Aby uzyskać prawo do starania się o zasiłek chorobowy prowadzący działalność gospodarczą musi w terminie opłacać składkę chorobową. Jest ona dobrowolna, i wynosi 2,45 proc. podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia. W tym roku ‒ to co najmniej 55,07 zł (2,45 proc. x 2247,60 zł), dla osób które składki opłacają od kwoty nie niższej niż 60 proc. prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego na dany rok kalendarzowy.
Płatnikiem zasiłku chorobowego jest ZUS
Zasiłki chorobowe dla osób, które prowadzą własną działalność gospodarczą wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
‒ Płatnikiem tego zasiłku jest zawsze oddział ZUS, a przysługuje on od pierwszego dnia niezdolności do pracy, ponieważ te osoby nie zachowują prawa do wynagrodzenia, gdyż nie są pracownikami. W takim przypadku ubezpieczony składa swoje zwolnienie we właściwym oddziale ZUS, tam gdzie prowadzi działalność ‒ wyjaśnia Sławomir Mondygraf z centrali Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Ubezpieczony rozpoczyna działalność gospodarczą
Jeśli osoba, która dopiero rozpoczyna działalność gospodarczą przystąpi ubezpieczenia chorobowego, to po 90 dniach będzie miała prawo do zasiłku z tytułu niezdolności do pracy.
Ważne!
Do okresu ubezpieczenia zalicza się poprzednie okresy ubezpieczenia chorobowego, jeśli przerwa w ubezpieczeniu nie przekracza 30 dni.
Co zrobić, jeśli przerwa jest dłuższa?
‒ Osoba rozpoczynająca działalność gospodarczą zgłasza się do ubezpieczenia i nabywa prawo do zasiłku po 90 dniach nieprzerwanego ubezpieczenia. Może się zdarzyć, że w trakcie tego okresu wyczekiwania otrzyma zwolnienie lekarskie. To zwolnienie jest oczywiście honorowane w tym zakresie, że my je przyjmiemy, nie płacimy świadczeń i nie jest ten ubezpieczony zwolniony z obowiązku opłacenia składek. Ponieważ jest zwolniony z tego obowiązku tylko wtedy, gdy otrzyma zasiłek. Natomiast jeżeli zwolnienie, które przedkłada, przypadnie na 91. dzień ubezpieczenia, rozpoczynamy wypłatę od tego dnia, okres zasiłkowy liczymy od dnia nabycia prawa do zasiłku i od tej daty ubezpieczony nie opłaca składek na ubezpieczenie chorobowe ‒ mówi Sławomir Mondygraf z ZUS.
Spóźnienie w zapłacie może pozbawić zasiłku
Tylko i wyłącznie opłacanie składek chorobowych w określonym terminie i w odpowiedniej wysokości gwarantuje możliwość starania się o wypłatę zasiłku chorobowego. W przeciwnym razie, przy niedopełnieniu choćby jednego z tych warunków ‒ następuje sytuacja utraty prawa do otrzymania zasiłku chorobowego od pierwszego dnia miesiąca, za który składkę wpłacono nieterminowo lub w niższej wysokości.
Wówczas przedsiębiorca zostaje automatycznie wyrejestrowany i musi, po ponownym zgłoszeniu do ZUS, odczekać 90 dni, aby z powrotem uzyskać prawo do zasiłku chorobowego.
Jeżeli nieopłacenie składek w pełnej wysokości i w terminie było tylko incydentem, to ZUS może wyrazić zgodę na opłacenie składki po terminie. W tym celu należy zwrócić się do dyrektora oddziału ZUS, właściwego dla siedziby firmy, z wnioskiem o wyrażenie zgody na opłacenie składek na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe po terminie. We wniosku należy dokładnie uzasadnić powód opóźnienia w dokonaniu opłaty lub też powód niedopłaty. Gdy Zakład odniesie się pozytywnie do wniosku przedsiębiorcy, ten będzie miał ciągłość w podleganiu ubezpieczeniu chorobowemu i tym samym zachowa prawo do zasiłku chorobowego, bez potrzeby 90-dniowego okresu wyczekiwania.
Podczas choroby nie płaci się składek ZUS
Jeśli ubezpieczony przedsiębiorca pobierał przez określony czas zasiłek chorobowy, to nie musi wówczas opłacać składek na ubezpieczenie społeczne, proporcjonalnie do ilości dni, za które pobierał zasiłek. Nie dotyczy to składki zdrowotnej, która zawsze jest opłacana w całości, niezależnie od ilości dni niezdolności do pracy.
Ważne!
Tak samo jak w wypadku pracowników etatowych ‒ osobom ubezpieczonym dobrowolnie zasiłek chorobowy przysługuje przez okres trwania niezdolności do pracy, nie dłużej jednak niż przez 182 dni, a w wypadku ciąży i gruźlicy przez 270 dni.
Niezbędne dokumenty
Dokumentami stanowiącymi podstawę do wypłaty zasiłku chorobowego dla ubezpieczonych prowadzących działalność gospodarczą są:
- zaświadczenie o czasowej niezdolności do pracy wystawione na druku ZUS ZLA,
- wypełniony formularz ZUS Z-3b (do pobrania ze strony internetowej ZUS, zakładka Formularze).
Dokumenty te ubezpieczony powinien złożyć w oddziale ZUS w ciągu 7 dni od daty wystawienia zwolnienia lekarskiego.
Od czego zależy wymiar świadczenia
Wysokość zasiłku chorobowego wynosi 80 proc. przychodu stanowiącego podstawę jego wymiaru ( w przypadku ciąży – 100 proc.), a dla ubezpieczonych niebędących pracownikami ‒ jest to przeciętny miesięczny przychód, od którego opłacana jest składka na ubezpieczenie chorobowe lub wypadkowe, za okres 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających powstanie niezdolności do pracy.
Ważne!
Od kwoty wypłacanego zasiłku chorobowego potrącana jest zaliczka na podatek dochodowy, w wysokości 18 proc.
Jeśli niezdolność powstała przed upływem okresu 12 miesięcy, to jest to przeciętny miesięczny przychód za pełne kalendarzowe miesiące ubezpieczenia, po odliczeniu kwoty odpowiadającej 13,71 proc. podstawy wymiaru składek na to ubezpieczenie.
Więcej informacji na stronie zus.pl
Sylwia Zadrożna / mb
Podstawa prawna:
• Ustawa z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. z 2010 r. nr 77, poz. 512 ze zm.).
• Ustawa z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (tekst jedn.: Dz.U. z 2009 r. nr 167, poz. 1322 z późn. zm.).
• Ustawa z 26 czerwca 1974 r. ‒ Kodeks Pracy (Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94).
• Art. 92 par. 1 Kodeksu pracy w brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy z 17 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005 r. nr 10, poz. 71).
• Ustawa z 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 6, poz. 33).
• Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 27 lipca 1999 r. w sprawie określenia dowodów stanowiących podstawę przyznania i wypłaty zasiłków z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz.U. nr 65, poz. 742 z późn. zm.).
