dyrektorem Archiwum Akt Nowych, spróbujemy te archiwalia wydobyć i wyeksponować - wyjaśnia Andrzej Melak.

Posłuchaj
00:33 aan2.mp3 Andrzej Melak o ukrytej części archiwum (IAR)

 

"Na oczach świadków historii"

Dyrektor Archiwum Akt Nowych Mariusz Olczak zaznaczył, że wydarzenie jest równie ważne i istotne dla Archiwum Akt Nowych jak przekazana dokumentacja.

katyn 1200 gov.jpg
"Szansa na rozpowszechnienie wiedzy o tej zbrodni". Portal Katyń Pro Memoria nagrodzony w europejskim konkursie

- To nie tylko zwykłe, codzienne przekazanie zbiorów archiwalnych do naszej instytucji. (…) To wydarzenie różni się od innych tym, że dokumenty Komitetu Katyńskiego (…) trafiają do zbiorów państwowych na oczach świadków historii. Na oczach ludzi, którzy tworzyli czyny upamiętnione w tych dokumentach, które dzisiaj zostają włączone do zasobów archiwalnych AAN - podkreśla dyrektor AAN Mariusz Olczak.

Posłuchaj
00:33 aan3.mp3 Mariusz Olczak o wyjątkowej symbolice przekazania dokumentów Komitetu Katyńskiego (IAR)

 

Historia prawdziwa

Wiceminister rolnictwa i rozwoju wsi Szymon Giżyński podkreślił, że działania rodziny Melaków - zwłaszcza w czasie PRL - to akt patriotyzmu.

katyń free cmentarz wojenny free 1200.jpg
Jane Rogoyska, autorka książki o Katyniu: tą zbrodnią wciąż można manipulować

- Oficjalne encyklopedie wydawane przez oficjalne wydawnictwa, jak Polskie Wydawnictwo Naukowe, mówili o Katyniu, że tej zbrodni dokonali Niemcy, a Żołnierzy Wyklętych sprowadzano w oficjalnej partyjnej propagandzie do roli przestępców. Stało się to dopiero możliwe, że oddajemy bohaterom i Katynia i innych miejsc na sowieckiej ziemi i Żołnierzom Wyklętym cześć, mniej więcej od początków lat dziewięćdziesiątych - kiedy stało się to wśród polskich patriotów świętym obowiązkiem i zaszczytem - zauważa wiceminister Szymon Giżyński.

Posłuchaj
00:34 aan4.mp3 Szymon Giżyński o czczeniu bohaterów Katynia (IAR)

 

Wśród przekazanych do Archiwum Akt Nowych archiwaliów znajdują się także korespondencja, notatki, materiały ikonograficzne oraz dokumentacja licznych inicjatyw Stefana Melaka.

Walka o pamięć

Stefan Melak był działaczem niepodległościowym i przewodniczącym Komitetu Katyńskiego. Przez wiele lat walczył o upamiętnienie ofiar zbrodni katyńskiej oraz pielęgnowanie pamięci o Polakach pomordowanych na Wschodzie. W 1991 roku w Miednoje i Charkowie z jego inspiracji ustawiono krzyże dla uczczenia pamięci zamordowanych Polaków.

W 2006 roku został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski. Zginął w katastrofie smoleńskiej 10 kwietnia 2010 roku. Pośmiertnie odznaczony został Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Pochowany na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

fc

Czytaj także

Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej. Dr Korkuć: kłamstwo obrasta nowymi próbami manipulacji

Ostatnia aktualizacja: 13.04.2021 21:03
- Zawsze będzie część rzeczy, których nie wiemy, bo ta zbrodnia i to kłamstwo, nawet po ujawnieniu, obrasta nowymi przemilczeniami, nowymi próbami manipulacji - powiedział w Polskim Radiu 24 dr Maciej Korkuć z Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie i Akademii Ignatianum.
rozwiń zwiń
Czytaj także

Hlebowicz: prawda o Katyniu to fundament polskiej niepodległości

Ostatnia aktualizacja: 13.04.2021 20:50
- Dwa totalitaryzmy obwiniały się nawzajem tę zbrodnię, a po 1945 roku mieliśmy w tej sprawie do czynienia z kłamstwem. Prawda o Katyniu to fundament polskiej niepodległości - powiedział w Polskim Radiu 24 Adam Hlebowicz, dyrektor biura edukacji narodowej IPN. 
rozwiń zwiń