W poniedziałek rozpoczęła się mająca potrwać do czwartku podróż Antony'ego Blinkena w regionie Azji Południowo-Wschodniej. Podróż rozpoczęła się od odwiedzenia Indonezji, w kolejnych dniach Antony Blinken odwiedzi Malezję i Tajlandię.
Agresywne działania Chin
W czasie wtorkowego przemówienia na Uniwersytecie Indonezyjskim w Dżakarcie sekretarz stanu USA wyraził niepokój w związku z działaniami Chin prowadzonymi "od Azji Północno-Wschodniej do Południowo-Wschodniej i od Mekongu do wysp na Pacyfiku". Określił te działania jako agresywne.
Opisując szkodliwą jego zdaniem politykę władz w Pekinie, Blinken wskazał, że Chiny roszczą sobie wyłączne prawa do wód międzynarodowych, wpływają na wolny rynek, subsydiując swoje państwowe firmy i ograniczają handel z tymi krajami, z których polityką się nie zgadzają. Jak zaznaczył, zarówno USA, jak i kraje Indo-Pacyfiku chcą, by ta polityka uległa zmianie.
Chińska straż przybrzeżna nęka floty sąsiednich państw i zagraża handlowi, a Waszyngton jest "zdeterminowany by zapewnić wolność żeglugi na Morzu Południowochińskim", przez które transportowane są towary o wartości przekraczającej 3 bln dolarów rocznie - stwierdził.
"Rola stabilizacyjna USA"
W czasie swojego przemówienia Blinken podkreślił też, że Stany Zjednoczone chcą uniknąć konfliktu w regionie i zabezpieczyć stabilność w Cieśninie Tajwańskiej, oddzielającej Chiny od demokratycznego Tajwanu, który komunistyczny rząd uważa za część swojego terytorium i deklaruje, że przejmie nad nim kontrolę.
"Indo-Pacyfik jest najszybciej rosnącym regionem na Ziemi. To, co się tam wydarzy w XXI wieku, określi trajektorię całego świata. Dlatego Stany Zjednoczone będą nadal odgrywały swoją stabilizacyjną rolę w Indo-Pacyfiku" - podsumował Blinken w poście opublikowanym na Twitterze.
W podobnym tonie wypowiadała się wiceprezydent USA Kamala Harris, która w sierpniu odwiedziła Wietnam i Singapur. Tak jak Blinken podkreślała wówczas, że Stany Zjednoczone, wspólnie z sojusznikami i partnerami, będą broniły "opartego na zasadach" ładu międzynarodowego w regionie.
Chiny chcą zdominować Morze Południowochińskie
Pekin zgłasza historyczne pretensje do 90 proc. obszaru Morza Południowochińskiego, w tym do wód w świetle obowiązującego prawa międzynarodowego należących do okolicznych państw - Malezji, Brunei, Filipin oraz Wietnamu. Chiny oznaczają granicę tej strefy tzw. "linią dziewięciu kresek". W 2016 roku Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze uznał, że "linia dziewięciu kresek" nie ma podstaw prawnych, lecz Chiny zignorowały to orzeczenie.
Dziesięć państw ASEAN (Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej) negocjuje z Pekinem przyszły kodeks postępowania na Morzu Południowochińskim, który w założeniu ma doprowadzić do zmniejszenia napięć, do których często dochodzi na strategicznym akwenie.
Wizyta Antony’ego Blinkena w krajach Azji Południowo-Wschodniej ma na celu wzmocnienie relacji z państwami regionu, który - jak otwarcie przyznają Amerykanie - stał się obszarem rywalizacji strategicznej między ich krajem a Pekinem.
W poniedziałek szef amerykańskiej dyplomacji spotkał się z prezydentem Indonezji Joko Widodo. Jak poinformowała indonezyjska minister spraw zagranicznych Retno Marsudi, USA wyraziły zainteresowanie współpracą z Indonezją, zwłaszcza w dziedzinie rozwoju infrastruktury. Amerykański Departament Stanu dodał, że oprócz kwestii związanych z odgrywaną przez Dżakartę rolą regionalnego lidera, w czasie rozmów poruszono także kwestie praw człowieka, pandemii COVID-19 i kryzysu klimatycznego.
Czytaj również:
Trudne relacje z Chinami
Państwa Azji Południowo-Wschodniej z trudem balansują, by zachować dobre relacje z Chinami, które są ich głównym partnerem handlowym i Stanami Zjednoczonymi, które zapewniają bezpieczeństwo, ograniczając wpływy Pekinu. Ekonomiczne instrumenty Chin stają się jednak coraz silniejsze.
W 2022 roku ma wejść w życie porozumienie RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership - Wszechstronne Regionalne Partnerstwo Gospodarcze), czyniąc z regionu Azji i Pacyfiku największy obszar wolnego handlu na świecie. Pakt podpisały Chiny, państwa ASEAN, Japonia, Korea Południowa, Australia i Nowa Zelandia. Obejmie on kraje, w których mieszka ok. 30 proc. globalnej ludności, generujących ok. 30 proc. światowego PKB.
W 2017 roku ówczesny prezydent USA Donald Trump wycofał swój kraj z regionalnego układu handlowego TPP (Trans-Pacific Partnership) negocjowany z 11 innymi państwami.
Agencja AFP zauważa we wtorek, że, poza Chinami i USA, aktywniejszą rolę w regionie stara się odgrywać także Rosja. W poniedziałek, po rozmowach z Blinkenem, indonezyjski prezydent spotkał się z sekretarzem Rady Bezpieczeństwa Federacji Rosyjskiej i byłym dyrektorem rosyjskiej Federalnej Służby Bezpieczeństwa, Nikołajem Patruszewem.
jmo
