Ministerstwo Sprawiedliwości Federacji Rosyjskiej wystąpiło do Sądu Najwyższego Federacji Rosyjskiej o likwidację stowarzyszenia Memoriał - wynika z informacji widniejącej na stronie internetowej tego sądu. Wynika z niej również, że wniosek ten resort sprawiedliwości FR złożył 24 września. Następnego dnia Sąd Najwyższy zdecydował, że go rozpatrzy. Rozprawę wyznaczono na 13 listopada.
Jak tłumaczył portalowi PolskieRadio.pl jeden z działaczy organizacji, Międzynarodowy Memoriał w Rosji dzieli się na trzy działy – Rosyjski, Moskiewski i zajmujący się prawami człowieka. Według niego, resort chce zlikwidować tzw. Rosyjski Memoriał. W piątek wieczorem nie udało się potwierdzić i sprecyzować tych informacji u kierownictwa organizacji.
"Zagraniczny agent"
12 września Moskiewski Sąd Miejski prawomocnie potwierdził zasadność decyzji stołecznej prokuratury, która żąda, by Memoriał zarejestrował się w Ministerstwie Sprawiedliwości w charakterze "zagranicznego agenta". Nie czekając na decyzję sądu, 21 lipca resort sprawiedliwości sam wpisał stowarzyszenie do rejestru zagranicznych agentów. Memoriał konsekwentnie odmawiał wystąpienia z takim wnioskiem. Jak powiedział portalowi PolskieRadio.pl przedstawiciel tej organizacji - w tym przypadku chodziło o część Memoriału zajmującą się obroną praw człowieka. Jak stwierdził, władze dążą do rozczłonkowania, rozbicia Memoriału.
Materiał NTV o Memoriale
W piątek należąca do kontrolowanego przez państwo koncernu Gazprom telewizja NTV wyemitowała materiał sugerujący, że Memoriał wspiera islamskich terrorystów z Północnego Kaukazu. Według NTV jeden z terrorystów, którego - jak ujęła to ta prokremlowska stacja - "broni" stowarzyszenie, walczy teraz w szeregach organizacji Państwo Islamskie w Syrii.
Jeden z liderów Memoriału Oleg Orłow określił materiał NTV jako "kłamstwo". Zarzucił też służbom specjalnym Rosji inwigilowanie obrońców praw człowieka na Północnym Kaukazie.
Arsenij Roginskij: na razie mamy tylko telegram
- Na razie nie mamy tekstu pozwu resortu sprawiedliwości, a jedynie telegram z Sądu Najwyższego. Otrzymaliśmy go trzy dni temu. Napisano w nim, że na podstawie wniosku resortu sprawiedliwości będzie rozpatrywany wniosek o likwidację rosyjskiego Memoriału – tak mówił po południu rosyjskiej agencji RBK przedstawiciel kierownictwa międzynarodowego Memoriału, Arsenij Roginskij. Według niego, resort od dawna zgłasza pretensje w kwestii organizacji rosyjskiego Memoriału, ”po swojemu interpretując prawo o społecznych stowarzyszeniach – ministerstwo twierdzi, że powinno istnieć główne biuro, które zakłada oddziały terenowe, a tymczasem tzw. rosyjski Memoriał to dziesiątki dość swobodnie powiązanych organizacji, które powstały same z siebie, niezależnie, a potem zjednoczyły się w ogólnokrajową organizację.
Roginskij stwierdził też, że po przegraniu poprzednich procesów, rosyjski Memoriał chciał zorganizować konferencję, na której zamierzano omówić i być może od razu zmienić strukturę organizacyjną. Dodał, że zawiadomiono o tym resort sprawiedliwości, jednak ministerstwo i tak posłało wniosek do Sądu Najwyższego.
Jeśli Sąd Najwyższy nie odłoży rozpatrzenia sprawy i jeśli zdecyduje o likwidacji, to nie oznacza, że zlikwidowane zostaną tym samym te (dziesiątki red.) organizacji, wchodzących w skład rosyjskiego Memoriału – dodał Roginskij. Zaznaczył, że niektóre będą musiały się przerejestrować, a działacze potem znajdą sposób, jak je zjednoczyć na nowo. – Ta historia po prostu zepsuje nam nieco krwi – ale nie doprowadzi do tego, że nasz ruch społeczny zniknie – oświadczył.
***
Memoriał jest jedną z najbardziej cenionych organizacji pozarządowych w Rosji. Od 25 lat broni praw człowieka, a także dokumentuje stalinowskie zbrodnie.
Za swoją walkę o ujawnienie prawdy o Katyniu stowarzyszenie w grudniu 2012 roku zostało uhonorowane przez ministra spraw zagranicznych RP Radosława Sikorskiego nagrodą "Pro Dignitate Humana" (Na rzecz godności ludzkiej). Memoriał jest też laureatem Nagrody Sacharowa przyznawanej przez Parlament Europejski.
PAP//PolskieRadio.pl//RBC.ru/agkm
